Có gì trong đàm phán Iran-Oman về eo biển Hormuz?

Tuy nhiên, thỏa thuận này không đồng nghĩa tuyến hàng hải chiến lược sẽ được mở lại ngay lập tức, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước IRNA.

Các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman được đánh giá có ý nghĩa quan trọng vì có thể tạo tiền đề cho việc khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển năng lượng được coi là quan trọng nhất thế giới. Theo ông Gharibabadi, hai bên đã đàm phán liên tục hơn ba tuần và đạt được đồng thuận trên diện rộng về phương án thiết lập các tuyến hàng hải dành cho tàu ra vào eo biển.

Tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) Shivalik của Ấn Độ cập cảng Mundra sau khi đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ-Israel và Iran, tại Gujarat, Ấn Độ, ngày 16/3/2026. (Ảnh: Reuters)

Ngoài việc xác định các tuyến lưu thông mới, các cuộc thảo luận còn tập trung vào những vấn đề kỹ thuật, bảo đảm an ninh và chủ quyền của Iran và Oman, cũng như đề xuất thành lập một trung tâm điều phối chung nhằm quản lý hoạt động hàng hải và thu thập thông tin từ các tàu thuyền.

Theo phương án đang được xem xét, các tuyến hàng hải tạm thời gần đảo Larak của Iran trong eo biển Hormuz và những tuyến đi qua vùng lãnh hải Oman sẽ dừng lại.

Ông Gharibabadi cho biết một phần các hành lang hàng hải mới dành cho tàu vào và rời eo biển sẽ đi qua vùng biển của Iran. Nếu được triển khai, đây sẽ là thay đổi đáng kể so với cơ chế đã được áp dụng trong nhiều thập kỷ qua, khi phần lớn tàu thương mại di chuyển qua vùng biển của Oman.

Quan chức Iran cho biết thêm, tuyến hàng hải mới dự kiến sẽ được áp dụng thử trong khoảng từ hai đến bốn tháng, hoặc lâu hơn nếu cần thiết. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn phải chờ quyết định riêng từ lãnh đạo cấp cao của Iran. “Thỏa thuận này tự thân không có nghĩa là eo biển Hormuz sẽ được mở lại”, ông Gharibabadi nhấn mạnh, đồng thời cho biết việc nối lại hoạt động tại tuyến hàng hải này vẫn phụ thuộc vào một số điều kiện cụ thể.

CNN cho biết đã liên hệ với Chính phủ Oman để đề nghị bình luận về những thông tin mà Iran công bố, nhưng chưa nhận được phản hồi. Theo ông Gharibabadi, các điều kiện nói trên chủ yếu liên quan đến Mỹ. Ông cáo buộc Washington đã tái áp đặt phong tỏa hải quân, nối lại các hoạt động quân sự và khôi phục các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Trong khi đó, phía Mỹ cho biết các cuộc không kích được nối lại sau khi Iran nổ súng nhằm vào các tàu đang di chuyển qua eo biển Hormuz.

Phương Anh