Iran treo thưởng bắt phi công Mỹ, Nhà Trắng chịu sức ép

Một tiêm kích tàng hình F-35. Ảnh: SCMP.

Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) khẳng định đã bắn hạ một chiếc tiêm kích tàng hình F-35 và một chiếc F-15E của quân đội Mỹ vào ngày 3/4. Đây là lần thứ hai kể từ khi chiến sự bùng nổ, Tehran tuyên bố hạ được F-35 - loại tiêm kích tàng hình hiện đại bậc nhất thế giới.

Iran treo thưởng bắt sống phi công Mỹ

Các nguồn tin từ hãng thông tấn Tasnim (Iran) và truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ ngày 3/4 cho biết, một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn đang diễn ra sau khi tiêm kích Mỹ bị bắn hạ. Trong khi đó, chính quyền địa phương Iran đã phát lệnh truy quét và treo thưởng nhằm bắt giữ phi công.

Truyền hình địa phương Iran đưa tin chính quyền nước này đang treo thưởng cho bất kỳ cá nhân nào bắt sống được phi công Mỹ. Tại tỉnh Kohgiluyeh, lực lượng cảnh sát đã chính thức kêu gọi người dân hỗ trợ tìm kiếm và bắt giữ "kẻ xâm lược".

Một số nguồn tin tình báo khu vực nghi ngờ phi công có thể đã rơi vào tay các đơn vị quân đội Iran đang chốt chặn tại vùng biên.

Thông tin về tiêm kích F-35.

Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đã bắn rơi chiếc tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II thứ hai của Mỹ bằng hệ thống phòng không tiên tiến nội địa tại miền Trung Iran. Chiếc F-35 được cho là thuộc phi đội đóng tại căn cứ Lakenheath.

IRGC cho rằng vụ nổ quá lớn khiến khả năng phi công sống sót là rất thấp. Tuy nhiên, các báo cáo độc lập từ Tasnim lại xác nhận có dấu hiệu phi công đã kịp thoát hiểm trước khi máy bay va chạm mặt đất.

Dù Washington chưa đưa ra xác nhận chính thức về chủng loại máy bay, các phân tích kỹ thuật đang củng cố báo cáo từ phía Iran.

Bằng chứng hiện trường

CNN dẫn nguồn tin từ ba quan chức Mỹ xác nhận ít nhất một máy bay chiến đấu đã bị bắn rơi.

Phân tích hình ảnh ghế máy bay bị hư hại tại hiện trường cho thấy thiết kế hoàn toàn tương đồng với loại ghế thoát hiểm trang bị trên tiêm kích F-15E. Các mảnh vỡ được tìm thấy cũng trùng khớp với thông số kỹ thuật của loại máy bay này.

Hình ảnh ghế máy bay bị hư hại tại hiện trường cho thấy thiết kế hoàn toàn tương đồng với loại ghế thoát hiểm trang bị trên tiêm kích F-15E. Ảnh: CNN.

Hiện vẫn chưa có thông tin chính xác về số phận và vị trí của các phi công Mỹ. Lầu Năm Góc đang gấp rút triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR) để xác định vị trí của hai phi công.

Theo ghi nhận của phóng viên Tasnim, quân đội Mỹ đang huy động nhiều trực thăng Black Hawk, máy bay vận tải C-130 Hercules và các thiết bị bay không người lái (UAV) trinh sát để rà soát khu vực miền Trung Iran.

Mặc dù các phi công chiến đấu thường được trang bị hệ thống định vị GPS, nhưng phạm vi tìm kiếm hiện tại cho thấy phía Mỹ dường như không nắm được tọa độ chính xác. Có nhiều dấu hiệu cho thấy phi công đã nhảy dù thành công và tiếp đất trong lãnh thổ Iran, song vị trí cụ thể vẫn là một ẩn số.

Tuy nhiên, địa hình tác chiến đang gây ra nhiều trở ngại lớn. Các cuộc đụng độ đang diễn ra tại khu vực giáp ranh giữa ba tỉnh vùng biên, bao gồm Khuzestan và Lorestan.

Năng lực phòng không Iran mâu thuẫn với tuyên bố của ông Trump

Sự việc này đã phơi bày một thực tế khác biệt hoàn toàn với những tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump. Ông từng khẳng định lưới lửa phòng không của Iran về cơ bản đã bị "xóa sổ". Tuy nhiên, việc tiêm kích Mỹ bị bắn rơi bởi hệ thống phòng không nội địa của Iran cho thấy năng lực của Tehran không hề bị suy giảm như Washington công bố.

Các báo cáo tình báo trong 24 giờ qua chỉ ra rằng hệ thống tên lửa, máy bay không người lái và phòng thủ bờ biển của Iran vẫn duy trì khả năng tác chiến đáng kể. Sau một tháng chiến sự, Iran chứng minh họ vẫn là mối đe dọa trực tiếp và có khả năng tiêu diệt các khí tài bay tiên tiến nhất của Mỹ.

Giới quan sát nhận định, phản ứng của Nhà Trắng sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến của chiến dịch cứu hộ trong vài giờ tới.

Tiến sĩ H.A. Hellyer, học giả tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cảnh báo: “Nếu các phi công bị bắt giữ và đưa lên truyền hình, dư luận Mỹ sẽ phản ứng cực kỳ gay gắt. Trong kịch bản đó, ông Donald Trump có thể sẽ chọn phương án leo thang xung đột mạnh mẽ hơn nữa để đáp trả”.

Kể từ khi xung đột bùng nổ, lực lượng hàng không Mỹ đã ghi nhận những thiệt hại đáng kể, trong đó phần lớn tổn thất tập trung vào các biên đội máy bay không người lái (UAV).

Theo các báo cáo tính đến đầu tháng 4, ít nhất 16 máy bay không người lái loại MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ hoặc bị mất trong quá trình diễn ra chiến sự. Đây là dòng UAV trinh sát và tấn công chủ lực của Mỹ.

Theo Al Jazeera, các loại tiêm kích đắt tiền của Mỹ cũng gặp sự cố. Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, ba chiếc tiêm kích F-15 đã bị phá hủy trong một sự cố bắn nhầm liên quan đến các hệ thống phòng không của lực lượng đồng minh trong khu vực.

Gần đây nhất, cách đây hai tuần, một siêu tiêm kích F-35 đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ không quân của Mỹ ở Trung Đông sau khi bị hư hại. Hiện chưa rõ mức độ thiệt hại cụ thể của chiếc máy bay này.

Iran tuyên bố bắn hạ tiêm kích đối phương trên eo biển Hormuz IRGC cũng công bố một video được cho là ghi lại khoảnh khắc một tiêm kích "của đối phương" bị tấn công ở phía nam đảo Qeshm và rơi xuống biển. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ thông tin này.

Đại Hoàng