Kết nối liên vùng, kiến tạo tầm vóc mới cho Thủ đô

Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm nhấn mạnh yếu tố liên kết vùng, đặc biệt là với các tỉnh lân cận sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đây được xác định là chìa khóa then chốt để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững, nâng tầm vị thế Thủ đô. Hà Nội không chỉ là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia mà còn là cực tăng trưởng trung tâm đầu não trong không gian vùng, liên vùng và quốc gia.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm lần này được xây dựng trên cơ sở hợp nhất hai quy hoạch: quy hoạch Thủ đô và quy hoạch chung Thủ đô trước đây. Quan điểm xuyên suốt trong đề xuất điều chỉnh quy hoạch là chuyển từ tư duy phát triển một đô thị đơn lập sang tư duy phát triển mô hình đô thị đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp, lấy Hà Nội làm hạt nhân. Trong bối cảnh cả nước được sắp xếp lại còn 34 tỉnh, thành phố, Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia mà còn phải là trung tâm điều phối, kết nối và lan tỏa cho vùng đồng bằng sông Hồng.

Ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội, nhận định: "Thành phố Hà Nội trước đây cũng đã có mô hình chùm đô thị là đô thị trung tâm và năm đô thị vệ tinh, nhưng trong điều kiện phát triển mới, thành phố Hà Nội nghiên cứu quy hoạch tổng thể, mở rộng, coi Thủ đô Hà Nội là một khu vực trung tâm điều phối của cả vùng. Đô thị trung tâm cũ của Hà Nội kết hợp với hệ thống các đô thị vệ tinh trở thành một hệ thống chùm đô thị dạng hướng tâm, tổ chức đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp; có nghĩa là sẽ có chiến lược phát triển để bảo đảm đồng bộ phát triển với vùng. Theo đó có chín trục phát triển, đồng bộ với 16 tuyến hướng tâm đi theo các hướng đông, tây, nam, bắc, kết nối với năm tỉnh, thành phố trong vùng."

Trọng tâm của sự liên kết này là Hà Nội - đô thị trung tâm vùng Thủ đô. Các đô thị thuộc các tỉnh, thành phố xung quanh là hệ thống đô thị vệ tinh lớn của Hà Nội, có tính liên kết và đối trọng, hỗ trợ, chia sẻ tài nguyên và tạo động lực phát triển chung cho cả vùng và cả nước. Trong đó, Hà Nội đóng vai trò động lực chính, điều phối, dẫn dắt, lan tỏa sự phát triển các lĩnh vực trọng tâm. Không gian phát triển của Hà Nội được mở rộng và liên kết, gắn kết chặt chẽ với các tiểu vùng.

Với Thái Nguyên, Bắc Ninh: Hình thành chuỗi đô thị - công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao dọc theo hành lang kinh tế Bắc - Nam, vành đai 3, quốc lộ 1B, quốc lộ 3 và quốc lộ 18.

Với Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh: Kết nối qua hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và cao tốc 5B, vành đai 4, tạo thành trục động lực phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế biển và logistics.

Với Ninh Bình: Kết nối qua trục Bắc - Nam (quốc lộ 1A, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình), cao tốc Tây Bắc, vành đai 5, hình thành hành lang công nghiệp hỗ trợ, du lịch văn hóa tâm linh và y tế chất lượng cao (cơ sở 2 của các bệnh viện lớn).

Với Phú Thọ: Kết nối qua hành lang xuyên Á (Nội Bài - Lào Cai), phát triển du lịch sinh thái, công nghiệp cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.

Để hiện thực hóa tầm nhìn quy hoạch 100 năm với sự liên kết vùng chặt chẽ, vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã chủ trì hội nghị làm việc với các tỉnh, thành phố vùng Thủ đô về quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Tại hội nghị, đại diện các địa phương và bộ, ban, ngành đã nhất trí cao với quy hoạch tổng thể Thủ đô, đồng thời trao đổi, làm rõ thêm các giải pháp để hiện thực hóa tầm nhìn này.

Ông Trịnh Xuân Trường, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, cho biết: "Đây là lần đầu tiên sáu tỉnh xung quanh nhìn thấy rõ vai trò, vị trí của mình gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô. Chúng tôi rất ấn tượng với cách làm nhanh, khoa học và xin ý kiến đầy đủ của các chuyên gia. Đặc biệt, quy hoạch này gắn với Nghị quyết 15 cũng như Luật Thủ đô nếu được sửa đổi, tạo cơ sở để tổ chức thực hiện, bảo đảm tính khả thi."

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên, chia sẻ: "Chúng tôi là một tỉnh trong vùng, cảm thấy rất vui mừng, phấn khởi bởi dự thảo quy hoạch đã định vị rõ vị trí, vai trò, mục tiêu, tầm nhìn và các giải pháp phát triển Thủ đô, gắn với tổ chức không gian triển khai quy hoạch. Đặc biệt, mở ra không gian phát triển mới theo các hướng đông, tây, nam, bắc, kết nối bằng hệ thống giao thông hướng tâm và các tuyến vành đai, hình thành các vành đai công nghiệp, các khu chức năng phát triển của Thủ đô rất rõ nét."

Trên cơ sở quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, lãnh đạo các địa phương cũng đã đề xuất với Hà Nội một số nội dung nhằm tăng cường liên kết vùng, phù hợp với thực tiễn.

Ông Phạm Đại Dương, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ, cho biết: "Trong quy hoạch của tỉnh Phú Thọ, chúng tôi nhấn mạnh và xác định Phú Thọ là một vùng vệ tinh của Thủ đô Hà Nội. Khu vực Hòa Bình tiếp giáp Hòa Lạc sẽ tận dụng sự phát triển của khu công nghệ cao Hòa Lạc để thúc đẩy phát triển đô thị và công nghiệp công nghệ cao. Sau khi Hà Nội công bố quy hoạch cảnh quan sông Hồng dài 40 km, chúng tôi cũng đề xuất nghiên cứu nối tiếp cảnh quan này thêm khoảng 30 km, hướng tới thành phố Việt Trì."

Ông Nguyễn Hồng Thái, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh, cho biết: "Bắc Ninh sẵn sàng đảm nhận vai trò cực phát triển công nghệ cao. Hiện nay, các khu công nghiệp của Bắc Ninh cơ bản là công nghệ cao, công nghệ sạch. Chúng tôi cũng ưu tiên kết nối hệ thống giao thông với các tỉnh, trong đó có Hà Nội."

Bà Đinh Thị Lụa, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình, chia sẻ: "Điều tiết vùng lần này không chỉ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội mà còn nhằm bảo đảm môi trường. Khu vực tỉnh Hà Nam cũ, đặc biệt là các dòng sông, đang bị ô nhiễm nặng và rất cần sự điều tiết của Hà Nội cho các tỉnh, trong đó có Ninh Bình."

Với trọng tâm mở rộng và làm sâu sắc hơn liên kết vùng - một bước đi chiến lược phù hợp xu thế phát triển, quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm lần này không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội mà còn tạo động lực bứt phá cho toàn vùng đồng bằng sông Hồng - trái tim kinh tế, văn hóa của miền Bắc. Thành công không chỉ nằm ở một Hà Nội phát triển, mà ở một vùng Thủ đô hùng mạnh, đoàn kết và cùng tỏa sáng.

Đỗ Bắc