Khơi thông 'nút thắt' dệt nhuộm, tăng tốc nội địa hóa dệt may

Hội thảo do Hiệp hội Dệt may Việt Nam phối hợp cùng Cát Tường Group tổ chức tại Khu công nghiệp Dệt may Rạng Đông, tỉnh Ninh Bình, quy tụ đại diện Bộ Công Thương, các hiệp hội ngành hàng và đông đảo doanh nghiệp trong, ngoài nước.

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam thẳng thắn nhìn nhận, nhuộm gia công đang là điểm nghẽn kéo lùi giá trị gia tăng của toàn ngành. Trong khi dệt may Việt Nam liên tục duy trì vị thế nhóm đầu thế giới về xuất khẩu, thì khả năng tự chủ nguyên liệu, đặc biệt ở khâu dệt - nhuộm - hoàn tất, vẫn chưa theo kịp yêu cầu hội nhập.

Hội thảo chuyên đề “Động lực nội địa hóa ngành dệt may Việt Nam - Thu hút đầu tư nguồn cung thiếu hụt”. Ảnh: Nguyễn Kiên

Ông Vũ Đức Giang cũng cho hay, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt khoảng 46 tỷ USD, sản phẩm có mặt tại hơn 130 thị trường. Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm xấp xỉ 40% tổng kim ngạch; tiếp đến là EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… Đây đều là các thị trường trọng điểm, song cũng là những thị trường đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững.

“Quy mô xuất khẩu tăng nhưng phần giá trị gia tăng nội địa chưa tương xứng. Mỗi năm, ngành vẫn phải nhập khẩu khoảng 17 tỷ USD nguyên phụ liệu. Tỷ lệ nội địa hóa mới đạt hơn 50%. Điều đó đồng nghĩa với việc một nửa chuỗi giá trị vẫn phụ thuộc nguồn cung bên ngoài”, lãnh đạo Hiệp hội dệt may bày tỏ.

Sự phụ thuộc này khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khi đáp ứng quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi” hoặc “từ vải trở đi” trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Nếu không chủ động được vải đạt chuẩn, cơ hội tận dụng ưu đãi thuế quan sẽ bị thu hẹp. Khi đó, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở tay nghề hay quy mô sản xuất, mà ở khả năng đáp ứng tiêu chuẩn chuỗi cung ứng bền vững.

Ông Vũ Đức Giang cũng nhấn mạnh, muốn nâng tỷ lệ nội địa hóa, khâu dệt - nhuộm - hoàn tất phải được đầu tư bài bản. Đây không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà là vấn đề chiến lược của cả ngành. Nếu không tháo gỡ được “nút thắt” này, dệt may Việt Nam khó tiến lên nấc thang giá trị cao hơn.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, không ít địa phương còn e ngại các dự án dệt nhuộm do lo lắng về môi trường. Tâm lý này không phải không có cơ sở, nhưng nếu nhìn vào công nghệ xử lý nước thải hiện đại hiện nay, bài toán này hoàn toàn có lời giải.

Tại hội thảo, đại diện Cát Tường Group, bà Nguyễn Thị Quỳnh Trang cho hay, để ngành dệt may duy trì tốc độ tăng trưởng và nâng cao giá trị gia tăng, việc hoàn thiện chuỗi cung ứng trong nước là yêu cầu bắt buộc, đặc biệt ở những khâu còn thiếu hụt như dệt, nhuộm, hoàn tất.

Theo bà Nguyễn Thị Quỳnh Trang, phát triển các phân khúc này không chỉ nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa, mà còn là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các quy tắc xuất xứ ngày càng khắt khe trong các hiệp định thương mại tự do. Không có năng lực nhuộm đạt chuẩn, doanh nghiệp sẽ khó thâm nhập bền vững vào những thị trường cao cấp.

Trong khuôn khổ hội thảo, Ban Tổ chức cũng sẽ giới thiệu các phân tích trong “Sách trắng Ninh Bình 2026”, cung cấp bức tranh tổng thể về hạ tầng giao thông, quỹ đất công nghiệp và định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao của địa phương sau giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển từ tháng 7/2025. Đây được xem là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư đánh giá môi trường kinh doanh dài hạn.

Khu công nghiệp Dệt may Rạng Đông có hệ thống xử lý nước thải công suất lớn đạt 110.000 m3/ngày đêm và quy trình vận hành chuẩn quốc tế, Aurora IP cung cấp giải pháp hạ tầng chuyên sâu cho các dự án dệt nhuộm quy mô lớn, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường bền vững.

Hải Linh - Trường Giang