Israel đặt mục tiêu tự chế tạo tiêm kích tàng hình trong 10 năm tới

Máy bay tiêm kích Kfir do Israel chế tạo. Ảnh: IAI

Thông tin trên được một quan chức cấp cao Israel đưa ra trong cuộc trao đổi với báo giới tại thủ đô Washington (Mỹ) ngày 30/7. Theo vị quan chức này, Israel cần chuẩn bị cho kịch bản trong tương lai có thể không còn được các đối tác cung cấp những hệ thống vũ khí tối tân như hiện nay.

Bên cạnh chương trình tiêm kích tàng hình, Israel cũng đặt mục tiêu phát triển các máy bay chiến đấu không người lái thế hệ mới - xu hướng đang được nhiều cường quốc quân sự theo đuổi.

Khác với các máy bay không người lái (UAV) truyền thống, các UCAV được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép hoạt động hoàn toàn hoặc bán tự động, có khả năng tự đưa ra quyết định trong môi trường tác chiến phức tạp và phối hợp chặt chẽ với các tiêm kích có người lái.

Các phương tiện này có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như trinh sát, thu thập tình báo, tác chiến điện tử, tấn công mục tiêu và hỗ trợ hỏa lực. Việc triển khai UCAV được đánh giá sẽ giúp mở rộng phạm vi tác chiến, nâng cao khả năng sống sót và sức mạnh chiến đấu của lực lượng không quân mà không cần tăng số lượng phi công.

Tuyên bố của quan chức Israel phù hợp với những nhận định trước đó của nhiều cựu lãnh đạo Không quân Israel và các chuyên gia công nghiệp quốc phòng nước này. Trong một cuộc trao đổi gần đây, Đại tá Yishai Cohen, người đứng đầu Cục Tích hợp thuộc Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (MAFAT) của Bộ Quốc phòng Israel, không xác nhận việc nước này đang nghiên cứu loại máy bay mới, song cho biết đây là vấn đề liên quan đến "những bất ngờ dành cho cuộc chiến tiếp theo" với đối phương.

Một trong những mô hình đang thu hút sự quan tâm là chương trình Máy bay chiến đấu phối hợp (CCA) của Không quân Mỹ, trong đó các máy bay không người lái thông minh hoạt động như "đồng đội" của phi công. Một phi công có thể điều khiển đồng thời nhiều máy bay không người lái thực hiện nhiệm vụ trinh sát, tấn công mục tiêu hoặc thu hút hỏa lực đối phương.

CCA được xem là một trong những trụ cột trong chiến lược hiện đại hóa của Không quân Mỹ, giúp phân tán sức mạnh chiến đấu, giảm rủi ro cho phi công và gia tăng đáng kể khả năng tác chiến của các tiêm kích thế hệ mới như F-35 hay F-47 thuộc chương trình Thống trị trên không thế hệ tiếp theo (NGAD). Theo kế hoạch công bố hồi tháng 5, Không quân Mỹ dự kiến mua hơn 150 máy bay CCA trước năm tài khóa 2031.

Đối với Israel, việc theo đuổi các chương trình tương tự là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm tăng cường tự chủ quốc phòng. Thủ tướng Benjamin Netanyahu trước đó đã công bố kế hoạch giảm đáng kể sự phụ thuộc vào Mỹ, đồng thời mở rộng năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước. Đến nay, kế hoạch chủ yếu tập trung vào sản xuất đạn pháo, tên lửa, hệ thống tác chiến điện tử và năng lực tác chiến mạng, thay vì các nền tảng phức tạp như tiêm kích.

Trên thực tế, Israel từng sở hữu nền tảng công nghệ đủ để chế tạo máy bay chiến đấu. Trong thập niên 1980, Tập đoàn Công nghiệp Máy bay Israel, nay là Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel ( IAI) đã phát triển thành công tiêm kích Lavi.

Dự án đã cho ra đời một mẫu máy bay hoàn chỉnh, thậm chí một số phiên bản sau đó còn được xuất khẩu và vẫn tiếp tục được sử dụng. Tuy nhiên, chương trình bị hủy bỏ vào năm 1987 do khó khăn ngân sách và các yếu tố chính trị, trong đó có sức ép từ Mỹ nhằm khuyến khích Israel mua các dòng máy bay do Washington sản xuất.

Trước đó, IAI cũng từng chế tạo tiêm kích Kfir phục vụ Không quân Israel cho đến khi loại máy bay này được cho "nghỉ hưu" vào giữa những năm 1990. Hiện nay, công ty vẫn duy trì hoạt động bảo dưỡng và nâng cấp Kfir cho một số khách hàng nước ngoài, trong đó có Không quân Sri Lanka.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Israel)