[Interactive] Sacombank: Liệu lợi nhuận đã vào đà hồi phục?

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Sacombank đã có diện mạo mới nhưng liệu đó có phải chỉ là vẻ bề ngoài? Ảnh. Sacombank.com.vn

Sacombank đã qua đáy lợi nhuận?

Quý I/2026 của Sacombank cho thấy một bức tranh tài chính hai mặt. Một mặt, ngân hàng đã thoát khỏi cú sốc lỗ trước thuế trong quý IV/2025. Mặt khác, chất lượng tài sản vẫn là điểm nghẽn lớn nhất, khiến câu chuyện phục hồi lợi nhuận chưa thể được nhìn nhận như một xu hướng chắc chắn.

Theo dữ liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính, Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý I/2026 đạt khoảng 2.106 tỷ đồng. Con số này cải thiện mạnh so với mức lỗ hơn 3.360 tỷ đồng trong quý IV/2025, thời điểm ngân hàng đẩy mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, lợi nhuận trước thuế của Sacombank vẫn giảm hơn 40%.

Điều đó cho thấy quý IV/2025 có thể là một điểm rơi bất thường của chi phí dự phòng, nhưng quý I/2026 chưa đủ để khẳng định Sacombank đã quay lại trạng thái lợi nhuận bình thường. Với ngân hàng này, câu hỏi quan trọng không chỉ là lãi bao nhiêu, mà là lợi nhuận vận hành đang phải gánh bao nhiêu chi phí xử lý rủi ro quá khứ.

Sacombank: Quy mô bảng cân đối theo quý

Tổng tài sản, cho vay khách hàng và tiền gửi khách hàng, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC Sacombank và dữ liệu BCTC 27 ngân hàng.

Bảng cân đối co lại, tín dụng đi ngang

Tại cuối quý I/2026, tổng tài sản Sacombank đạt khoảng 859.572 tỷ đồng, giảm hơn 6% so với cuối năm 2025 nhưng vẫn tăng hai chữ số so với cùng kỳ. Sự thu hẹp so với cuối năm chủ yếu đến từ các khoản mục tiền gửi và cho vay tại tổ chức tín dụng khác, cùng với sự giảm nhẹ của tiền gửi khách hàng.

Cho vay khách hàng đạt gần 627.000 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy Sacombank chưa đẩy mạnh mở rộng tín dụng trong quý đầu năm, mà nhiều khả năng ưu tiên ổn định bảng cân đối và xử lý chất lượng tài sản.

Tiền gửi khách hàng đạt khoảng 600.789 tỷ đồng, giảm so với cuối năm 2025. Nếu lấy cho vay khách hàng chia cho tiền gửi khách hàng, tỷ lệ này vào khoảng 104%. Đây không phải mức bất thường trong ngành, nhưng cũng cho thấy thanh khoản lõi không còn quá rộng rãi để Sacombank tăng tốc tín dụng mà không cần thêm các nguồn vốn bổ sung.

Đặt trong bối cảnh năm 2025, ngân hàng từng ghi nhận quy mô tăng mạnh với tổng tài sản, huy động và tín dụng đều tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, sau một năm tăng quy mô nhanh và tăng mạnh trích lập, quý I/2026 giống như giai đoạn Sacombank bước chậm lại để kiểm tra sức bền bảng cân đối.

Thu nhập lõi chưa yếu, nhưng dự phòng vẫn ăn mòn lợi nhuận

Thu nhập lãi thuần quý I/2026 của Sacombank đạt hơn 6.000 tỷ đồng, cải thiện so với quý IV/2025 nhưng thấp hơn cùng kỳ. Tổng thu nhập hoạt động đạt khoảng 7.538 tỷ đồng, giảm nhẹ so với quý trước và cùng kỳ.

Trong cơ cấu thu nhập, thu dịch vụ tương đối ổn định, còn hoạt động kinh doanh ngoại hối là điểm sáng. Điều này cho thấy Sacombank vẫn duy trì được các nguồn thu ngoài lãi nhất định, dù chưa đủ để tạo ra một cú bật rõ rệt cho tổng thu nhập.

>> Dịch vụ ngân hàng: Miếng bánh đang nằm trong tay ai?

Áp lực nằm ở chi phí. Chi phí hoạt động quý I/2026 vào khoảng 3.408 tỷ đồng, khiến CIR theo quý ở mức trên 45%. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng đạt khoảng 4.130 tỷ đồng, nhưng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên tới hơn 2.000 tỷ đồng.

Nói cách khác, gần một nửa lợi nhuận vận hành của Sacombank trong quý I/2026 đã được dùng để hấp thụ rủi ro tín dụng. Đây là tỷ lệ cao, dù đã giảm rất mạnh so với quý IV/2025. Vì vậy, kết quả quý I/2026 mang tính phục hồi, nhưng chưa phải là sự trở lại hoàn toàn của hiệu quả sinh lời.

Sacombank: Thu nhập và lợi nhuận trước thuế theo quý

Diễn biến thu nhập lãi thuần, tổng thu nhập hoạt động và lợi nhuận trước thuế, đơn vị: tỷ đồng.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC Sacombank và dữ liệu BCTC 27 ngân hàng.

Sacombank: Dự phòng so với lợi nhuận trước dự phòng

So sánh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng với lợi nhuận trước dự phòng, đơn vị: tỷ đồng.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC Sacombank và dữ liệu BCTC 27 ngân hàng.

Nợ xấu là điểm nghẽn lớn nhất của Sacombank

Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo quý I/2026 của Sacombank là chất lượng tài sản. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng của ngân hàng ở mức khoảng 6,62%, thuộc nhóm cao nhất trong rổ 27 ngân hàng được khảo sát.

Không chỉ tỷ lệ cao, cơ cấu nợ xấu cũng đáng chú ý. Phần lớn nợ xấu của Sacombank nằm ở nợ có khả năng mất vốn. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ là các khoản nợ quá hạn ngắn hạn, mà là khối lượng lớn dư nợ đã chuyển xuống nhóm rủi ro cao.

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của Sacombank đạt khoảng 53%. Mức này có cải thiện so với cuối năm 2025 nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với nhóm ngân hàng có bộ đệm dự phòng dày. Trong bức tranh toàn ngành, Sacombank nằm trong nhóm chịu áp lực kép: nợ xấu cao nhưng bộ đệm bao phủ chưa đủ dày.

Điểm tích cực là nợ cần chú ý đã giảm so với các quý trước. Nếu xu hướng này phản ánh việc kiểm soát dòng nợ mới tốt hơn, áp lực hình thành nợ xấu mới có thể đã dịu lại. Tuy nhiên, với lượng nợ nhóm 5 còn lớn, bài toán của Sacombank trong các quý tới vẫn là thu hồi, xử lý tài sản bảo đảm, sử dụng dự phòng và kiểm soát chặt tín dụng mới.

Sacombank: Nợ xấu và bộ đệm dự phòng

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng và tỷ lệ bao phủ nợ xấu theo quý, đơn vị: %.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC Sacombank và dữ liệu BCTC 27 ngân hàng.

Vị thế ngành: ngân hàng lớn, thương hiệu mạnh, nhưng hiệu quả bị kéo lùi

Sacombank vẫn là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô lớn trong hệ thống. Ngân hàng có mạng lưới rộng, nền tảng bán lẻ lâu năm, hệ khách hàng lớn và sự hiện diện tại Lào, Campuchia. Đây là lợi thế mà không nhiều ngân hàng tư nhân có được.

Điểm mạnh đầu tiên của Sacombank là mạng lưới và nền tảng bán lẻ. Với lịch sử phát triển dài, ngân hàng có khả năng tiếp cận lượng lớn khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây cũng là cơ sở giúp Sacombank duy trì hoạt động tín dụng và dịch vụ trong dài hạn.

Điểm mạnh thứ hai là câu chuyện tái cơ cấu đang đi đến chặng cuối. Trong nhiều năm, Sacombank đã xử lý lượng lớn nợ xấu và tài sản tồn đọng, giảm dần gánh nặng hậu sáp nhập. Báo cáo thường niên 2025 nhấn mạnh ngân hàng đã xử lý phần lớn tồn đọng và chỉ còn một số nút thắt cuối cùng cần hoàn tất.

Tuy nhiên, các điểm hạn chế cũng rất rõ. ROA và ROE hiện ở mức thấp do lợi nhuận bị bào mòn bởi dự phòng. Hệ số an toàn vốn của Sacombank cũng thuộc nhóm sát ngưỡng hơn so với nhiều ngân hàng tư nhân có bộ đệm vốn dày. Điều này khiến bài toán tăng vốn trở nên quan trọng nếu ngân hàng muốn mở rộng tín dụng mạnh trong giai đoạn sau tái cơ cấu.

Lộ trình tái cơ cấu của Sacombank đang đi đến chặng cuối. Ảnh: BCTN STB 2025

Kế hoạch 2026: lợi nhuận không quá tham vọng, nợ xấu mới là phép thử

Sacombank đặt kế hoạch năm 2026 với tổng tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng, tổng huy động hơn 921.000 tỷ đồng, tổng dư nợ tín dụng khoảng 699.400 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 8.100 tỷ đồng và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu nội bảng dưới 4,5%.

Nếu nhìn riêng lợi nhuận, mục tiêu 8.100 tỷ đồng không quá xa sau khi ngân hàng đã hoàn thành khoảng một phần tư kế hoạch trong quý I. Điều kiện quan trọng là chi phí dự phòng không lặp lại cú sốc như quý IV/2025.

Tuy nhiên, mục tiêu nợ xấu dưới 4,5% mới là thử thách lớn hơn. Với quy mô dư nợ kế hoạch gần 700.000 tỷ đồng, để đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 4,5%, Sacombank cần giảm đáng kể số dư nợ xấu hiện tại hoặc kiểm soát rất chặt dòng nợ xấu mới phát sinh.

Nói cách khác, kế hoạch 2026 của Sacombank không chỉ là kế hoạch tăng trưởng. Đó là kế hoạch chứng minh rằng ngân hàng có thể bước sang giai đoạn hậu tái cơ cấu mà không tiếp tục đánh đổi quá nhiều lợi nhuận cho dự phòng.

Cổ phiếu STB: thị trường đang mua kỳ vọng hậu tái cơ cấu

Với cổ phiếu STB, câu chuyện định giá hiện nay không nằm hoàn toàn ở lợi nhuận hiện tại. Theo dữ liệu tổng hợp, STB đang giao dịch ở mức P/E và P/B cao hơn đáng kể so với mặt bằng nhiều ngân hàng niêm yết.

>> Thị trường đang định giá các ngân hàng thế nào?

Nếu chỉ nhìn vào ROE, ROA, tỷ lệ nợ xấu và bộ đệm dự phòng, mức định giá này là đắt. Nhưng nếu nhìn STB như một trường hợp chuyển pha sau tái cơ cấu, định giá cao phản ánh kỳ vọng rằng lợi nhuận bình thường hóa trong vài năm tới sẽ khác xa nền lợi nhuận đang bị dự phòng ăn mòn hiện nay.

Đây là điểm mấu chốt. Thị trường không định giá Sacombank như một ngân hàng đang ở trạng thái hiện tại, mà định giá như một ngân hàng có thể bước vào chu kỳ mới sau khi dọn dẹp phần lớn di sản quá khứ.

Tuy nhiên, kỳ vọng càng cao thì yêu cầu chứng minh càng lớn. Để định giá của STB trở nên thuyết phục hơn, Sacombank cần cho thấy ba điều: tỷ lệ nợ xấu giảm thực chất, chi phí dự phòng hạ nhiệt bền vững và kế hoạch tăng vốn hoặc cải thiện CAR đủ để hỗ trợ tăng trưởng giai đoạn mới.

Định giá P/E: STB so với một số mốc tham chiếu ngành

P/E của STB đang cao hơn đáng kể so với trung vị và một số ngân hàng niêm yết, đơn vị: lần.

Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu thị trường và dữ liệu BCTC 27 ngân hàng.

Sacombank đang ở giai đoạn bản lề

Quý I/2026 cho thấy Sacombank đã phục hồi khỏi cú sốc lợi nhuận cuối năm 2025. Hoạt động lõi không suy yếu nghiêm trọng, thu nhập ngoài lãi vẫn có điểm sáng và ngân hàng vẫn giữ được quy mô lớn trong hệ thống.

Nhưng bức tranh tài chính của Sacombank chưa sạch. Tỷ lệ nợ xấu cao, bộ đệm dự phòng chưa dày và chi phí dự phòng vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong lợi nhuận vận hành. Đây là những chỉ báo cho thấy ngân hàng vẫn đang trong giai đoạn bản lề giữa “xử lý quá khứ” và “tăng trưởng mới”.

Với nhà đầu tư, STB là cổ phiếu của kỳ vọng. Còn với ngành ngân hàng, Sacombank là một trường hợp đáng quan sát: một ngân hàng lớn, có nền tảng bán lẻ và thương hiệu mạnh, đang cố gắng chứng minh rằng sau tái cơ cấu, giá trị nội tại có thể được giải phóng thực sự.

Điều cần theo dõi trong các quý tới không chỉ là Sacombank lãi bao nhiêu, mà là lợi nhuận đó đến từ đâu, nợ xấu giảm ra sao và chi phí dự phòng có thực sự đi qua đỉnh hay chưa.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Quang Minh