Khi cải lương 'làm sống' lại những trang sử hào hùng

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều loại hình giải trí mới liên tục xuất hiện, những đêm diễn cải lương vẫn thu hút đông đảo khán giả ở nhiều lứa tuổi. Chuỗi chương trình nghệ thuật của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang nhân dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là một minh chứng cho sức sống ấy.

Khắc họa dòng chảy lịch sử

Cảnh trong vở diễn ‘Khách sạn hào hoa”, tái hiện câu chuyện có thật về trận đánh khách sạn Caravelle lịch sử của lực lượng biệt động Sài Gòn.

Nằm trong chuỗi hoạt động trọng tâm hướng về ngày lễ lớn của Thành phố, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã đầu tư tái diễn 4 vở cải lương tiêu biểu với sự tham gia của nhiều nghệ sỹ tên tuổi. Các tác phẩm được lựa chọn không chỉ có giá trị cao về mặt nghệ thuật mà còn mang tư tưởng xuyên suốt về tinh thần kiên cường, bất khuất của các thế hệ cha anh, giúp khán giả cảm nhận sâu sắc hơn về dòng chảy lịch sử của dân tộc.

Mở màn chuỗi biểu diễn là vở cải lương “Khách sạn hào hoa” của tác giả Trần Hà - Vũ Kim - Điêu Huyền. Tác phẩm tái hiện câu chuyện có thật về trận đánh khách sạn Caravelle lịch sử của lực lượng Biệt động Sài Gòn, ca ngợi tinh thần chiến đấu mưu trí, dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của các chiến sĩ tình báo ngay trong lòng địch. Vở diễn (phiên bản 2023) do đạo diễn, Nghệ sỹ Nhân dân Trần Ngọc Giàu dàn dựng, kể về nữ chiến sĩ tình báo Hiếu cùng đồng đội bí mật hoạt động trong lòng địch để thực hiện nhiệm vụ cách mạng. Trong vỏ bọc của cuộc sống xa hoa nơi đô thị, các chiến sĩ phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy, chấp nhận hy sinh tình yêu, hạnh phúc cá nhân và cả tính mạng để hoàn thành sứ mệnh giải phóng dân tộc.

Đảm nhận vai Thiếu úy Ngọc - một chiến sỹ tình báo hoạt động ngầm đầy mưu trí, Nghệ sĩ Ưu tú Võ Minh Lâm cho biết áp lực lớn nhất là nhân vật đã được nhiều nghệ sĩ đi trước thể hiện thành công. Vì vậy, anh chủ động học hỏi những giá trị nghệ thuật mà các bậc tiền bối để lại, nhưng đồng thời cũng nỗ lực tìm tòi nét diễn riêng để không biến mình thành một bản sao.

Vở diễn cho sự tham gia diễn xuất của NSƯT Võ Minh Lâm, NSƯT Thu Vân, chuông Vàng vọng cổ Nguyễn Văn Khởi và nhiều nghệ sỹ tài danh của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.

“Cái khó của Thiếu úy Ngọc là phải sống cùng lúc trong hai thế giới. Bên ngoài là một sĩ quan với vẻ hào hoa, phong lưu, thậm chí có phần bất cần; nhưng bên trong lại là một chiến sĩ cách mạng luôn tỉnh táo, kiên định và sẵn sàng hy sinh. Lâm nghĩ nét riêng của mình không nằm ở việc cố tình làm khác người đi trước, mà là dùng cảm xúc và trải nghiệm của một người nghệ sĩ hôm nay để đến gần Thiếu úy Ngọc. Qua vai diễn, Lâm mong khán giả trẻ có thể cảm nhận lịch sử bằng cảm xúc gần gũi hơn, thấy yêu hơn Thành phố mình đang sống, tự hào hơn về lịch sử dân tộc và biết trân trọng hơn cuộc sống bình yên hôm nay”, Nghệ sỹ Ưu tú Võ Minh Lâm bộc bạch.

Sau “Khách sạn hào hoa”, khán giả mộ điệu cải lương của Thành phố Hồ Chí Minh còn được thưởng thức vở cải lương kinh điển “Tiếng trống Mê Linh” (tối 11/7) của tác giả Việt Dung – Vĩnh Điền, đạo diễn Nghệ sỹ Nhân dân Trần Ngọc Giàu. Tác phẩm đưa người xem trở về với khí thế quật cường của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, qua đó ca ngợi lòng yêu nước, tinh thần bất khuất, ý chí đấu tranh giành độc lập dân tộc, đồng thời tôn vinh vai trò và phẩm chất anh hùng của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

Vở “San hô đỏ” (tối 15/7) sẽ tái hiện chân thực cuộc sống, quá trình công tác, chiến đấu và tinh thần sẵn sàng hy sinh của những người lính Nhà giàn DK1 trong hành trình bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Vượt lên mọi gian khổ, hiểm nguy nơi đầu sóng, ngọn gió, các chiến sĩ luôn kiên cường bám trụ, hoàn thành nhiệm vụ với niềm tin và ý chí son sắt.

Khép lại chuỗi biểu diễn là vở "Tiếng hò sông Hậu" (tối 18/7), tác phẩm đậm dấu ấn văn hóa Nam Bộ của tác giả Điêu Huyền, do Nghệ sĩ Ưu tú Hoa Hạ dàn dựng với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi.

Đưa cải lương đến gần khán giả

Không chỉ gói gọn trong không gian “thánh đường” sân khấu, chuỗi hoạt động kỷ niệm của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang còn mang tính lan tỏa rộng khắp khi chủ động “xuống đường”, đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng ở vùng ven của Thành phố.

Vở diễn kể về nữ chiến sỹ tình báo Hiếu (do NSƯT Thu Vân thủ vai) cùng đồng đội bí mật hoạt động trong lòng địch để thực hiện nhiệm vụ cách mạng.

Đáng chú ý là hai chương trình nghệ thuật tổng hợp với chủ đề “Tự hào Thành phố Bác” phục vụ nhân dân tại Khu Di tích lịch sử Ngã Ba Giồng (xã Bà Điểm) và tại phường Lái Thiêu. Chương trình xây dựng nhiều tiết mục ca múa nhạc, cải lương và nghệ thuật truyền thống đặc sắc nhằm tạo không khí sôi nổi, lan tỏa niềm tự hào về truyền thống cách mạng và thành tựu phát triển của Thành phố sau 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chia sẻ về đợt biểu diễn đặc biệt này, Nghệ sỹ Ưu tú Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho biết: “Chuỗi chương trình là tình cảm, trách nhiệm của tập thể cán bộ, nghệ sĩ nhà hát. Chúng tôi không chỉ chú trọng vào khâu dàn dựng, làm mới các tác phẩm kinh điển để tiếp cận khán giả trẻ, mà còn nỗ lực truyền tải trọn vẹn thông điệp về lòng yêu nước, bồi đắp niềm tự hào về một Thành phố anh hùng, năng động và nghĩa tình. Mỗi một suất diễn được khán giả đón nhận đều là niềm hạnh phúc và là “mệnh lệnh'” từ trái tim để Nhà hát tiếp tục gìn giữ “ngọn lửa” nghề. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực đầu tư, dàn dựng thêm nhiều tác phẩm chất lượng cao, vừa đảm bảo tính học thuật, vừa gần gũi với đời sống để phục vụ đông đảo các tầng lớp nhân dân”, Nghệ sỹ Ưu tú Phan Quốc Kiệt nói.

Trước đó, từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã hoàn thành 6 suất diễn phục vụ cơ sở. Các đêm diễn tại vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng cũ đã thu hút hàng ngàn lượt người dân đến xem và cổ vũ, tạo nên không khí lễ hội văn hóa thực sự ý nghĩa.

Có mặt tại đêm diễn vở “Khách sạn hào hoa”, khán giả Nguyễn Thị Tuyết (82 tuổi, phường Thạnh Mỹ Tây) xúc động chia sẻ: “Đã lâu lắm rồi tôi mới được xem một vở cải lương sâu sắc và ý nghĩa như vậy. Dù vở diễn kéo dài gần ba tiếng đồng hồ, nhưng tôi thấy từ đầu đến cuối, cả khán phòng đều chăm chú theo dõi, không ai muốn bỏ lỡ một câu ca nào. Những câu chuyện cách mạng ý nghĩa khi đưa lên sân khấu cải lương có sức lay động rất lớn, khiến tôi thực sự xúc động”.

Các nghệ sĩ chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và khán giả vào cuối buổi diễn.

Em Phạm Quỳnh Anh (16 tuổi, học sinh ngụ tại phường Bàn Cờ) cũng phấn khởi cho biết: Ban đầu đi cùng mẹ và bà ngoại xem cho vui, nhưng sau đó thực sự bị cuốn vào câu chuyện. Nghệ thuật cải lương không hề cũ kỹ mà rất hào hùng, xúc động. Những dịp biểu diễn thế này đã giúp đưa nghệ thuật cải lương đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Chuỗi hoạt động nghệ thuật chào mừng 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang một lần nữa khẳng định vai trò đi đầu của đơn vị trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, đây cũng là minh chứng sinh động cho việc thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chính trị, phục vụ cộng đồng, bồi đắp món ăn tinh thần chất lượng cao cho người dân Thành phố trong kỷ nguyên mới.

Bài và ảnh: Hữu Duyên (TTXVN)