Israel và Iran ngầm thỏa thuận giữa căng thẳng leo thang?

Một phụ nữ cầm bức chân dung Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei ở tang lễ nhóm nhân viên an ninh thiệt mạng trong làn sóng biểu tình, ngày 14/1. (Ảnh: AP)

Washington Post dẫn lời các nhà ngoại giao và quan chức khu vực nắm được tình hình cho biết, Iran đã phản hồi qua Nga rằng họ cũng sẽ kiềm chế, không tiến hành đòn tấn công phủ đầu.

Những liên lạc giữa Israel và Iran cũng như vai trò trung gian của Nga là điều bất thường, vì hai đối thủ không đội trời chung ở Trung Đông vừa trải qua cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6/2025.

Những trao đổi này cho thấy Israel muốn tránh bị coi là bên gây leo thang căng thẳng hoặc dẫn đầu chiến dịch tấn công Iran, trong bối cảnh Israel đang chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào lực lượng Hezbollah thân Iran ở Li-băng, các nhà ngoại giao và quan chức khu vực cho biết.

Sự trấn an này trái ngược với những phát biểu công khai của Israel vào cuối năm ngoái, khi các quan chức nước này công khai ám chỉ khả năng tiến hành những đợt không kích mới nhằm vào Iran để làm giảm sức mạnh tên lửa của Tehran.

Dù giới chức Iran phản hồi tích cực khi Israel tiếp cận, họ vẫn cảnh giác với khả năng Tel Aviv có ý đồ khác. Iran tin rằng ngay cả khi cam kết của Israel là chân thành, họ vẫn đề phòng khả năng quân đội Mỹ sẽ tấn công Iran trong chiến dịch phối hợp giữa hai đồng minh, các quan chức cho biết.

Dẫu vậy, đối với Iran, đây là một thỏa thuận có lợi khi họ đứng ngoài bất kỳ cuộc đối đầu nào giữa Israel và Hezbollah. Các quan chức Mỹ cho biết, sự hỗ trợ của Iran dành cho Hezbollah đã suy giảm trên thực tế, khi Tehran đang phải đối phó với bất ổn trong nước.

Chưa rõ các cuộc biểu tình dữ dội ở Iran trong những tuần gần đây có khiến Israel thay đổi tính toán hay không, cũng như liệu hai nước có còn tuân thủ thỏa thuận kín này hay không.

Vai trò của Nga

Những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa sẽ can thiệp vào tình hình Iran vì làn sóng biểu tình. Theo các nhà phân tích, bất kỳ cuộc không kích nào của Mỹ cũng có thể dẫn đến việc Iran trả đũa bằng cách tấn công vào Israel, một đồng minh của Mỹ.

Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters, rằng nếu nước này bị tấn công, Iran sẽ đáp trả bằng cách tấn công căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Cũng chưa rõ liệu các quan chức Israel có rút lại cam kết mà họ đưa ra từ tháng 12 năm ngoái nếu họ nhận thấy có cơ hội lớn hơn hay không.

Trong những ngày này, các quan chức chính phủ cũng như an ninh Israel vẫn tránh sử dụng ngôn từ quá hiếu chiến. Các nhà quan sát cho rằng Israel hiện nay vẫn muốn giữ Tehran đứng ngoài và Hezbollah bị cô lập.

“Chiến dịch (tại Li-băng) sẽ diễn ra, và Hezbollah sẽ là mục tiêu bị đánh mạnh. Vấn đề là nó diễn ra trong hay sau cuộc chiến với Iran”, một vị quan chức nói với Washington Post.

Theo quan chức cấp cao trong khu vực, lần trao đổi thông điệp gần đây nhất giữa Israel và Iran diễn ra vào cuối tháng 12, không lâu sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Nga. Đây không phải lần đầu Nga đóng vai trò trung gian giữa hai nước, một phần nhằm củng cố vị thế của Mátxcơva để có thể nâng cao vai trò của mình trước Mỹ.

Tuần trước, đài truyền hình quốc gia Israel KAN đưa tin Thủ tướng Benjamin Netanyahu gần đây đã đề nghị Tổng thống Nga Vladimir Putin chuyển thông điệp tới Iran, rằng Israel không có ý định tấn công nước này.

Người phát ngôn văn phòng thủ tướng Israel và người phát ngôn Điện Kremlin đều không trả lời đề nghị bình luận về những thông tin trên.

Bình Giang