Dải Gaza vẫn đối mặt nhiều câu hỏi lớn

Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff hôm 14-1 cho biết kế hoạch ngừng bắn tại Dải Gaza đã bước sang giai đoạn thứ hai, "chuyển từ ngừng bắn sang phi quân sự hóa, quản trị kỹ trị và tái thiết".

Trong một tuyên bố chung, Qatar, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ - 3 nước trung gian hòa giải khác - thông báo thành lập một ủy ban kỹ trị của Palestine, đứng đầu là ông Ali Shaath, người gốc Dải Gaza, từng giữ chức thứ trưởng giao thông trong chính quyền Palestine được quốc tế công nhận. Ông Ali Shaath là chuyên gia về phát triển kinh tế và tái thiết.

Các nhà ngoại giao hy vọng ủy ban kỹ trị này có thể khôi phục việc quản lý thường nhật và các dịch vụ công cho hơn 2 triệu người Palestine tại Gaza, với sự giám sát rộng hơn của một cơ chế được gọi là "Hội đồng Hòa bình", hiện vẫn chưa được công bố chính thức.

Người phát ngôn Hamas, ông Hazem Qassem, nói với đài Al-Jazeera hôm 14-1 rằng nhóm này sẵn sàng bàn giao việc quản lý Dải Gaza cho ủy ban kỹ trị độc lập.

Một khu lều trại tại Gaza City, thành phố lớn nhất Dải Gaza, hôm 13-1 Ảnh: AP

Thông báo trên được các bên đánh giá là bước tiến quan trọng của kế hoạch hòa bình 20 điểm được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề ra và có hiệu lực từ tháng 10-2025.

Dù phần lớn giao tranh tại Dải Gaza đã chấm dứt và Hamas đã thả gần như tất cả con tin để đổi lấy hàng trăm người Palestine bị Israel giam giữ nhưng vẫn còn hàng loạt thách thức lớn.

Nổi bật trong đó, theo hãng tin AP, là việc triển khai một lực lượng an ninh quốc tế để giám sát thỏa thuận và tiến trình khó khăn nhằm giải giáp Hamas, nhất là khi nhóm vũ trang này hiện vẫn kiểm soát gần một nửa Dải Gaza và không chịu buông vũ khí.

Chưa hết, dù lượng viện trợ nhân đạo đến với người dân Dải Gaza đã tăng trong những tháng gần đây song chưa rõ các nỗ lực tái thiết sẽ được thúc đẩy như thế nào.

Liên hợp quốc ước tính chi phí tái thiết vùng đất này sẽ vượt quá 50 tỉ USD nhưng đến nay mới chỉ có rất ít nguồn tiền được cam kết. Ngay cả cách thức hoạt động và nguồn tài chính cho ủy ban kỹ trị cũng chưa rõ.

Hải Ngọc