Iran đóng eo biển Hormuz: Cổ phiếu dầu khí, vận tải biển bứt phá, PVT tăng hơn 22%

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn nguy hiểm khi Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Đây là một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của thương mại năng lượng toàn cầu, nơi khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ trên thế giới được vận chuyển qua mỗi ngày.

Tuyên bố này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Eo biển Hormuz từ lâu được coi là “yết hầu” của thị trường năng lượng, bởi phần lớn dầu xuất khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia, Iraq, Kuwait hay UAE đều phải đi qua tuyến đường biển hẹp này trước khi đến các thị trường tiêu thụ lớn ở châu Á, châu Âu và Mỹ.

Eo biển Hormuz – “yết hầu” năng lượng toàn cầu

Việc đóng cửa tuyến vận tải chiến lược này có thể khiến chi phí vận chuyển dầu thô tăng mạnh. Khi rủi ro địa chính trị gia tăng, phí bảo hiểm chiến tranh đối với các tàu chở dầu cũng tăng theo, khiến chi phí logistics toàn cầu leo thang. Đây là một trong những yếu tố có thể đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh trong ngắn hạn.

Ở góc độ quốc tế, nhiều hãng thông tấn lớn đã cảnh báo về nguy cơ sốc nguồn cung năng lượng. Theo Reuters, chi phí vận chuyển dầu bằng tàu biển đang tăng nhanh khi các hãng vận tải phải đối mặt với rủi ro an ninh tại khu vực vịnh Ba Tư. Một số công ty vận tải đã bắt đầu đánh giá lại hành trình của các tàu chở dầu để tránh khu vực nguy hiểm.

Trong khi đó, Bloomberg nhận định Hormuz vẫn là “điểm nghẽn chiến lược” của thị trường dầu mỏ toàn cầu. Các nhà phân tích được hãng tin này dẫn lời cho rằng nếu nguồn cung dầu qua khu vực này bị gián đoạn kéo dài, giá dầu có thể nhanh chóng tiến sát hoặc vượt mốc 100 USD mỗi thùng.

Những diễn biến này đã tạo phản ứng rõ rệt trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ngay sau khi căng thẳng Trung Đông leo thang, dòng tiền trên thị trường đã nhanh chóng tìm đến nhóm cổ phiếu dầu khí và vận tải biển – những ngành có thể hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ việc giá dầu và chi phí vận tải tăng.

Trong nhóm dầu khí, cổ phiếu của Tổng công ty Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD) đã tăng khoảng 16,6% kể từ khi xung đột bùng phát. Cổ phiếu của Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) tăng khoảng 14,3%, trong khi cổ phiếu của Tổng công ty Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí (PVS) cũng ghi nhận mức tăng khoảng 9,7%.

Ở nhóm vận tải biển, cổ phiếu của Tổng công ty Vận tải Dầu khí (PVT) tăng mạnh nhất khi ghi nhận mức tăng khoảng 22% kể từ khi căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Cổ phiếu của Công ty Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH) cũng tăng khoảng 6,7% trong cùng giai đoạn.

Theo nhận định của một số công ty chứng khoán trong nước, cổ phiếu dầu khí thường phản ứng rất nhanh với biến động giá dầu. Khi giá dầu tăng, triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị năng lượng như khoan dầu, dịch vụ kỹ thuật hay lọc hóa dầu có thể được cải thiện.

Bên cạnh đó, nhóm vận tải biển cũng có thể hưởng lợi gián tiếp nếu chi phí vận chuyển dầu và hàng hóa quốc tế tăng. Khi rủi ro tại các tuyến vận tải chiến lược như Hormuz gia tăng, cước vận tải biển thường có xu hướng tăng theo, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vận tải và logistics.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cũng lưu ý rằng tác động của chiến tranh Trung Đông tới thị trường năng lượng và chứng khoán vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến thực tế của xung đột. Nếu tuyến vận tải qua Hormuz thực sự bị gián đoạn trong thời gian dài, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt với một cú sốc nguồn cung mới, kéo theo biến động mạnh về giá dầu và chi phí vận tải.

Trong bối cảnh đó, eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng địa chính trị được theo dõi sát sao nhất trên thị trường năng lượng thế giới. Những diễn biến tại khu vực này không chỉ ảnh hưởng tới giá dầu mà còn có thể định hình lại chi phí vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu trong thời gian tới.

Eo biển Hormuz là “yết hầu năng lượng của thế giới” với khoảng 20% dầu và khí đốt toàn cầu đi qua đây mỗi ngày. Tương đương 20 triệu thùng dầu/ngày. Trong số đó có tới 84% dầu qua Hormuz để đi sang châu Á (Trung Quốc, Nhật, Ấn, Hàn). Vì vậy nếu Hormuz bị gián đoạn sẽ khiến giá dầu tăng, lạm phát tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu rung lắc.

Diệu Huyền