Kế hoạch trưng bày 'chuyên cơ Qatar' của Tổng thống Trump bất ngờ thay đổi

Đồ họa mô phỏng chiếc chuyên cơ Boeing được trưng bày tại Thư viện Tổng thống Donald Trump ở Miami. Ảnh: EricTrump/X

Theo truyền thông Mỹ, khi Qatar tặng một chiếc Boeing 747-8 hạng sang để sử dụng làm chuyên cơ Air Force One tạm thời, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng khẳng định rằng sau khi rời Nhà Trắng, chiếc máy bay này sẽ không phục vụ mục đích cá nhân mà sẽ được trưng bày tại thư viện tổng thống của ông.

Tuy nhiên, kế hoạch đó dường như đang thay đổi.

Một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết đến nay vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc chiếc máy bay nào sẽ được đưa tới thư viện Tổng thống Trump. Điều này đồng nghĩa số phận của chiếc Boeing do Qatar tài trợ vẫn còn bỏ ngỏ.

Đầu tuần này, Eric Trump, con trai ông Trump và là người tham gia sâu vào dự án xây dựng thư viện tổng thống tại trung tâm thành phố Miami, cũng nói với NBC News rằng việc đưa chiếc máy bay Qatar về thư viện "hiện không còn nằm trong kế hoạch".

Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận tiết lộ ông Trump từng cân nhắc cho "nghỉ hưu" một trong hai chiếc Air Force One đời cũ để trưng bày tại thư viện, đồng thời vẫn muốn giữ cả chiếc Boeing do Qatar tặng. Tuy nhiên, hiện chưa rõ phương án này còn được xem xét hay không.

Món quà gây nhiều tranh cãi

Quyết định tiếp nhận chiếc Boeing trị giá khoảng 400 triệu USD từ Qatar ngay từ đầu đã vấp phải nhiều chỉ trích liên quan đến vấn đề đạo đức và an ninh.

Các chuyên gia đặt câu hỏi liệu việc cải tạo gấp rút một máy bay thương mại thành chuyên cơ tổng thống có đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bảo vệ nguyên thủ hay không, đồng thời cho rằng việc nhận một món quà có giá trị lớn như vậy từ một chính phủ nước ngoài là điều chưa từng có tiền lệ.

Ông Trump nhiều lần bác bỏ những chỉ trích này, khẳng định chiếc máy bay được tặng cho Bộ Quốc phòng Mỹ, chứ không phải cho cá nhân ông, và ông sẽ không sử dụng sau khi mãn nhiệm.

Kể từ lần đầu lên tham quan chiếc Boeing vào tháng 2/2025, ông Trump luôn xem đây là biểu tượng mới cho sức mạnh và vị thế của nước Mỹ. Chiếc Boeing 747-8 này cũng hiện đại hơn đáng kể so với chiếc Boeing 757 riêng của ông, thường được gọi không chính thức là "Trump Force One".

Việc cải tạo máy bay thành chuyên cơ tổng thống đã tiêu tốn hàng trăm triệu USD, dù chính quyền chưa bao giờ công bố con số cụ thể. Sau khi xuất hiện nghi vấn về khả năng phòng thủ của máy bay, Nhà Trắng cho biết chiếc Boeing sẽ tiếp tục ngừng hoạt động khoảng một tháng trong mùa thu năm nay để thực hiện các "nâng cấp và cải tiến bổ sung", nhưng không tiết lộ chi tiết.

Tháng 5/2025, khi được hỏi liệu sau khi rời Nhà Trắng ông có tìm cách sử dụng chiếc máy bay này như chuyên cơ cá nhân hay không, ông Trump trả lời dứt khoát: "Sau khi tôi rời nhiệm sở, nó sẽ được chuyển thẳng đến thư viện. Tôi sẽ không sử dụng nó".

Tương lai chiếc Boeing vẫn chưa được quyết định

Năm ngoái, Nhà Trắng và Bộ Tư pháp Mỹ đã cùng ký một bản ghi nhớ nội bộ - chưa từng được công bố - khẳng định việc chính phủ liên bang tiếp nhận món quà từ Qatar là hợp pháp. Theo văn bản này, chiếc máy bay sau đó sẽ được chuyển giao cho thư viện Tổng thống Trump.

Hiện chiếc Boeing được xem là "máy bay cầu nối", phục vụ Tổng thống trong thời gian Không quân Mỹ chờ Boeing bàn giao hai chiếc Air Force One thế hệ mới, dự kiến bắt đầu từ năm 2028 sau nhiều năm chậm tiến độ.

Tuy nhiên, ngay trong nội bộ Không quân Mỹ cũng chưa có quyết định cuối cùng về tương lai của chiếc "Boeing Qatar".

Một quan chức Không quân cho biết các phương án đang được cân nhắc gồm tiếp tục sử dụng máy bay như chiếc Air Force One thứ ba sau khi hai chuyên cơ mới được bàn giao, hoặc điều chuyển cho các cơ quan liên bang khác phục vụ công vụ.

Theo Nhà Trắng và Không quân Mỹ, sau khi hoàn tất quá trình cải tạo, chiếc Boeing hiện đã thuộc sở hữu của Chính phủ Mỹ.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết trước khi chiếc Boeing Qatar hoặc các máy bay Air Force One đời cũ có thể được chuyển giao cho bất kỳ tổ chức bên ngoài nào, chúng phải được chính thức xếp vào diện tài sản dư thừa của chính phủ.

Khi đó, Bộ trưởng Không quân Mỹ, sau khi tham vấn Bộ trưởng Quốc phòng, sẽ quyết định số phận cuối cùng của những chiếc máy bay này.

Thông thường, chúng sẽ được ưu tiên đề nghị cho các cơ quan chính phủ khác hoặc Vệ binh Quốc gia sử dụng. Chỉ khi hoàn toàn ngừng phục vụ, chiếc máy bay mới có thể được hiến tặng.

Tiền lệ gần nhất diễn ra năm 2001, khi Bộ trưởng Không quân Mỹ khi đó phê duyệt việc chuyển chiếc Boeing 707 từng phục vụ Tổng thống Ronald Reagan đến thư viện tổng thống của ông tại bang California.

Đây cũng chính là mô hình mà ông Trump nhiều lần nhắc đến để lý giải kế hoạch dành cho chiếc Boeing do Qatar tài trợ.

"Đó là điều từng được làm với Ronald Reagan. Họ cho chiếc máy bay nghỉ hưu rồi đưa vào thư viện của ông ấy", ông Trump nói vào tháng 5/2025. Ông cũng cho rằng việc trưng bày chiếc Air Force One đã giúp thư viện Reagan trở nên hấp dẫn và thành công hơn.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc