Kết nối chính sách và thực tiễn nhằm thúc đẩy giảm bao bì nhựa

Bà Nguyễn Thị Diệu Thúy chia sẻ các chính sách và giải pháp của WWF-Việt Nam trong giảm bao bì nhựa tại Việt Nam. Ảnh: S.Thùy

Diễn đàn thu hút sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng, bán lẻ, đồ uống, bao bì và tái chế.

Đây được xem là không gian đối thoại quan trọng nhằm kết nối chính sách với thực tiễn, thúc đẩy các giải pháp giảm thiểu bao bì nhựa, nâng cao hiệu quả thu gom - tái chế và phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

TS.Kim Thị Thúy Ngọc, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường thông tin: mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 25 triệu tấn chất thải rắn sinh hoạt (năm 2021), trong đó lượng thải nhựa và túi ni-lông chiếm khoảng 10-12% và chỉ khoảng 10-15% rác thải nhựa được thu gom để tái chế. Phần lớn rác thải sinh hoạt chưa được phân loại tại nguồn, khoảng 70% vẫn được xử lý bằng hình thức chôn lấp.

Thực tế cho thấy, bao bì nhựa trong ngành thực phẩm, đồ uống và hàng tiêu dùng nhanh đang chiếm tỷ lệ lớn trong tổng lượng rác thải nhựa. Tuy nhiên, việc thu gom và tái chế vẫn còn nhiều hạn chế do hệ thống chưa đồng bộ, phụ thuộc đáng kể vào khu vực thu gom phi chính thức.

Từ năm 2024, chính sách “Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất” (EPR) đối với bao bì đã chính thức được triển khai, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp trong việc thay đổi thiết kế, tăng khả năng tái chế và giảm thiểu rác thải ngay từ khâu sản xuất.

Các đơn vị kinh doanh tại Huế triển khai các mẫu thiết kế góp phần giảm nhựa. Ảnh: S.Thùy

Theo các chuyên gia, dù Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã đưa ra nhiều quy định quan trọng như trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), phân loại rác tại nguồn và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nhưng việc thực thi vẫn còn rời rạc, thiếu đồng bộ và đặc biệt là thiếu nguồn tài chính.

Bà Nguyễn Thị Diệu Thúy, Giám đốc Chương trình đại dương (WWF-Việt Nam) thông tin: WWF-Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến nhằm giảm thất thoát nhựa ra môi trường và thúc đẩy tuần hoàn nhựa. Các giải pháp được tập trung vào ba trụ cột chính: hoàn thiện chính sách, thí điểm mô hình thực tiễn và thúc đẩy hợp tác đa bên giữa nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng.

Nhiều hoạt động thu gom rác thải nhựa được tổ chức tại TP. Huế. Ảnh: WWF-Việt Nam

Trong đó, dự án “Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam” giai đoạn 2021-2026 đã triển khai hàng loạt giải pháp cụ thể, mang lại kết quả tích cực. Ngoài những mô hình thí điểm, các giải pháp giảm nhựa còn hướng đến việc mở rộng quy mô thông qua cơ chế EPR.

Tại diễn đàn, các chuyên gia và doanh nghiệp tập trung thảo luận chuỗi giá trị bao bì từ thiết kế, sản xuất đến tiêu dùng, thu gom và tái chế. Nhiều kinh nghiệm thực tiễn, mô hình giảm nhựa đã được chia sẻ, đồng thời chỉ ra những rào cản về chi phí, công nghệ và cơ chế chính sách cần được tháo gỡ để nhân rộng các sáng kiến hiệu quả.

Sự kiện cũng phù hợp với định hướng của TP. Huế trong triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn, trong đó quản lý chất thải và phát triển chuỗi giá trị xanh được xác định là lĩnh vực trọng tâm.

S.THÙY