Khám bệnh không giấy tờ: Giấc mơ bệnh viện thông minh đang thành hiện thực

Ngày 16/7, tại Tp.HCM, Hội Tin học Y tế Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề "Chuyển đổi số Y tế và xây dựng Bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam - Khu vực miền Nam".

Sự kiện quy tụ đại diện Bộ Y tế, lãnh đạo các Sở Y tế khu vực phía Nam, các bệnh viện cùng nhiều chuyên gia công nghệ và y tế trong nước, quốc tế nhằm trao đổi về lộ trình phát triển hệ thống y tế số hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm.

Bệnh án điện tử là nền móng của y tế số

Phát biểu tại hội thảo, Thầy thuốc Nhân dân, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, nhận định ngành y tế đang đứng trước thời điểm mang tính bước ngoặt khi công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội thay đổi cách chăm sóc sức khỏe người dân.

Thầy thuốc Nhân dân, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam.

Theo ông, chuyển đổi số y tế hiện nay không còn là một xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

"Mục tiêu của chuyển đổi số không phải là có thêm phần mềm hay nhiều thiết bị hiện đại hơn, mà là để mỗi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng hơn, an toàn hơn và thuận tiện hơn", PGS.TS Trần Quý Tường nhấn mạnh.

Ông cho biết, đến nay hơn 1.200 bệnh viện trên cả nước đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, tương đương khoảng 75% tổng số bệnh viện. Đây không chỉ là những con số thống kê mà còn phản ánh quyết tâm đổi mới của toàn ngành y tế trong hành trình xây dựng nền y tế số.

Theo PGS.TS Trần Quý Tường, nếu bệnh viện thông minh là công trình của tương lai thì bệnh án điện tử chính là nền móng; nếu AI là động cơ của y tế số thì dữ liệu y tế chính là nguồn nhiên liệu.

"Mỗi bệnh án điện tử được tạo lập hôm nay không chỉ phục vụ cho một lần khám bệnh mà còn góp phần xây dựng nền tảng dữ liệu y tế cho các thế hệ mai sau", ông nói.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cũng thừa nhận quá trình chuyển đổi số vẫn còn nhiều thách thức về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực, kinh phí đầu tư, liên thông dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin. Theo ông, để xây dựng bệnh viện thông minh, điều quan trọng không chỉ là đầu tư công nghệ mà còn phải xây dựng được hệ thống dữ liệu đồng bộ, chuẩn hóa và có khả năng kết nối.

Đồng quan điểm, ông Frank Hester OBE, nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh), cho rằng nhiều quốc gia trên thế giới đang phải đối mặt với bài toán dân số già hóa, gia tăng các bệnh mạn tính và áp lực ngày càng lớn lên hệ thống y tế.

Ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh).

Theo ông, chỉ xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm nhân lực sẽ không đủ để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong tương lai. Điều cần thiết là xây dựng một hệ thống y tế dựa trên dữ liệu và khả năng kết nối.

"Tôi biết Việt Nam có rất nhiều người sinh sống ở khu vực nông thôn. Khi đau ốm, họ thường phải đi rất xa để đến bệnh viện. Không chỉ người bệnh mà người thân cũng phải đi cùng để chăm sóc, kéo theo nhiều chi phí về đi lại, ăn ở và thời gian", ông Frank Hester chia sẻ.

Theo vị chuyên gia, với hồ sơ bệnh án điện tử và các nền tảng khám chữa bệnh từ xa, bác sĩ tuyến cơ sở có thể tham khảo ý kiến từ các chuyên gia tại bệnh viện tuyến trên hoặc thậm chí từ những chuyên gia hàng đầu thế giới. Nhờ đó, người dân vẫn có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Ông Frank Hester nhấn mạnh, giá trị lớn nhất của bệnh án điện tử không chỉ nằm ở việc thay thế hồ sơ giấy.

"Mỗi lần thông tin được chép từ giấy tờ này sang giấy tờ khác đều có nguy cơ xảy ra sai sót. Bệnh án điện tử giúp dữ liệu được lưu trữ chính xác, truy xuất nhanh và chia sẻ giữa các cơ sở y tế", ông nói.

Ông cũng giới thiệu mô hình "One Citizen, One Record" (Một người dân - một hồ sơ sức khỏe) đang được nhiều quốc gia triển khai. Theo mô hình này, mọi thông tin y tế của người dân được quản lý trên một hồ sơ thống nhất, liên thông từ tuyến cơ sở đến bệnh viện chuyên khoa.

"Thông tin phải đi theo người bệnh, thay vì người bệnh phải mang thông tin theo mình", ông nhấn mạnh.

Theo ông Frank Hester, AI sẽ đóng vai trò quan trọng trong tương lai của ngành y tế, từ hỗ trợ quyết định lâm sàng, nghiên cứu khoa học đến dự báo nguy cơ bệnh tật. Tuy nhiên, AI chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đầy đủ, chính xác và được chuẩn hóa.

"Dữ liệu chính là nền móng để xây dựng AI và cũng là nền tảng của bệnh viện thông minh trong tương lai", ông khẳng định.

Tp.HCM hướng tới bệnh viện không giấy

Theo ông, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Chia sẻ bên lề hội thảo, TS.BS Nguyễn Hồng Chương, Phó Giám đốc Sở Y tế Tp.HCM, cho biết thành phố là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong triển khai chuyển đổi số y tế. Đến nay 100% trong tổng số 163 bệnh viện trên địa bàn Tp.HCM đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử.

"Đây là bước đi rất quan trọng để tiến tới bệnh viện thông minh, bệnh viện không giấy và quản lý sức khỏe người dân trọn vòng đời", TS.BS Nguyễn Hồng Chương nói.

Ông cho biết từ ngày 1/7/2026, Tp.HCM đã triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử trên nền tảng Công dân số Tp.HCM. Thành phố cũng đang xây dựng chương trình khám sức khỏe toàn dân, qua đó tạo lập hồ sơ sức khỏe cho mỗi người dân và cập nhật thường xuyên để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, quản lý sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở.

Theo lãnh đạo Sở Y tế Tp.HCM, ưu tiên lớn nhất hiện nay là chuẩn hóa và liên thông dữ liệu. Dữ liệu sức khỏe không còn là tài sản riêng của từng bệnh viện mà phải được kết nối để phục vụ người dân tốt hơn.

Toàn cảnh hội thảo quốc tế.

Trong thời gian tới, Tp.HCM sẽ tiếp tục hoàn thiện việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử theo hướng tất cả bệnh viện vận hành không giấy, đồng thời xây dựng kho dữ liệu lớn của ngành y tế. Dự kiến đến cuối năm 2026, kho dữ liệu này sẽ tích hợp dữ liệu khám chữa bệnh, phòng chống dịch, nhân lực y tế, tài chính y tế và các lĩnh vực liên quan, tạo nền tảng để ứng dụng AI trong dự báo bệnh tật, dịch bệnh và hỗ trợ công tác quản lý.

Theo các chuyên gia, bệnh án điện tử không phải là đích đến cuối cùng của chuyển đổi số mà là nền tảng để hình thành hệ thống y tế thông minh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, người dân sẽ được quản lý sức khỏe xuyên suốt, tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn và hưởng lợi từ những thành tựu của AI trong chăm sóc sức khỏe.

Phạm Thị Mỹ Hậu