Khai mạc Kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố Hà Nội Quyết nghị kịp thời những vấn đề quan trọng của Thủ đô

Kịp thời tháo gỡ những “nút thắt” từ thực tiễn

Sáu tháng đầu năm 2026 đặt HĐND thành phố Hà Nội trước một khối lượng công việc đặc biệt lớn, phức tạp và nhiều nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ. Trong cùng một thời điểm, thành phố vừa tổ chức cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; tiếp tục vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vừa phải hoàn thiện khối lượng thể chế lớn để đưa Luật Thủ đô năm 2026 đi vào cuộc sống từ ngày 1/7/2026 cũng như triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Trong bối cảnh ấy, yêu cầu đặt ra với cơ quan dân cử Thủ đô không đơn thuần là hoàn thành chương trình kỳ họp. Quan trọng hơn, mỗi quyết định phải đúng thẩm quyền, kịp thời và đủ sức tháo gỡ những “nút thắt” từ thực tiễn; đồng thời, tạo lập hành lang pháp lý cho những yêu cầu phát triển mới. Tinh thần đó đã được thể hiện bằng con số cụ thể, đó là chỉ trong 6 kỳ họp (gồm 2 kỳ họp cuối khóa XVI và 4 kỳ họp đầu khóa XVII) đã có 116 nghị quyết được ban hành.

Đại biểu HĐND thành phố Hà Nội bấm nút thông qua Nghị quyết tại Kỳ họp thứ Nhất, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII. Ảnh: Quang Thái

Có được con số ấn tượng nêu trên là nhờ quyết tâm hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ một cách khẩn trương nhất và sự đổi mới trong quy trình chuẩn bị, xem xét, quyết nghị các vấn đề quan trọng. Theo đó, công tác thẩm tra được triển khai từ sớm; các Ban HĐND thành phố chủ động làm việc với cơ quan soạn thảo, tham vấn chuyên gia, làm rõ cơ sở pháp lý, tác động chính sách, nguồn lực thực hiện và tính khả thi. Những báo cáo thẩm tra có tính phản biện cao tiếp tục cung cấp thêm luận cứ để đại biểu thảo luận, cân nhắc trước khi bấm nút quyết nghị.

Đáng chú ý, ngay sau thành công của cuộc bầu cử, Kỳ họp thứ Nhất, HĐND thành phố khóa XVII đã nhanh chóng kiện toàn các chức danh chủ chốt của HĐND, UBND thành phố, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. HĐND thành phố đã thông qua 10 nghị quyết nền tảng chiến lược, tiêu biểu như: Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; Kế hoạch tài chính và Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2026 - 2030...

Đặc biệt, với yêu cầu phải sớm đưa Luật Thủ đô vào cuộc sống, HĐND thành phố đã chủ động ban hành Nghị quyết quy định trình tự, thủ tục xây dựng văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16; quyết định nhiều chính sách vượt trội hỗ trợ nhân lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và miễn tiền thuê đất đối với cơ sở thực hiện xã hội hóa. Điển hình như tại Kỳ họp thứ Ba và thứ Tư (diễn ra trong tháng 6 vừa qua) đã có hơn 500 ý kiến đại biểu HĐND thành phố tham gia trách nhiệm, sôi nổi, thẳng thắn, hiến kế từ thực tiễn. Sau quá trình thảo luận, xem xét, HĐND thành phố thống nhất thông qua 75 nghị quyết; trong đó, có 61 nghị quyết về cơ chế, chính sách trực tiếp cụ thể hóa Luật Thủ đô.

Giám sát chủ động, đi trước một bước

Nếu quyết nghị là để mở đường cho phát triển thì giám sát bảo đảm các quyết sách được thực hiện nghiêm túc, đúng mục tiêu và tạo chuyển biến trong thực tiễn. Từ yêu cầu đó, hoạt động giám sát, khảo sát của HĐND thành phố Hà Nội trong 6 tháng đầu năm tiếp tục có bước chuyển rõ nét. Tinh thần “chủ động, đi trước một bước” được xác định xuyên suốt; giám sát song song với quá trình triển khai thực thi chính sách để kịp thời phát hiện, tháo gỡ vướng mắc, tạo động lực cho sự phát triển.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong hoạt động giám sát từ đầu năm đến nay chính là sự thay đổi ở cách lựa chọn vấn đề và phương thức tổ chức giám sát. Theo đó, hoạt động giám sát được triển khai song song với quá trình thực thi chính sách, tập trung vào các dự án lớn, trọng điểm theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và 5 “điểm nghẽn” của Thủ đô. Qua giám sát trực tiếp các dự án trọng điểm, nhiều khó khăn, vướng mắc về quy hoạch, hạ tầng, bồi thường, giải phóng mặt bằng được kịp thời nhận diện, kiến nghị giải pháp tháo gỡ. Cùng với đó, trọng tâm giám sát, khảo sát được hướng mạnh vào ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, úng ngập và an toàn thực phẩm, là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống người dân, được cử tri đặc biệt quan tâm.

Đặc biệt, nét đổi mới mang tính đột phá trong 6 tháng đầu năm của cơ quan dân cử thành phố là việc đưa hệ thống phần mềm, nền tảng Điều hành tập trung vào công tác đôn đốc, theo dõi các kết luận, kiến nghị sau giám sát được thực thi nghiêm túc. Mọi kiến nghị giám sát, đơn thư của cử tri đều được số hóa, gắn trách nhiệm cá nhân, cơ quan giải quyết và theo dõi tiến độ theo thời gian thực (real-time). Việc chuyển đổi từ phương thức đôn đốc truyền thống sang "giám sát số" đã khắc phục tình trạng các kết luận giám sát bị lãng quên, chậm giải quyết, qua đó nâng cao rõ rệt hiệu lực, hiệu quả và uy quyền của cơ quan dân cử. Qua theo dõi, trên 85% các nội dung đã được triển khai đạt kết quả cụ thể, đáp ứng yêu cầu; các nội dung còn lại đã và đang tiếp tục giải quyết theo lộ trình.

Có thể khẳng định, trong yêu cầu phát triển mới của Thủ đô, vai trò của HĐND thành phố càng được đặt ra rõ nét, đòi hỏi những quyết nghị được thông qua phải đi ngay được vào cuộc sống; hiệu lực của giám sát không chỉ nằm ở vấn đề được chỉ ra, mà ở những chuyển biến thực sự sau giám sát. Đó cũng là thước đo rõ nhất về một cơ quan dân cử hành động, kiến tạo và trách nhiệm trước cử tri, Nhân dân.

Phi Long