Khi trợ lực trở thành động lực phát triển HTX

Trong bức tranh phát triển kinh tế tập thể tại Cà Mau, vai trò của hệ thống Liên minh HTX đang ngày càng rõ nét, không chỉ ở định hướng mà còn ở các chương trình hỗ trợ cụ thể, đi vào tận từng hộ thành viên.

Những hỗ trợ thiết thực như cung ứng vốn, con giống, thức ăn chăn nuôi, phân bón… đã giúp nhiều hộ gia đình ổn định sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Ông Nguyễn Văn Vũ, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Cà Mau, cho biết: “Những năm qua, Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ rất nhiều HTX đầu tư mở rộng quy mô sản xuất, mua sắm trang thiết bị... từ nguồn quỹ hỗ trợ HTX phát triển. Ðồng thời, tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới để hỗ trợ các HTX.”

Đáng chú ý, riêng năm 2025, Liên minh HTX Việt Nam đã hỗ trợ 5 dự án với tổng kinh phí gần 4 tỷ đồng cho các HTX trên địa bàn, góp phần trực tiếp nâng cao năng lực sản xuất và thu nhập cho xã viên.

Từ hỗ trợ trực tiếp đến tạo sinh kế bền vững

Hiệu quả của các chương trình hỗ trợ được thể hiện rõ qua những mô hình cụ thể, tiêu biểu như HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tiến Bộ (thị trấn U Minh, xã Nguyễn Phích).

Năm 2025 vừa qua, thông qua chương trình của Liên minh HTX Việt Nam, 31 hộ nghèo và cận nghèo là thành viên HTX đã được hỗ trợ 93 con heo giống cùng hơn 20 tấn thức ăn chăn nuôi, tổng kinh phí trên 700 triệu đồng.

Liên minh HTX Việt Nam hỗ trợ con giống cho thành viên HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tiến Bộ thị trấn U Minh

Nhưng điều đáng nói không nằm ở con số, mà ở cách tổ chức triển khai khi các hộ dân không chỉ nhận con giống mà còn được hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi theo tiêu chuẩn an toàn sinh học, gắn với bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn VietGAP.

Ông Đỗ Văn Sơ, Chủ tịch HĐQT HTX, đánh giá: “Mô hình hỗ trợ heo giống này được các thành viên HTX đánh giá rất cao… Mô hình mang lại hiệu quả, tạo thu nhập ổn định cho thành viên HTX.”

Ở góc độ hộ dân, ông Lê Văn Tiếp chia sẻ rõ hiệu quả kinh tế: “HTX hỗ trợ gia đình tôi 3 con heo giống và 600 kg thức ăn… Với giá bán hiện tại thì chắc được hơn 18 triệu đồng… Mô hình này phù hợp với điều kiện gia đình, lại hiệu quả nên tôi rất phấn khởi.”

Đáng chú ý, mô hình này không chỉ dừng ở chăn nuôi đơn lẻ, mà đang từng bước hình thành liên kết giữa HTX, doanh nghiệp và nhà khoa học, đặt nền móng cho phát triển theo chuỗi giá trị. Chính tại những mô hình như vậy, vai trò của Liên minh HTX Việt Nam được thể hiện một cách rõ nét trong việc nâng chất lượng hỗ trợ, từ “cho cái cần” sang “cho cách làm”.

Đoàn cán bộ Viện Khoa học Công nghệ và Môi trường và Liên minh HTX tỉnh Cà Mau tham quan vườn bưởi da xanh của thành viên HTX Trái cây sạch Khánh Hưng.

Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi, hướng đi này còn được mở rộng sang lĩnh vực trồng trọt với cách tiếp cận gắn với nông nghiệp xanh và bền vững.

Tại HTX Cây ăn trái sạch Khánh Hưng, việc được hỗ trợ hơn 7,7 tấn phân bón hữu cơ vi sinh, 920 kg chế phẩm sinh học và kinh phí đánh giá chứng nhận VietGAP cho sản phẩm bưởi da xanh đã giúp HTX không chỉ cải thiện năng suất mà còn từng bước nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Bà Trần Thị Việt Anh, Giám đốc HTX, đánh giá đây là sự hỗ trợ “rất thiết thực”, giúp HTX chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn, bền vững và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Ở một góc độ khác, những hỗ trợ này còn mang ý nghĩa lớn hơn khi thúc đẩy mô hình nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải và tạo ra sản phẩm có truy xuất nguồn gốc, những yếu tố ngày càng quan trọng trong tiếp cận thị trường. Điều này cũng cho thấy, hỗ trợ hợp tác xã không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt, mà đang hướng tới nâng cấp toàn diện phương thức sản xuất.

Nâng cao năng lực HTX từ quản trị đến thị trường

Song song với hỗ trợ sản xuất, Liên minh HTX tỉnh Cà Mau còn chú trọng nâng cao năng lực quản trị cho các HTX thông qua các chương trình đào tạo bài bản. Giai đoạn 2020-2025, 33 lớp tập huấn cho cán bộ cấp cơ sở và 19 lớp cho cán bộ quản lý HTX đã được tổ chức, giúp nhiều HTX từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động.

Chị Đặng Yến Như, Giám đốc HTX An Hòa, cho biết: “Nhờ tham gia các lớp này, Ban Quản trị nâng cao hơn hiệu lực, hiệu quả quản lý nhân sự của HTX… thực hiện đúng các quy định về quản lý tài chính theo Luật HTX năm 2023.”

Cùng với đó, vai trò “cầu nối” của Liên minh HTX tỉnh ngày càng rõ nét trong việc hỗ trợ các HTX tham gia chương trình OCOP, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

Chị Nguyễn Thị Xa, Giám đốc HTX Ba khía Đầm Dơi, chia sẻ: “Liên minh HTX đã hướng dẫn các thủ tục để HTX đưa các sản phẩm tiềm năng ra Hội đồng đánh giá sản phẩm OCOP… Nhờ đó, đến nay HTX đã có 5 sản phẩm đạt OCOP 4 sao.”

Hiện toàn tỉnh đã có 129 sản phẩm của 53 HTX đạt chuẩn OCOP 3-4 sao, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong nâng cấp chất lượng và thương hiệu sản phẩm.

Không chỉ dừng ở hỗ trợ, Liên minh HTX tỉnh Cà Mau đang từng bước tăng cường vai trò kiến tạo và dẫn dắt.

Ông Nguyễn Văn Vũ khẳng định: “Nhiệm kỳ mới 2025-2030, Liên minh HTX tỉnh xác định tập trung xây dựng hệ thống Liên minh HTX tỉnh Cà Mau vững mạnh, nòng cốt là thúc đẩy hoạt động và phát triển HTX; chủ động, tích cực ứng dụng công nghệ số.”

Các mục tiêu cụ thể như thành lập mới 150 HTX, nâng tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả trên 60%, phát triển mô hình công nghệ cao… cho thấy định hướng phát triển rõ ràng và có tính chiến lược.

T.V