Khối địa phương chiếm hơn 92% số nhà, đất dôi dư chưa xử lý sau sáp nhập

Cả nước còn 10.403 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa xử lý. Ảnh: Duy Linh

Theo số liệu của Bộ Tài chính, cập nhật đến ngày 26/10/2026, cả nước có 31.530 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Trong đó, 21.127 cơ sở đã hoàn thành xử lý, đạt khoảng 67% nhưng vẫn còn tồn tại 10.403 cơ sở chưa hoàn thành, chiếm gần 33%.

Xét theo từng khối, tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư tại các bộ, cơ quan trung ương cao hơn đáng kể so với địa phương. Cụ thể, trong tổng số 5.115 cơ sở thuộc khối trung ương, đã có 4.320 cơ sở được xử lý, đạt 84,5%. Trong khi đó, khối địa phương mới hoàn thành 16.807/26.415 cơ sở, đạt 63,6%. Chênh lệch tỷ lệ hoàn thành giữa hai khối lên tới 20,9 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, trong tổng số cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành xử lý trên cả nước, địa phương vẫn ghi nhận 9.608 cơ sở còn tồn đọng, tương đương hơn 92%. Điều này cho thấy trọng tâm đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới vẫn nằm ở khâu tổ chức thực hiện tại địa phương, đặc biệt là những nơi có số lượng tồn đọng lớn và tỷ lệ hoàn thành thấp.

Nguồn: Bộ Tài chính

Đối với khối trung ương, Văn phòng Quốc hội đã hoàn thành xử lý toàn bộ 2 cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc diện phải xử lý, đạt tỷ lệ 100%.

Bộ Tài chính có số lượng cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý lớn nhất, với 1.812 cơ sở. Đến nay, Bộ đã hoàn thành xử lý 1.698 cơ sở, đạt 93,7%, còn 114 cơ sở chưa hoàn thành. Bên cạnh đó, một số cơ quan có tỷ lệ hoàn thành tiệm cận mức tuyệt đối như Bộ Công Thương và Bộ Tư pháp với tỷ lệ hoàn thành lần lượt là 97,3% và 98%.

Tuy nhiên, tiến độ xử lý tại một số cơ quan vẫn còn hạn chế. Bộ Nông nghiệp và Môi trường mới hoàn thành 74/196 cơ sở, đạt 37,8%; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hoàn thành 95/234 cơ sở, đạt 40,6%.

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam có tỷ lệ hoàn thành tương ứng 21,1% và 20%. Đáng chú ý, Đài Tiếng nói Việt Nam chưa hoàn thành xử lý cơ sở nào trong tổng số một cơ sở cần xử lý.

Nguồn: Bộ Tài chính

Xét về số lượng tồn đọng, Bộ Công an ghi nhận mức lớn nhất với 146 cơ sở chưa hoàn thành xử lý; tiếp đến là Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với 139 cơ sở, Tòa án nhân dân tối cao với 134 cơ sở, Bộ Nông nghiệp và Môi trường với 122 cơ sở và Bộ Tài chính với 114 cơ sở.

Tổng cộng, năm cơ quan này còn 655 cơ sở, chiếm khoảng 82,4% số cơ sở chưa hoàn thành của toàn khối. Các số liệu cho thấy, dù tỷ lệ hoàn thành chung của khối trung ương đã đạt 84,5%, phần việc còn lại vẫn tập trung tại một số cơ quan có lượng tài sản lớn cần xử lý.

Nguồn: Bộ Tài chính

Tại khối địa phương, tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư có sự phân hóa rõ nét. Tuyên Quang dẫn đầu với tỷ lệ hoàn thành 98,1%, tương ứng 1.581/1.611 cơ sở. Tiếp theo là Bắc Ninh đạt 97,1%, Lạng Sơn đạt 96,5% và Thái Nguyên đạt 92,4%.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, có 17 địa phương đạt tỷ lệ hoàn thành cao hơn mức chung 63,6%, trong khi 17 địa phương còn lại thấp hơn mức này.

Đáng nói, TP Hồ Chí Minh mới chỉ hoàn thành xử lý 14/279 cơ sở, đạt 5%. Cà Mau đạt 11%, Quảng Trị đạt 11,6% và Đà Nẵng đạt 24%. Đây là những địa phương có tỷ lệ hoàn thành thấp nhất, cho thấy tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư còn chậm tại một số nơi.

Xét về số lượng cơ sở chưa hoàn thành, Gia Lai đứng đầu với 971 cơ sở, tiếp đến là Đà Nẵng với 965 cơ sở. Phú Thọ còn 622 cơ sở, Thanh Hóa còn 589 cơ sở và Quảng Trị còn 586 cơ sở. Riêng 5 địa phương này có tổng cộng 3.733 cơ sở chưa hoàn thành, chiếm gần 39% số cơ sở tồn đọng của toàn khối địa phương.

Đáng chú ý, một số địa phương vừa có số lượng tồn đọng lớn, vừa có tỷ lệ hoàn thành thấp. Gia Lai và Đà Nẵng là hai trường hợp nổi bật khi còn lần lượt 971 và 965 cơ sở chưa hoàn thành, trong khi tỷ lệ xử lý mới đạt 36,7% và 24%.

Bên cạnh đó, Quảng Trị cũng còn 586 cơ sở chưa xử lý xong, tương ứng tỷ lệ hoàn thành chỉ 11,6%. Đây là những địa phương cần ưu tiên tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ.

Nguồn: Bộ Tài chính

Theo các chuyên gia, dù tỷ lệ hoàn thành xử lý nhà, đất dôi dư trên cả nước đã đạt khoảng 67% so với kế hoạch, khối lượng công việc còn lại vẫn đáng kể và tập trung chủ yếu ở địa phương. Việc đẩy nhanh tiến độ cần gắn với quy mô tồn đọng và kết quả thực hiện tại từng nơi, đồng thời làm rõ nguyên nhân chậm xử lý đối với từng cơ sở. 

Các vướng mắc liên quan đến thủ tục pháp lý, quy hoạch, phương án sắp xếp, bàn giao và xác định hình thức sử dụng, khai thác phù hợp cần được tháo gỡ kịp thời. Qua đó, đẩy nhanh việc đưa nhà, đất dôi dư vào sử dụng hiệu quả, hạn chế tình trạng bỏ trống, xuống cấp và lãng phí tài sản công.

Hoàng Sơn