Khi bản sắc quê hương trở thành nguồn cảm hứng cho đồ án thời trang của sinh viên trẻ

Hoàng Lương Tiến - sinh viên ngành Thiết kế thời trang, Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Từ một người con vùng núi đến hành trình tìm ra con đường riêng

Từ những ký ức rất đỗi quen thuộc của tuổi thơ nơi miền núi, hành trình của Hoàng Lương Tiến bắt đầu một cách tự nhiên, không ồn ào nhưng bền bỉ. Sinh ra và lớn lên tại Tuyên Quang, Tiến mang theo trong mình những trải nghiệm gắn liền với núi rừng và đời sống văn hóa của người dân tộc Nùng - nơi những hoa văn, màu sắc, trang phục truyền thống âm thầm nuôi dưỡng một cảm nhận riêng về cái đẹp. “Mình là một người con đến từ vùng đất Tuyên Quang, nơi tuổi thơ gắn liền với núi rừng và những giá trị văn hóa sâu sắc đã nuôi dưỡng tâm hồn mình từ nhỏ”, Tiến chia sẻ.

Từ niềm yêu thích sáng tạo ban đầu, nam sinh dần nhận ra thời trang không chỉ dừng lại ở hình thức, mà còn là cách để kể câu chuyện của chính mình: “Đối với mình, thời trang không chỉ là cái đẹp bề ngoài, mà là cách một bộ trang phục có thể kể nên một câu chuyện riêng". Bước ngoặt đến vào những năm cấp 3, khi một người cô dạy vẽ không chỉ giúp Tiến hoàn thiện kỹ năng mà còn tiếp thêm niềm tin để theo đuổi con đường này một cách nghiêm túc.

Tuy vậy, hành trình ấy không hề bằng phẳng. Những ngày phải di chuyển xa để học vẽ, rồi khoảng thời gian lớp 12 bị gián đoạn bởi dịch COVID-19 khiến việc học trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. “Việc học vẽ khá vất vả khi mình phải di chuyển xa nhà… mình phải cố gắng thích nghi rất nhiều để giữ được nhịp học”, Tiến nhớ lại. Xuất phát từ một tỉnh lẻ với nhiều hạn chế về môi trường và cơ hội, nhưng thay vì coi đó là rào cản, Tiến lựa chọn đối diện và vượt qua. “Mình nghĩ xuất phát điểm không phải là điều quyết định, mà quan trọng là mình có đủ kiên trì và rõ ràng với mục tiêu hay không". Chính sự kiên định ấy đã đưa cậu đến với Đại học Kiến trúc Hà Nội, nơi hành trình trưởng thành thực sự bắt đầu.

Hành trình trưởng thành tại giảng đường kiến trúc

Trở thành sinh viên của Đại học Kiến trúc Hà Nội, Lương Tiến dần bước vào một môi trường học tập chuyên nghiệp và giàu tính sáng tạo nơi đây không chỉ giúp cậu hoàn thiện kỹ năng thiết kế mà còn định hình rõ hơn con đường gắn với văn hóa mà mình theo đuổi.

Không dừng lại ở việc học tập, nam sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa, đặc biệt là tại CLB Thời trang (HFC), đồng thời từng đảm nhiệm vai trò Phó Bí thư Chi đoàn trong nhiều năm. “Về hoạt động tập thể, mình từng là Phó Bí thư Chi đoàn của lớp, và là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thời trang nhiệm kỳ 2023-2025. Ở những vị trí này, mình có cơ hội tham gia tổ chức, điều phối nhiều hoạt động, sự kiện và nhận được các giấy chứng nhận từ Hội Sinh viên Trường, Khoa Thiết kế Mỹ thuật cũng như các đơn vị mình từng cộng tác”, Tiến chia sẻ.

Tiến tham gia tích cực các hoạt động ngoại khóa, từng giữ vai trò Chủ nhiệm CLB Thời trang (HFC) nhiệm kỳ 2023-2025.

Dấu ấn rõ nét trong hành trình ấy là chuỗi sự kiện Graduate Fashion Show – NewGene qua 3 mùa liên tiếp, trong đó hai mùa 2024–2025, Tiến đảm nhiệm vai trò Trưởng ban tổ chức, trực tiếp tham gia từ khâu lên ý tưởng đến điều phối, xử lý các vấn đề phát sinh để chương trình diễn ra trọn vẹn. “Đó là trải nghiệm giúp mình trưởng thành rất nhiều về khả năng tổ chức, chịu áp lực và làm việc với nhiều vị trí khác nhau".

Chính trong quá trình ấy, những yếu tố văn hóa dần trở thành mạch ngầm xuyên suốt trong tư duy sáng tạo của Tiến, khi mỗi bài tập hay dự án không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là cơ hội để thử nghiệm việc đưa chất liệu truyền thống vào thiết kế. “Đối với mình, mỗi sản phẩm không chỉ là một bài tập, mà còn là cách mình thử nghiệm việc đưa yếu tố văn hóa vào trong thiết kế, để tìm ra hướng đi riêng".

Hoàng Lương Tiến trong vai trò Trưởng ban tổ chức, trực tiếp đề xuất ý tưởng, phát triển concept và điều phối toàn bộ hoạt động tại sự kiện thời trang sinh viên.

Những trải nghiệm ấy giúp nam sinh từ một người rụt rè trở nên chủ động, tự tin hơn và học cách chịu trách nhiệm đến cùng.

Từ một người có phần rụt rè, Tiến dần trở nên chủ động, tự tin hơn trong việc trình bày và bảo vệ ý tưởng, đồng thời học được cách dẫn dắt, chịu trách nhiệm và theo đuổi công việc đến cùng – những bước chuyển quan trọng trong hành trình trưởng thành của một người trẻ đang tìm kiếm bản sắc riêng.

Đưa nghề chạm bạc vào thời trang: Khi thiết kế trở thành cách kể chuyện

Dấu mốc rõ nét nhất trong hành trình của Hoàng Lương Tiến chính là đồ án tốt nghiệp mang tên “CHẠM” - nơi cậu lựa chọn quay về với cội nguồn, không chỉ để hoàn thành một sản phẩm học tập mà còn để kể lại câu chuyện về quá khứ và nơi mình sinh ra. “Mình muốn đồ án không chỉ là một sản phẩm học tập, mà còn là cách mình kể câu chuyện về quá khứ, về nơi mình sinh ra và lớn lên". Lấy cảm hứng từ văn hóa dân tộc Nùng tại Hoàng Su Phì, đặc biệt là nghề chạm bạc truyền thống, “CHẠM” hướng tới thiết kế trang phục dạ hội cho nữ từ 18–25 tuổi, nhưng vượt lên trên yếu tố thẩm mỹ để mang theo chiều sâu văn hóa và tinh thần thủ công.

Hoàng Lương Tiến (áo đỏ) tại buổi bảo vệ đồ án cùng bộ sưu tập “CHẠM” kết quả của hành trình đưa bản sắc quê hương vào thiết kế.

Bộ sưu tập “CHẠM” góp phần tôn vinh và lan tỏa giá trị nghề thủ công truyền thống.

Ẩn mình giữa trập trùng núi đá vùng cao, nghề chạm bạc không chỉ là kỹ thuật chế tác mà còn là sự kết tinh của văn hóa và tín ngưỡng qua nhiều thế hệ. Từng đường nét chạm khắc là sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên, phản chiếu đời sống tinh thần của cộng đồng người Nùng. Chính những giá trị ấy đã trở thành nguồn cảm hứng xuyên suốt trong quá trình sáng tạo của Tiến, bắt đầu từ việc tìm hiểu sâu các yếu tố đặc trưng của quê hương như hoa văn trang trí, cấu trúc họa tiết, cách phối màu và tinh thần thủ công trong đời sống. “Mình ấn tượng với cách những người thợ tạo ra hoa văn trên bạc - vừa tỉ mỉ, vừa mang tính biểu tượng và gắn liền với đời sống tinh thần".

Các chi tiết đính kết và xử lý chất liệu trong bộ sưu tập gợi liên tưởng đến cấu trúc và ánh kim của bạc.

Các chi tiết đính kết và xử lý chất liệu trong bộ sưu tập gợi liên tưởng đến cấu trúc và ánh kim của bạc.

Những thiết kế trong “CHẠM” tái hiện hoa văn và tinh thần thủ công từ nghề chạm bạc của người Nùng vùng cao.

Những thiết kế trong “CHẠM” tái hiện hoa văn và tinh thần thủ công từ nghề chạm bạc của người Nùng vùng cao.

Từ những trải nghiệm thực tế ấy, các yếu tố bản sắc được chuyển hóa rõ nét trong đồ án: họa tiết chạm khắc được cách điệu thành họa tiết trang phục, cấu trúc bề mặt được xử lý theo hướng tạo khối và chiều sâu, tinh thần thủ công được thể hiện qua các kỹ thuật đính kết và xử lý chất liệu. Bảng màu của bộ sưu tập mang sắc ánh bạc, xám, đen kết hợp điểm nhấn sắc đỏ gợi liên tưởng đến quá trình nung bạc, đồng thời phản ánh sắc thái đặc trưng trong đời sống và trang phục của người dân vùng cao. “Mình không sao chép nguyên bản, mà chuyển hóa các yếu tố truyền thống sang ngôn ngữ thời trang đương đại để vẫn giữ được tinh thần nhưng phù hợp với hiện tại", nam sinh chia sẻ. Với “CHẠM”, thời trang không chỉ dừng lại ở cái đẹp, mà trở thành một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại - nơi di sản văn hóa được kể lại bằng một ngôn ngữ mới, sống động và gần gũi hơn với đời sống đương đại.

Hành trình 4 tháng thử và sai, trưởng thành từ bản sắc quê hương

Hành trình thực hiện đồ án tốt nghiệp của Hoàng Lương Tiến kéo dài khoảng 4 tháng, bắt đầu từ việc nghiên cứu, phát triển ý tưởng đến thử nghiệm chất liệu và hoàn thiện sản phẩm. Đó không chỉ là quá trình sáng tạo, mà còn là chuỗi ngày thử - sai liên tục, đặc biệt ở khâu xử lý bề mặt và kỹ thuật đính kết. “Mình phải thử nghiệm rất nhiều… có những chi tiết phải làm đi làm lại nhiều lần". Nhưng khó khăn lớn nhất không nằm ở kỹ thuật, mà ở cách giữ được tinh thần văn hóa mà không rơi vào sao chép hình thức - một bài toán đòi hỏi sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại. Bên cạnh áp lực về thời gian, chi phí và việc tìm kiếm tư liệu khi nghề chạm bạc đang dần mai một, sự đồng hành của giảng viên đã giúp Tiến giữ vững định hướng ban đầu.

Quá trình nghiên cứu ý tưởng và phát triển mẫu trong đồ án “CHẠM”, từ cảm hứng văn hóa đến thiết kế cụ thể.

Khoảnh khắc đáng nhớ nhất là buổi bảo vệ đồ án, khi toàn bộ hành trình được nhìn lại như một câu chuyện trọn vẹn. “Đó là lúc mình được kể lại tất cả… mình cảm thấy rất tự hào". Với Tiến, thành quả không chỉ nằm ở sản phẩm hoàn chỉnh, mà còn ở hành trình trưởng thành khi học cách kiên trì, chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng một ý tưởng.

Niềm vui vỡ òa trong ngày bảo vệ đồ án của Hoàng Lương Tiến là cái kết trọn vẹn cho hành trình đưa bản sắc quê hương vào ngôn ngữ thời trang.

Thông qua đồ án, Tiến gửi gắm mong muốn gìn giữ và tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống bằng một cách tiếp cận mới. Với cậu, văn hóa không phải là thứ đứng yên trong quá khứ, mà hoàn toàn có thể được làm mới và lan tỏa trong đời sống hiện đại thông qua thời trang - như một cách kể chuyện mang đậm dấu ấn cá nhân. Nhìn lại chặng đường đã qua, Tiến cho rằng hành trình của mình là hành trình mang theo bản sắc quê hương để tìm ra con đường riêng, đồng thời gửi gắm tới những người trẻ rằng đừng tự giới hạn bản thân, bởi chính những gì thuộc về cội nguồn lại là điều tạo nên sự khác biệt.

(Ảnh: NVCC)