[interactive] PGBank: Từ cái bóng xăng dầu đến cuộc tái định vị SME

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

PGBank đang bước vào một chu kỳ mới sau khi rời khỏi nhận diện gắn dài với Petrolimex. Năm 2025, ngân hàng tăng mạnh tài sản, huy động và lợi nhuận; quý I/2026, lợi nhuận trước thuế tiếp tục bật lên gần 3 lần cùng kỳ.

Nhưng cuộc tái định vị thành một ngân hàng tập trung vào SME và bán lẻ số không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng. Với PGBank, phép thử lớn hơn nằm ở chất lượng tín dụng, CASA, thu ngoài lãi, vốn điều lệ và khả năng đưa ROE lên mặt bằng mới.

PGBank đang bước vào một chu kỳ mới sau khi rời khỏi nhận diện gắn dài với Petrolimex. Ảnh: PGBank.

Một ngân hàng đang thoát khỏi nhận diện cũ

Trong nhiều năm, PGBank được nhớ đến như một ngân hàng có gốc gác gắn với Petrolimex. Ngân hàng có tiền thân là Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp Mười, sau đó Petrolimex tham gia góp vốn và trở thành cổ đông lớn; đến năm 2023, Petrolimex thoái vốn và không còn là cổ đông lớn. Cùng năm, ngân hàng được chấp thuận đổi tên đầy đủ sang Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng và Phát triển, tên viết tắt PGBank.

Sự thay đổi này không chỉ là câu chuyện nhận diện thương hiệu. Với một ngân hàng quy mô vừa, việc rời khỏi “cái bóng” cổ đông chiến lược cũ đồng nghĩa phải tự tạo câu chuyện tăng trưởng mới, tự thiết lập vị thế mới trên thị trường và tự chứng minh năng lực sinh lời với nhà đầu tư.

PGBank đang chọn hướng đi khá rõ: trở thành ngân hàng chuyên biệt trong phân khúc SME và khách hàng cá nhân số hóa. Trong định hướng 2025-2030, ngân hàng nhấn mạnh các trụ cột công nghệ, quản trị rủi ro, con người, khách hàng và thương hiệu.

Đây là một lựa chọn hợp lý nhưng không dễ. SME và bán lẻ số là phân khúc có tiềm năng biên lợi nhuận tốt hơn, song cũng đòi hỏi dữ liệu, kiểm soát rủi ro, chi phí vốn thấp và khả năng vận hành linh hoạt hơn rất nhiều so với mô hình ngân hàng truyền thống.

PGBank 2025: tăng trưởng mạnh nhưng lợi nhuận hụt kế hoạch

Các chỉ tiêu chính đều tăng trong năm 2025; lợi nhuận trước thuế tăng 70,8% nhưng mới hoàn thành 72,6% kế hoạch.

Nguồn: Báo cáo thường niên 2025 và tài liệu ĐHĐCĐ thường niên 2026 của PGBank; đơn vị: %.

Năm 2025: tăng nhanh, nhưng chưa trọn vẹn

Năm 2025, PGBank có một bộ chỉ tiêu tăng trưởng đáng chú ý.

Tổng tài sản đạt 88.840 tỷ đồng, tăng 21,7% so với cuối năm 2024. Dư nợ tín dụng đạt 47.165 tỷ đồng, tăng 13,6%. Tổng huy động đạt 81.117 tỷ đồng, tăng 21,6%. Tổng thu thuần đạt 2.474 tỷ đồng, tăng 35,1%. Lợi nhuận trước thuế đạt 727 tỷ đồng, tăng 70,8%.

Nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng lợi nhuận, 2025 là một năm tích cực. Nhưng PGBank lại chưa hoàn thành kế hoạch lợi nhuận. Mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2025 là 1.001 tỷ đồng, trong khi thực hiện chỉ đạt 72,6% kế hoạch. Đây là chi tiết quan trọng, bởi nó cho thấy tốc độ tăng trưởng cao vẫn chưa đủ để xóa đi áp lực nền tảng.

Ngân hàng có những điểm sáng rõ ràng. Tổng huy động vượt kế hoạch, đạt 103,4%. Dịch vụ cũng là điểm nổi bật khi lợi nhuận từ dịch vụ đạt 297 tỷ đồng, vượt 157% kế hoạch. Các chỉ tiêu an toàn như CAR và ROE đều vượt kế hoạch được giao.

Nhưng phần “chưa trọn vẹn” cũng hiện ra ở chi phí. Chi phí hoạt động và dự phòng năm 2025 lên tới 1.748 tỷ đồng, cao hơn kế hoạch và tăng 24,3% so với năm 2024. Trong báo cáo gửi đại hội, PGBank lý giải kết quả lợi nhuận chưa đạt kỳ vọng do bối cảnh thị trường khó khăn và cạnh tranh gay gắt.

Nói cách khác, PGBank đã tăng tốc, nhưng vẫn chưa thoát khỏi áp lực chi phí chuyển đổi, chi phí rủi ro và cạnh tranh lãi suất.

Quý I/2026: lợi nhuận bật mạnh, nhưng không đến từ tín dụng mở rộng

Quý I/2026 đem lại một tín hiệu tích cực hơn về lợi nhuận.

PGBank ghi nhận 275,7 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng mạnh so với 95,9 tỷ đồng cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 220,4 tỷ đồng, so với 76,6 tỷ đồng quý I/2025.

Tuy nhiên, đây là cú bật cần được đọc kỹ. Thu nhập lãi thuần quý I/2026 đạt 457,5 tỷ đồng, gần như đi ngang so với 458,3 tỷ đồng cùng kỳ. Phần tạo khác biệt nằm ở các mảng ngoài lãi: lãi thuần dịch vụ tăng lên 45,7 tỷ đồng, lãi thuần ngoại hối tăng lên 70,5 tỷ đồng, lãi thuần hoạt động khác đạt 34,6 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm mạnh, từ 146,5 tỷ đồng xuống 68,3 tỷ đồng.

Điều này cho thấy lợi nhuận quý I/2026 không phải câu chuyện tín dụng tăng mạnh kéo lãi thuần đi lên. Đó là câu chuyện của thu ngoài lãi cải thiện và chi phí dự phòng giảm.

Đây là tín hiệu tốt, vì một ngân hàng đang tái định vị cần chứng minh khả năng tạo thu nhập ngoài tín dụng. Nhưng đây cũng là điểm cần thận trọng. Nếu thu nhập lãi thuần chưa tăng, còn bảng cân đối chưa mở rộng, PGBank cần nhiều quý liên tiếp để chứng minh lợi nhuận quý I không chỉ là một nhịp thuận lợi.

PGBank quý I/2026: lợi nhuận bật lên từ nền thấp

Thu nhập lãi thuần gần như đi ngang, nhưng thu ngoài lãi cải thiện và chi phí dự phòng giảm mạnh.

Nguồn: BCTC quý I/2026 của PGBank; đơn vị: tỷ đồng.

Bảng cân đối co nhẹ sau năm tăng mạnh

Một điểm thú vị của PGBank quý I/2026 là lợi nhuận bật mạnh trong khi bảng cân đối không mở rộng tương ứng.

Tổng tài sản cuối quý I/2026 đạt 86.711 tỷ đồng, giảm so với 88.840 tỷ đồng cuối năm 2025. Cho vay khách hàng gộp cũng giảm từ 46.341 tỷ đồng xuống 44.383 tỷ đồng. Chứng khoán đầu tư giảm từ 9.685 tỷ đồng xuống 7.789 tỷ đồng.

Ở phía nguồn vốn, vốn chủ sở hữu tăng đáng kể lên 8.081 tỷ đồng, từ 6.545 tỷ đồng cuối năm 2025. Vốn điều lệ tại ngày 31/3/2026 đạt 6.816 tỷ đồng, tăng so với mức 5.500 tỷ đồng cuối năm 2025.

Điều này tạo ra một bức tranh hai mặt. Một mặt, nền vốn được củng cố là điểm tích cực, nhất là với một ngân hàng đang đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh năm 2026. Mặt khác, sự co nhẹ của tổng tài sản và cho vay khách hàng cho thấy PGBank chưa bước ngay vào pha mở rộng tín dụng trong quý đầu năm.

Với PGBank, quý I/2026 giống một giai đoạn “nắn lại thế đứng” hơn là tăng tốc bảng cân đối. Ngân hàng cải thiện lợi nhuận, tăng vốn, giảm dự phòng và chuẩn bị cho kế hoạch tăng trưởng tham vọng hơn trong các quý sau.

PGBank quý I/2026: lợi nhuận tăng nhưng tài sản co nhẹ

Tổng tài sản, cho vay khách hàng và chứng khoán đầu tư giảm so với cuối năm 2025, trong khi vốn chủ sở hữu tăng.

Nguồn: BCTC quý I/2026 của PGBank; đơn vị: tỷ đồng.

Nợ xấu là điểm phải nhìn thẳng

Nếu có một điểm khiến câu chuyện PGBank cần thận trọng, đó là chất lượng tài sản.

BCTC quý I/2026 của PGBank cho thấy, ngân hàng có 1.789 tỷ đồng nợ xấu, tỷ lệ nợ xấu 4,03%, nằm trong nhóm cao trong số các ngân hàng niêm yết. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu chỉ khoảng 31,2%, thấp hơn đáng kể so với mức tham chiếu nhóm ngân hàng là gần 79,8%.

Cơ cấu nợ trong thuyết minh cũng cho thấy áp lực chưa nhỏ. Tại cuối quý I/2026, PGBank có 857,8 tỷ đồng nợ dưới tiêu chuẩn, 329,9 tỷ đồng nợ nghi ngờ và 601,6 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn. Nợ cần chú ý ở mức 1.198 tỷ đồng, dù đã giảm so với cuối năm 2025.

Đây là nơi cuộc tái định vị SME và bán lẻ số phải chứng minh tính kỷ luật. Phân khúc SME và khách hàng cá nhân có thể giúp ngân hàng tăng biên lợi nhuận, nhưng cũng dễ làm rủi ro tín dụng phân tán và khó kiểm soát nếu hệ thống dữ liệu, chấm điểm, cảnh báo sớm và thu hồi nợ chưa đủ mạnh.

PGBank đã xác định quản trị rủi ro là một trụ cột chiến lược năm 2026, trong đó có nâng cao điểm xếp hạng theo NHNN, kiểm soát tăng trưởng tín dụng gắn với an toàn hệ thống, hoàn thiện mô hình xếp hạng và cảnh báo sớm.

Nhưng với thị trường, cam kết chiến lược chỉ là bước đầu. Điều cần theo dõi là tỷ lệ nợ xấu có thực sự được kéo xuống dưới mục tiêu 2,5% hay không, và tỷ lệ bao phủ nợ xấu có được cải thiện đủ nhanh để tạo bộ đệm vững hơn hay không

PGBank trong tương quan 27 ngân hàng: CASA khá, nhưng nợ xấu và bộ đệm là điểm nghẽn

PGBank có CASA không quá xa mặt bằng tham chiếu, nhưng ROE, ROA, NIM thấp hơn và tỷ lệ nợ xấu cao hơn đáng kể.

Nguồn: BCTC 27 ngân hàng niêm yết; đơn vị: %.

PGBank trong tương quan ngành: CASA khá, nhưng NIM và bộ đệm còn mỏng

Đặt PGBank vào nhóm 27 ngân hàng niêm yết, bức tranh trở nên rõ hơn.

PGBank có ROA TTM 0,90%, ROE TTM 10,88%, NIM TTM 2,44%, thấp hơn mức tham chiếu nhóm ngân hàng lần lượt khoảng 1,49%, 17,12% và 3,05%. CASA của PGBank đạt 17,31%, thấp hơn mức tham chiếu 20,47% nhưng không quá xa; đây có thể xem là một nền tương đối tốt để cải thiện chi phí vốn nếu ngân hàng thực hiện đúng chiến lược bán lẻ số.

Điểm đáng lo hơn vẫn là nợ xấu và bộ đệm. NPL hơn 4% khiến PGBank phải đứng trong nhóm cần theo dõi đặc biệt về chất lượng tín dụng. LLR chỉ khoảng 31% đồng nghĩa lớp đệm dự phòng chưa dày, trong khi ngân hàng lại đặt mục tiêu tín dụng năm 2026 tăng khoảng 30% hoặc tối đa theo room được NHNN phân giao.

Với một ngân hàng quy mô vốn hóa còn nhỏ, hiệu quả sinh lời chưa vượt trội và nợ xấu cao hơn mặt bằng, câu chuyện định giá của PGB không thể chỉ dựa vào lợi nhuận quý I tăng mạnh. Thị trường sẽ cần thêm bằng chứng rằng lợi nhuận này có thể lặp lại, nợ xấu đi xuống và vốn mới thực sự tạo ra ROE cao hơn.

Kế hoạch 2026: tham vọng rất lớn

Kế hoạch 2026 của PGBank cho thấy ngân hàng không muốn đi chậm.

Ngân hàng đặt định hướng tổng tài sản tăng tối thiểu 20%, dư nợ tín dụng tăng khoảng 30% hoặc tối đa theo room tín dụng được NHNN phân giao, huy động thị trường 1 tăng khoảng 25%, CASA đạt 18%, tỷ lệ thu ngoài lãi tối thiểu 21%, nợ xấu dưới 2,5%, vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng, ROE tối thiểu 12% và CAR tối thiểu 11%.

Đây là kế hoạch giàu tham vọng. Nhưng chính sự tham vọng đó cũng làm phép thử trở nên rõ ràng hơn.

PGBank không chỉ cần tăng tài sản. Ngân hàng phải tăng đúng phân khúc, đúng khẩu vị rủi ro và đúng biên lợi nhuận. Không chỉ cần tăng tín dụng, ngân hàng phải kéo được CASA lên, tăng thu ngoài lãi và giảm nợ xấu. Không chỉ cần tăng vốn điều lệ, ngân hàng phải biến vốn mới thành ROE cao hơn.

Về mặt chiến lược, 5 trụ cột mà PGBank đưa ra - công nghệ và chuyển đổi số, quản trị rủi ro, con người và vận hành, khách hàng và kinh doanh, thương hiệu và văn hóa - đều là những mảnh ghép hợp lý. Nhưng về mặt tài chính, tất cả sẽ quy về vài chỉ tiêu rất cụ thể: CASA có đạt 18% không, thu ngoài lãi có lên ít nhất 21% không, nợ xấu có xuống dưới 2,5% không và ROE có vượt 12% không.

Kế hoạch 2026: PGBank bước vào pha tăng tốc tái định vị

Ngân hàng đặt mục tiêu tăng mạnh tài sản, tín dụng, huy động, đồng thời kéo nợ xấu xuống dưới 2,5% và nâng ROE tối thiểu 12%.

Nguồn: Tài liệu ĐHĐCĐ thường niên 2026 của PGBank; đơn vị: % mục tiêu/tăng trưởng.

Tái định vị chỉ thành công khi đi vào chất lượng lợi nhuận

PGBank đang có một câu chuyện mới. Ngân hàng đã rời khỏi nhận diện cũ gắn với Petrolimex, đổi tên, thay đổi thương hiệu, tăng vốn, củng cố công nghệ và đặt tham vọng trở thành ngân hàng chuyên biệt trong phân khúc SME và khách hàng cá nhân số hóa.

Những con số gần đây cũng cho thấy sự chuyển động: lợi nhuận năm 2025 tăng hơn 70%, quý I/2026 tăng gần 3 lần cùng kỳ, thu dịch vụ và ngoại hối cải thiện, vốn chủ sở hữu tăng và định hướng 2026 đủ mạnh để tạo kỳ vọng.

Nhưng PGBank vẫn là một câu chuyện đang trong quá trình kiểm chứng. Lợi nhuận 2025 chưa đạt kế hoạch. Thu nhập lãi thuần quý I/2026 chưa tăng. Bảng cân đối co nhẹ trong quý đầu năm. Nợ xấu còn cao và bộ đệm dự phòng còn mỏng so với mặt bằng nhiều ngân hàng.

Vì vậy, trục chính của PGBank trong năm 2026 không phải là “tăng trưởng trở lại” theo nghĩa thông thường. Đó là tái định vị có kiểm soát.

Nếu PGBank có thể vừa tăng tín dụng, vừa kéo nợ xấu xuống, vừa tăng CASA và thu ngoài lãi, câu chuyện SME và bán lẻ số sẽ bắt đầu có trọng lượng tài chính. Khi đó, PGBank không chỉ thoát khỏi cái bóng xăng dầu, mà có thể tạo một định vị mới trong nhóm ngân hàng quy mô vừa.

Ngược lại, nếu tăng trưởng tín dụng đi trước quản trị rủi ro, lợi nhuận ngắn hạn có thể cải thiện nhưng chất lượng bảng cân đối sẽ tiếp tục là dấu hỏi lớn. Với PGBank, năm 2026 vì thế không chỉ là năm tăng tốc. Đó là năm ngân hàng phải chứng minh rằng cuộc tái định vị đã bắt đầu đi vào những con số cốt lõi nhất: lợi nhuận bền vững, nợ xấu thấp hơn, vốn mạnh hơn và hiệu quả sinh lời cao hơn.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Quang Minh