Khai thác dư địa các động lực tăng trưởng

* TS NGUYỄN SĨ DŨNG, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc Hội:

Nhân lực giúp thúc đẩy tăng trưởng

Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị cho phép TPHCM được chủ động tăng thêm biên chế, tối đa không quá 20% chỉ tiêu Trung ương giao, là một quyết định rất đáng chú ý. Đây là bước phát triển mới trong tư duy cải cách: không tăng hay giảm biên chế một cách cơ học, mà bố trí nguồn nhân lực công phù hợp với chức năng, khối lượng công việc và yêu cầu phát triển.

TPHCM là một siêu đô thị, trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn của cả nước. Thành phố không chỉ phải giải quyết khối lượng công việc hành chính rất lớn, mà còn phải thực hiện vai trò đầu tàu tăng trưởng, thử nghiệm những mô hình quản trị mới và dẫn dắt nhiều động lực phát triển quan trọng.

Những sứ mệnh ấy không thể được thực hiện chỉ bằng chủ trương đúng hay cơ chế đặc thù. Cuối cùng, mọi chủ trương, chính sách và cơ chế đều phải được chuyển hóa thành kết quả thông qua đội ngũ cán bộ trực tiếp tổ chức thực hiện.

Thi công cải tạo bờ Bắc kênh Đôi, đoạn qua đường Nguyễn Duy, phường Phú Định, TPHCM (ảnh chụp chiều 22-6-2026). ẢNH: HOÀNG HÙNG

Trong giai đoạn cả nước phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, vai trò của đội ngũ thực thi công vụ càng trở nên đặc biệt quan trọng. Tăng trưởng không tự xuất hiện từ các văn bản. Một dự án chỉ có thể triển khai khi thủ tục được giải quyết đúng hạn. Một nguồn vốn chỉ có thể phát huy tác dụng khi những điểm nghẽn được tháo gỡ.

Một cơ hội đầu tư chỉ trở thành có giá trị khi bộ máy hành chính phản ứng nhanh, phối hợp tốt và dám chịu trách nhiệm. Vì thế, phía sau mỗi chỉ tiêu tăng trưởng luôn có vai trò của những cán bộ đang xử lý hồ sơ, tham mưu quyết định, tổ chức thực hiện và giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Biên chế tăng thêm, vì vậy, không nên hiểu đơn giản là thêm người mà phải là thêm năng lực giải quyết công việc; thêm khả năng phục vụ người dân, doanh nghiệp; thêm sức mạnh để chuyển hóa cơ hội phát triển thành kết quả cụ thể. Nếu mỗi cán bộ được bố trí đúng vị trí, có đủ năng lực, động lực và trách nhiệm, giá trị họ tạo ra cho xã hội có thể lớn hơn rất nhiều lần chi phí ngân sách dành cho vị trí đó.

Sử dụng hợp lý, hiệu quả trước hết đòi hỏi không phân bổ biên chế theo lối bình quân, dàn trải. Cần xác định rõ những lĩnh vực đang thực sự thiếu nhân lực, những khâu đang là điểm nghẽn và những vị trí có khả năng tạo ra tác động lan tỏa lớn.

Nguồn lực tăng thêm cần được ưu tiên cho các lĩnh vực phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp, quản trị đô thị, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, đầu tư công, quy hoạch, đất đai và những nhiệm vụ chiến lược của thành phố.

Quan trọng hơn, hiệu quả sử dụng biên chế phải được đo bằng kết quả đầu ra. Không chỉ hỏi đã tuyển thêm bao nhiêu người, mà phải hỏi thời gian xử lý thủ tục đã rút ngắn như thế nào; bao nhiêu dự án được tháo gỡ; chất lượng dịch vụ công được nâng lên ra sao; người dân và doanh nghiệp có hài lòng hơn hay không. Biên chế chỉ là đầu vào. Năng lực thực thi và giá trị công mới là đầu ra mà xã hội chờ đợi.

TPHCM đang được trao thêm một nguồn lực quan trọng, đồng thời được giao thêm một trách nhiệm lớn. 20% biên chế tăng thêm chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng lực thực thi cao hơn, tốc độ xử lý công việc nhanh hơn và nhiều giá trị phát triển hơn.

* TS HUỲNH THANH ĐIỀN, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành:

Mở thêm động lực

TPHCM cần đồng thời nâng chất các hoạt động kinh tế hiện hữu, mở rộng động lực tăng trưởng mới và xử lý những rào cản làm chậm quá trình đưa nguồn lực vào nền kinh tế.

Trước hết là cơ cấu lại các hoạt động kinh tế hiện hữu theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Hiện nay, dư địa tăng trưởng của TPHCM từ mở rộng sản lượng theo phương thức truyền thống ngày càng hạn chế. Động lực lớn nhất nằm ngay trong các ngành đang hoạt động, nhưng cần được nâng lên nấc thang giá trị cao hơn. Trọng tâm không còn là làm nhiều hơn, mà là tạo ra giá trị lớn hơn từ cùng một nguồn lực.

TPHCM chủ động mở rộng những động lực tăng trưởng mới: kinh tế số, kinh tế đêm, kinh tế bạc, công nghiệp văn hóa, logistics hiện đại và các dịch vụ chất lượng cao. Thành phố cũng cần từng bước hình thành các hành lang kinh tế kết nối khu công nghiệp, khu đô thị, cảng biển, sân bay, trung tâm logistics và các cực tăng trưởng trong không gian phát triển mới.

Trong 150 ngày đêm, TPHCM cần hoàn thiện cơ chế thí điểm, khởi động các dự án khả thi, tháo gỡ thủ tục cho mô hình kinh doanh mới và lập danh mục dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư.

Tuy nhiên, các động lực mới chỉ có thể phát huy khi những điểm nghẽn cũ được tháo gỡ. Dù có vốn, đất đai, nhân lực và nhiều dự án sẵn sàng triển khai, không ít nguồn lực của TPHCM vẫn bị ách tắc bởi thủ tục, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và phối hợp liên ngành. Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, khơi thông dự án tồn đọng và nhanh chóng đưa nguồn lực vào nền kinh tế.

Khu vực cảng Phước Long (phường Thủ Đức, TPHCM), một trong những đầu mối logistics quan trọng của thành phố. ẢNH: HOÀNG HÙNG

* Ông PHẠM NGỌC HẢI, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM:

Thu hút nhóm khách du lịch chi tiêu cao

Thời gian qua, doanh thu du lịch thành phố đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng. 6 tháng đầu năm, doanh thu du lịch đạt 213.980 tỷ đồng, ngành du lịch đón 6,39 triệu lượt khách quốc tế. Vì vậy, thành phố cần có các giải pháp mang tính đòn bẩy để ngành du lịch đóng góp nhiều hơn vào mục tiêu tăng trưởng.

Trong đó, cần tập trung quyết liệt vào những lợi thế chưa được phát huy tối đa, đặc biệt là du lịch đường sông và du lịch sự kiện, lễ hội; định hình các sản phẩm chất lượng cao phục vụ dòng khách chi tiêu lớn.

Song song đó, cần tập trung khai thác các sản phẩm đặc trưng của từng địa phương gắn với liên kết vùng; tận dụng chính sách hỗ trợ từ các nghị quyết của HĐND TPHCM để bứt phá. Mặt khác, cơ quan quản lý nhà nước phải thực sự phát huy vai trò “cây đũa thần”, làm đòn bẩy kích thích các doanh nghiệp lữ hành bắt tay tạo ra các chuỗi sản phẩm liên kết xuyên suốt; hướng đến việc cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ chăm sóc hậu mãi.

Công tác truyền thông phải được đẩy mạnh, nhắm thẳng vào thị trường khách quốc tế, bởi đây là khách hàng mang lại biên độ lợi nhuận và giá trị tăng trưởng rất lớn, qua đó tạo cú hích trực tiếp cho bức tranh kinh tế chung.

* Ông PHẠM VĂN XÔ, Chủ tịch Hiệp hội Xuất nhập khẩu TPHCM:

Tạo mọi thuận lợi để xuất khẩu bứt phá

Việc hình thành một “siêu vùng kinh tế” phía Nam là nguyện vọng từ lâu của cộng đồng doanh nghiệp. Sự liên kết chặt chẽ giữa TPHCM, Đồng Nai và Tây Ninh sẽ mang lại lợi ích cốt lõi là thông suốt chuỗi cung ứng và thống nhất chính sách. Hiện nay, mỗi địa phương vẫn có những thủ tục thông quan khác nhau, gây lãng phí thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Chi phí logistics tại Việt Nam đang ở mức rất cao. Chúng tôi kiến nghị Nhà nước ưu tiên nguồn lực đầu tư công vào hạ tầng giao thông trọng điểm, bao gồm các tuyến cao tốc, hệ thống đường Vành đai 1, 2, 3, 4, mạng lưới metro và đường sắt. Chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí logistics, do đó hạ tầng đồng bộ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa.

Về thủ tục hành chính, doanh nghiệp mong muốn triển khai hiệu quả chế độ hải quan 24/7. Ngành hải quan và thuế ứng dụng triệt để công nghệ để hệ thống có thể vận hành trực tuyến 100% vào bất kể thời gian nào. Việc kết nối vùng miền và hệ thống cảng biển, kết hợp với thủ tục hành chính hiện đại, sẽ giúp tận dụng tối đa “độ mở” địa giới để thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI vào cả ba tỉnh, thành phố trong khu vực.

* Ông NGUYỄN KHẮC HOÀNG, Trưởng Thống kê TPHCM:

Bám sát tiến độ và kịch bản

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của năm 2026, yêu cầu đặt ra là phải chỉ đạo quyết liệt, bám sát tiến độ kịch bản tăng trưởng, cụ thể hóa từng nhiệm vụ, giải pháp, không để gián đoạn các động lực tăng trưởng.

Thành phố cũng tập trung thúc đẩy đầu tư công, tiếp tục xem đây là động lực then chốt; kích cầu tiêu dùng, phát huy vai trò là động lực nhanh và trực tiếp cho tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt chẽ lạm phát. Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy hoạt động xuất khẩu.

Một số mục tiêu nổi bật những tháng cuối năm 2026 của TPHCM

Thành phố cũng cần tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới. Trọng tâm cần chuyển sang cải cách thể chế, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và thúc đẩy chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả điều hành, chất lượng tăng trưởng.

NHÓM PV