Khắc phục tình trạng đùn đẩy trách nhiệm trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trả lời báo chí về tiến độ triển khai và giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia. Ảnh: VGP/QP

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng, việc triển khai cũng như tiến độ giải ngân không chỉ của 3 chương trình mục tiêu quốc gia, mà ngay cả đối với kế hoạch đầu tư công nói chung, hiện cũng đang chậm. Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương đã nhiều lần đánh giá và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các nguyên nhân của tình trạng này, cả chủ quan và khách quan.

Thứ trưởng bày tỏ sự đồng tình với ý kiến của phóng viên rằng đâu đó còn tồn tại tình trạng yếu kém trong chỉ đạo, điều hành, năng lực tổ chức triển khai và việc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ khi thực hiện 3 chương trình trên. Xuất phát từ tình hình đó, Bộ Tài chính đã tham mưu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 22.

Từ góc độ Bộ Tài chính, Thứ trưởng cho biết, để khắc phục việc chậm tiến độ triển khai, thực hiện cũng như chậm giải ngân đối với 3 chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất có thể, đạt 100% kế hoạch của năm 2026, các bộ, ngành, cơ quan từ Trung ương đến địa phương cần tập trung triển khai đồng bộ nhóm các giải pháp:

Thứ nhất, các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ, khẩn trương rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách và các văn bản hướng dẫn thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia đảm bảo đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện.

Giải pháp thứ hai là các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức được giao nhiệm vụ triển khai thực hiện phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Thủ tướng đã chỉ đạo gắn việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, giải ngân nguồn vốn này với một tiêu chí để đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Thứ trưởng cho rằng đây là một giải pháp rất tốt và phải thực hiện nghiêm túc giải pháp này.

Thứ ba, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Các địa phương phải chủ động giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời, rà soát và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Thứ tư, nâng cao năng lực của cán bộ cơ sở trong quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách và thanh quyết toán. Đây là một khâu yếu trong thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia, do đó, cần nâng cao năng lực cán bộ tổ chức thực hiện.

Thứ năm, Chỉ thị số 22 của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rất rõ mục tiêu và hiệu quả của chương trình. Do đó, tất cả tổ chức, cá nhân, bộ, ngành, địa phương cần hiểu rõ, triển khai quyết liệt Chỉ thị này, tránh tình trạng vốn có, vốn tồn đọng nhưng nhiệm vụ cần lại không triển khai được trên thực tế, không đem lại hiệu quả.

Cuối cùng, Thứ trưởng cho rằng cần công khai, minh bạch thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ của các tổ chức, địa phương, bộ, ngành. Trên cơ sở đó, thực hiện giám sát quá trình này và đánh giá cán bộ. Đây là một công cụ giúp các tổ chức, cá nhân nâng cao tinh thần trách nhiệm và tập trung nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn cho 3 chương trình mục tiêu quốc gia.

“Tôi tin rằng nếu chúng ta triển khai nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp như vậy, trong thời gian còn lại của năm 2026, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách hiệu quả nhất”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Đình Hiệp