Khi vai phát ra tiếng 'bục'

Khi ngày càng có nhiều người tham gia các hoạt động ngoài trời và tập thể dục trong mùa Thu, điều quan trọng là cần lưu ý đến nguy cơ chấn thương vai.

Việc dùng lực quá mạnh lên vai hoặc thực hiện các cử động lặp đi lặp lại trong khi tập luyện có thể gây tổn thương các gân ở vai, dẫn đến nguy cơ rách chóp xoay vai. Nếu bạn cảm thấy khó khăn khi nâng cánh tay hoặc nhận thấy cơn đau trở nên dữ dội hơn vào ban đêm, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân cụ thể.

Theo thông tin từ giới y khoa vào ngày 25/10, nhóm cơ chóp xoay (rotator cuff) gồm bốn cơ và gân bao quanh khớp vai. Chúng đóng vai trò then chốt trong việc cử động cánh tay và duy trì sự ổn định của khớp vai. "Rách chóp xoay" là tình trạng các gân ở vùng này bị tổn thương hoặc rách do các yếu tố như tác động lặp đi lặp lại hoặc quá trình thoái hóa.

Các triệu chứng điển hình gồm đau vai và hạn chế khả năng cử động cánh tay. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi nâng tay lên cao hoặc đưa tay ra sau lưng. Cơn đau thường trở nên dữ dội hơn vào ban đêm và có thể trầm trọng hơn khi nằm nghiêng về phía vai bị tổn thương.

Việc phân biệt giữa rách chóp xoay và viêm dính bao khớp (thường được gọi là "vai đông cứng" hay "đông cứng khớp vai") có thể khó khăn vì các triệu chứng ban đầu khá giống nhau. Mặc dù cả hai tình trạng này đều gây đau vai và hạn chế phạm vi vận động, nhưng chúng khác nhau về nguyên nhân gốc rễ và phương pháp điều trị. Vì việc các triệu chứng thuyên giảm tạm thời không đồng nghĩa với việc tổn thương gân đã lành, nên điều quan trọng là phải tìm kiếm sự thăm khám y tế chuyên môn, nếu cơn đau vẫn tiếp diễn.

Rách chóp xoay thường liên quan đến quá trình thoái hóa làm suy yếu gân theo tuổi tác, nhưng cũng có thể xảy ra khi tham gia các môn thể thao đòi hỏi cử động vai lặp đi lặp lại, chẳng hạn như quần vợt, golf, cầu lông hoặc bóng bàn.

Việc tập luyện cường độ cao mà không có quá trình rèn luyện thể chất thường xuyên trước đó, hoặc gây áp lực quá mức lên vai mà không khởi động kỹ lưỡng, cũng có thể làm tăng nguy cơ chấn thương.

Phương pháp điều trị được quyết định dựa trên các yếu tố như kích thước và vị trí vết rách, mức độ đau, cũng như độ tuổi và mức độ hoạt động của bệnh nhân. Trong trường hợp vết rách không nghiêm trọng, các phương pháp điều trị không cần phẫu thuật như dùng thuốc và các bài tập phục hồi chức năng thường được ưu tiên cân nhắc trước. Ngay cả khi cơn đau đã dịu đi, điều quan trọng là phải khôi phục dần phạm vi vận động và sức mạnh cơ bắp theo hướng dẫn của các chuyên gia y tế thay vì tiếp tục sử dụng vai quá mức.

Nếu tình trạng đau hoặc hạn chế chức năng vẫn tiếp diễn, dù đã áp dụng các phương pháp điều trị không phẫu thuật, hoặc nếu vết rách nghiêm trọng, thì có thể cần phải thực hiện phẫu thuật. Vì quyết định phẫu thuật và thời điểm thực hiện phẫu thuật phụ thuộc vào tình trạng của từng bệnh nhân, nên việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên chẩn đoán chính xác thay vì chỉ căn cứ vào khoảng thời gian đã trôi qua.

Để phòng ngừa rách chóp xoay vai, hãy đảm bảo khởi động kỹ vùng vai và các cơ xung quanh trước khi tập luyện, đồng thời tăng dần cường độ cũng như thời gian tập sao cho phù hợp với thể trạng của bản thân. Ngoài ra, bạn cũng cần thường xuyên tăng cường sức mạnh cho các cơ quanh vai và tránh cố gắng tập tiếp, khi xuất hiện cảm giác đau trong lúc vận động.

Linh Vân