Khơi thông khát vọng vươn Đông-tỏa Tây-Kỳ 2: Vươn Đông-Đánh thức khát vọng biển lớn

Từng là không gian mưu sinh của bao thế hệ cư dân ven biển, hôm nay biển đang trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm logistics, năng lượng và điểm đến của các dòng đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, lợi thế ấy chỉ thực sự được khơi dậy khi Đảng bộ tỉnh lựa chọn phát triển kinh tế biển là một trụ cột tăng trưởng, ưu tiên đầu tư cảng biển, khu kinh tế ven biển, logistics và cải thiện môi trường đầu tư để chuyển hóa lợi thế địa kinh tế thành sức cạnh tranh.

Biển Nhật Lệ - Ảnh: CTV

Sau hợp nhất, Quảng Trị sở hữu hệ thống cảng biển nước sâu, sân bay, đường bộ cao tốc và các cửa khẩu quốc tế kết nối trực tiếp với Lào, đông bắc Thái Lan và tiểu vùng Mê Kông mở rộng. Song, hạ tầng chỉ thực sự tạo sức bật khi được đặt trong một chiến lược phát triển thống nhất. Đảng bộ tỉnh xác định kinh tế biển là 1 trong những trụ cột tăng trưởng, ưu tiên phát triển đồng bộ cảng biển, logistics, khu kinh tế ven biển và cải thiện môi trường đầu tư, từng bước biến lợi thế địa kinh tế thành động lực phát triển.

Ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cho biết: “Điểm khác biệt lớn nhất sau hợp nhất là các lợi thế về cảng biển, cửa khẩu, cao tốc và sân bay không còn phát triển riêng lẻ mà được đặt trong một không gian kinh tế thống nhất. Cảng Hòn La, Khu Kinh tế Hòn La, Khu Kinh tế Đông Nam và cảng Mỹ Thủy sẽ cùng với các cửa khẩu quốc tế La Lay, Lao Bảo, Cha Lo tạo thành chuỗi logistics liên hoàn từ biển đến biên giới. Đây không chỉ là động lực thu hút đầu tư vào công nghiệp, logistics và dịch vụ cảng biển, mà còn đưa Quảng Trị trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông-Tây và khu vực Bắc Trung bộ”.

Quảng Trị từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ ra biển Đông của Nam Lào và đông bắc Thái Lan. Cùng với mạng lưới hạ tầng ngày càng hoàn thiện, tỉnh đang hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa trên Hành lang kinh tế Đông-Tây, mở rộng dư địa phát triển logistics, công nghiệp ven biển và kinh tế cửa khẩu. Điều tạo nên khác biệt không chỉ là các công trình mới, mà là tư duy phát triển liên kết, lấy kết nối biển-cửa khẩu- hành lang kinh tế quốc tế làm động lực cho tăng trưởng.

Đá Nhảy - Ảnh: CTV

Từ những chủ trương đó, chuyển động phát triển đã lan tỏa đến từng địa phương, doanh nghiệp và người dân. Ông Bùi Đình Sành, Tổ trưởng Tổ tự quản tàu thuyền an toàn xã Cửa Việt, nhớ lại: Những năm trước, tàu gỗ nhỏ chỉ quanh quẩn gần bờ, mỗi mùa biển động cả gia đình phải chờ trời yên mới dám ra khơi. Khi chính sách phát triển kinh tế biển được triển khai, cùng hỗ trợ đóng tàu, dịch vụ hậu cần nghề cá và sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, ngư dân đã mạnh dạn vươn khơi xa.

Ông Sành chia sẻ: “Hồi trước tàu nhỏ, tụi tôi chỉ quanh quẩn gần bờ. Chừ được Nhà nước hỗ trợ đóng tàu lớn, sắm thêm máy móc nên mạnh dạn đi xa hơn. Cán bộ cũng thường xuyên xuống tận bến hỏi han, có vướng gì thì cùng tháo gỡ. Nhờ vậy, bà con yên tâm bám biển, chuyến nào cũng mong vừa có cá, vừa góp phần giữ lấy biển quê mình”.

Những năm gần đây, hàng loạt công trình động lực được triển khai, tạo diện mạo phát triển mới cho Quảng Trị. Tuy nhiên, yếu tố quyết định không chỉ là nguồn lực đầu tư mà còn là sự chuyển biến trong phương thức lãnh đạo, tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên và sự đồng thuận của Nhân dân.

Có những cuộc đối thoại với dân kéo dài đến khuya. Không áp đặt, không nóng vội, cấp ủy và chính quyền lựa chọn lắng nghe, cùng tháo gỡ từng vướng mắc. Thực tiễn tại xã Mỹ Thủy là minh chứng rõ nét. Khi triển khai dự án cảng Mỹ Thủy và Khu Kinh tế Đông Nam, nhờ phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng, các phát sinh được xử lý kịp thời, bảo đảm tiến độ.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy Cáp Xuân Tá khẳng định: Để đẩy nhanh tiến độ dự án, cấp ủy địa phương xác định rõ trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là trong giải phóng mặt bằng, cải cách thủ tục hành chính và đồng hành cùng nhà đầu tư. “Khi triển khai dự án, có thời điểm người dân còn băn khoăn. Cán bộ phải xuống từng nhà, đối thoại để tháo gỡ. Khi niềm tin được tạo dựng, bà con đồng thuận bàn giao mặt bằng rất nhanh. Mỗi công trình cũng là thước đo trách nhiệm của cán bộ với Nhân dân”, ông Tá nhấn mạnh.

Đặc khu Cồn Cỏ - Ảnh: CTV

Theo anh Đào Văn Đạt, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án khu bến cảng Mỹ Thủy: “Quảng Trị đang hội tụ "lợi thế kép" hiếm có, vừa nằm trên Hành lang kinh tế Đông-Tây, vừa kết nối trực tiếp với các tuyến hàng hải quốc tế. Đây là nền tảng chiến lược để hình thành trung tâm logistics mang tầm khu vực trong tương lai”.

Từ các cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Lao Bảo, La Lay, hàng hóa từ Lào và đông bắc Thái Lan nhanh chóng ra các cảng Hòn La, Mỹ Thủy, Cửa Việt để vươn ra thị trường quốc tế; ngược lại, hàng hóa ven biển cũng thuận lợi đi sâu vào nội địa ASEAN. Logistics vì thế trở thành trục động lực quan trọng trong cấu trúc phát triển mới. Không chỉ công nghiệp và logistics, biển còn mở ra trục tăng trưởng mới về du lịch và dịch vụ. Các bãi biển Nhật Lệ, Đá Nhảy, Cửa Tùng, Cửa Việt cùng đảo Cồn Cỏ, làng chài truyền thống và bản sắc văn hóa ven biển đang hình thành một hệ sinh thái du lịch đặc sắc.

Khi kết nối với hệ thống di sản dọc Trường Sơn, không gian ven biển tạo thành chuỗi du lịch liên hoàn, giàu bản sắc Quảng Trị. Trong định hướng phát triển mới, tỉnh xác lập mô hình tăng trưởng xanh với các trụ cột: Năng lượng tái tạo, điện khí, điện gió ngoài khơi và công nghiệp công nghệ cao. Biển vì thế không chỉ là không gian kinh tế, mà còn là biểu tượng của hội nhập và khát vọng phát triển.

Từ những con thuyền nhỏ năm xưa, Quảng Trị hôm nay đang vươn ra biển lớn bằng hệ thống cảng biển hiện đại, khu kinh tế động lực, đô thị ven biển và các trục giao thương liên vùng, quốc tế. “Vươn Đông” vì thế không chỉ là định hướng phát triển, mà là hiện thực hóa khát vọng đưa Quảng Trị trở thành điểm kết nối các dòng chảy kinh tế khu vực.

Từ biển mở phía Đông, động lực tăng trưởng tiếp tục lan tỏa về phía Tây, đánh thức tiềm năng Trường Sơn, hình thành không gian phát triển liên kết, thịnh vượng và hội nhập. Khi biển Đông và đại ngàn Trường Sơn trở thành 2 cực của một trục phát triển thống nhất, “Vươn Đông-Tỏa Tây” không còn là khát vọng, mà trở thành diện mạo phát triển mới của Quảng Trị trong kỷ nguyên mới.

Lê Vĩnh Nhiên

>>> Kỳ 3: Tỏa Tây-Mở cánh cửa thịnh vượng giữa đại ngàn Trường Sơn