Khởi công không gian tưởng niệm nhà báo liệt sĩ tại chùa Da

Tham dự buổi lễ có các Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Đặng Hồng Đức - Thứ trưởng Bộ Công an; Thái Thanh Quý - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Nguyễn Khắc Thận - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An.

Cùng tham dự có ông Trần Đức Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý; cùng các đại biểu trong Thường trực Tỉnh ủy, lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Nghệ An; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành; lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam qua các thời kỳ; lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; cùng đông đảo nhà báo lão thành, hội viên, phóng viên, biên tập viên và nhân dân trên địa bàn.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại đức Thích Đồng Tuệ - trụ trì chùa Da nhấn mạnh, chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân mà còn là một không gian văn hóa - lịch sử giàu chiều sâu, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Toàn cảnh lễ động thổ xây dựng Không gian tâm linh Chùa Da (Âu Lạc Cổ Tự).

Đặc biệt, ngôi chùa từng in dấu trong những giai đoạn đấu tranh cách mạng sôi động, tiêu biểu là cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, trở thành một chứng tích sống động của lịch sử.

Việc tổ chức động thổ khởi công lần này vì thế không đơn thuần là phục dựng một công trình tâm linh đã mai một, mà còn là hành trình đánh thức ký ức, tiếp nối mạch nguồn lịch sử và lan tỏa những giá trị văn hóa - tinh thần bền vững của vùng đất.

Trong tổng thể dự án, khu không gian tưởng niệm các nhà báo liệt sĩ được xác định là điểm nhấn trung tâm, mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Theo Đại đức Thích Đồng Tuệ, đây không chỉ là nơi tri ân, tưởng nhớ những người làm báo đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, mà còn là “địa chỉ đỏ” giàu giá trị giáo dục truyền thống - nơi các thế hệ người làm báo hôm nay và mai sau tìm về, lắng lòng tưởng niệm, từ đó tiếp thêm động lực để giữ vững lý tưởng, nuôi dưỡng tinh thần dấn thân và trách nhiệm với nghề, với Tổ quốc và nhân dân.

Đại đức Thích Đồng Tuệ - trụ trì chùa Da phát biểu tại buổi lễ.

Cũng trong buổi lễ, ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam bày tỏ sự xúc động khi tham dự lễ động thổ một công trình mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc đối với đội ngũ những người làm báo cả nước.

Ông nhấn mạnh, đây không chỉ là một công trình tâm linh đơn thuần mà còn là không gian lưu giữ ký ức nghề nghiệp, nơi tôn vinh và tri ân những nhà báo đã ngã xuống vì độc lập dân tộc, vì sự thật và công lý, những giá trị cốt lõi làm nên bản lĩnh và phẩm chất của báo chí cách mạng Việt Nam.

Theo ông, trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiều thế hệ nhà báo đã không quản hiểm nguy, dấn thân nơi tuyến đầu, có mặt ở những điểm nóng, những vùng gian khó để phản ánh chân thực đời sống, góp phần cổ vũ tinh thần đấu tranh cách mạng và bảo vệ lẽ phải. Không ít người trong số họ đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ, để lại những dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử báo chí nước nhà.

Chính vì vậy, việc hình thành một không gian tưởng niệm trang nghiêm, xứng tầm không chỉ là sự tri ân thiết thực đối với những đóng góp, hy sinh to lớn ấy, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc đối với những người làm báo hôm nay về trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và sứ mệnh phụng sự Tổ quốc, nhân dân.

Ông Lê Quốc Minh phát biểu tại lễ động thổ.

Đặc biệt, ông Lê Quốc Minh ghi nhận và đánh giá cao tâm huyết bền bỉ của nhà báo Trần Văn Hiền - người đã dành hơn 15 năm âm thầm sưu tầm, kết nối, xác lập và lưu giữ thông tin về các nhà báo đã hy sinh qua các thời kỳ.

Từ những nỗ lực không mệt mỏi ấy, cùng với sự chung tay của các tổ chức, cá nhân và sự đồng hành của nhà chùa, một không gian tưởng niệm mang ý nghĩa lớn lao, giàu giá trị nhân văn đã từng bước được hình thành, trở thành điểm tựa tinh thần cho những người làm báo và là nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp cho các thế hệ mai sau.

Ông Trần Đức Vinh - Tổng Biên tập Báo Công lý tham dự buổi lễ.

Theo thiết kế, khu không gian tưởng niệm có quy mô 176m², được tổ chức thành nhiều lớp không gian với ngôn ngữ kiến trúc giàu tính biểu tượng và chiều sâu nhân văn.

Điểm nhấn nổi bật là tổ hợp sắp đặt Âm - Dương, kết hợp hài hòa giữa yếu tố thông trần và dòng chảy của nước, trong đó hình tượng ngòi bút được xuyên suốt như một biểu trưng đặc trưng, gợi mở về sức sống bền bỉ, tinh thần dấn thân và khát vọng phụng sự của nghề báo qua các thời kỳ.

Không gian “Góc Nhà báo - tra cứu” được thiết kế như một khu làm việc thu nhỏ, mang đậm dấu ấn nghề nghiệp, với trạm tra cứu mô phỏng bàn in báo truyền thống.

Nhà báo Trần Văn Hiền - người đã dành hơn 15 năm âm thầm sưu tầm, kết nối, xác lập và lưu giữ thông tin về các nhà báo đã hy sinh qua các thời kỳ.

Tại đây, người tham quan có thể tiếp cận, tìm hiểu về các nhà báo liệt sĩ, hành trình tác nghiệp cũng như những dấu ấn nghề nghiệp đáng trân trọng được lưu lại qua từng giai đoạn lịch sử. Đây không chỉ là không gian trưng bày mà còn mang tính tương tác, góp phần kết nối hiện tại với quá khứ một cách sinh động.

Khu trưng bày tên và tư liệu cá nhân của các nhà báo được thể hiện bằng hệ thống đồ họa ánh sáng hiện đại, tạo nên hiệu ứng “dòng chảy ký ức” liên tục và giàu cảm xúc.

Những cái tên, những bút tích và tư liệu không chỉ được tái hiện như những dữ liệu lịch sử đơn thuần, mà còn hiện lên như những câu chuyện sống động về sự dấn thân, hy sinh và cống hiến thầm lặng của những người làm báo vì Tổ quốc và nhân dân.

Khu vực thờ cúng được bố trí trang nghiêm, tĩnh tại với các bài vị bằng thẻ tre khắc tên từng nhà báo, sắp đặt xung quanh tượng Phật trong không gian thiền định, tạo nên sự linh thiêng và lắng đọng.

Đến thời điểm hiện tại, đã có 554 nhà báo hy sinh được xác lập thông tin và đưa vào hệ thống tưởng niệm; công tác tiếp tục rà soát, bổ sung danh sách vẫn đang được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao, nhằm tri ân đầy đủ, trọn vẹn những đóng góp, hy sinh của các thế hệ đi trước.

Bên cạnh đó, không gian “Ký ức Nhà báo” được xây dựng như một kho lưu trữ sống động, nơi lưu giữ các bài báo, tư liệu qua nhiều thời kỳ, được thể hiện bằng nghệ thuật ánh sáng biểu trưng.

Qua đó, dòng chảy của báo chí cách mạng Việt Nam được tái hiện một cách xuyên suốt, góp phần lan tỏa giá trị nghề nghiệp và truyền cảm hứng cho các thế hệ người làm báo hôm nay và mai sau.

Khẳng định ý nghĩa lâu dài của công trình, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh, việc xây dựng không gian tâm linh tại chùa Da không chỉ là sự tiếp nối một tâm nguyện mang tính nhân văn sâu sắc, mà còn là lời cam kết của các thế hệ người làm báo trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị cao đẹp của nghề.

Các đại biểu thực hiện nghi thức động thổ khởi công xây dựng chùa Da.

Đây sẽ là nơi để mỗi người làm báo tìm về trong sự thành kính, thắp nén hương tri ân, đồng thời tự soi chiếu, nhắc nhở bản thân sống và hành nghề xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Ngay sau nghi thức động thổ, các đại biểu đã tham dự lễ hoa đăng tưởng niệm trong không khí trang nghiêm, lắng đọng. Những ngọn đèn lung linh được thắp sáng không chỉ là nghi lễ tâm linh, mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn sâu sắc, gửi gắm niềm tri ân tới những người làm báo đã cống hiến trọn đời và anh dũng hy sinh vì sự thật, vì Tổ quốc và nhân dân.

Lễ động thổ không gian tâm linh chùa Da vì thế không chỉ mở ra một công trình kiến trúc mới, mà còn góp phần vun đắp đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp, đồng thời tiếp thêm động lực để các thế hệ người làm báo hôm nay tiếp tục vững bước trên hành trình phụng sự đất nước và nhân dân bằng tâm huyết, trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp.

Xuân Thao