Infantino phải ra đi

Sau World Cup 2026, Gianni Infantino xuất hiện với dáng vẻ của một người chiến thắng. Doanh thu kỷ lục cùng thứ ông gọi là kỳ World Cup “hay nhất” lịch sử khiến Chủ tịch FIFA tin rằng quyền lực của mình gần như không thể bị thách thức.

Từ đại bản doanh FIFA, Infantino công khai chỉ trích những người phản đối và bắt đầu màn ăn mừng chiến thắng. Ông có lý do để tự tin, bởi bộ máy bóng đá thế giới từ lâu được vận hành theo cách giúp người đứng đầu duy trì ảnh hưởng đối với 211 liên đoàn thành viên.

Chỉ hơn một tuần sau, vị thế ấy lung lay dữ dội. Kế hoạch bán cổ phần liên quan đến World Cup và các giải đấu của FIFA cho nhà đầu tư tư nhân đã đẩy Infantino vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ khi ông lên nắm quyền.

UEFA đe dọa tẩy chay World Cup nếu đề xuất được thông qua. Liên đoàn Bóng đá châu Á và CONCACAF sau đó cũng lần lượt bác bỏ kế hoạch, tạo thành một khối phản đối đủ sức đánh bại Chủ tịch FIFA trong bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào.

Infantino hiểu rằng thất bại là không thể tránh khỏi nên vội vàng rút lại đề xuất. Tuy nhiên, việc lùi bước không thể giúp ông xóa đi những gì đã xảy ra, bởi vấn đề không chỉ nằm ở một kế hoạch bất thành mà còn ở cách Chủ tịch FIFA sử dụng quyền lực.

Một thất bại không thể xem nhẹ

Theo The Independent, kế hoạch đã được chuẩn bị trong hơn một năm nhưng không được thảo luận minh bạch với các liên đoàn thành viên. UEFA mô tả đây là một “thỏa thuận nhếch nhác, được dàn xếp trong hậu trường, mờ ám và hoàn toàn thiếu minh bạch”, đồng thời tuyên bố mất niềm tin vào Chủ tịch FIFA.

Đó là lời kết tội nặng nề đối với một người đứng đầu tổ chức có nhiệm vụ bảo vệ lợi ích chung của bóng đá thế giới. Infantino không thể bán một phần tài sản quan trọng nhất của FIFA mà thiếu quá trình tham vấn đầy đủ, sau đó xem việc rút lại kế hoạch là đủ để khép lại câu chuyện.

Sức ép còn xuất hiện ngay trong nội bộ FIFA. Carlos Cordeiro, cố vấn lâu năm của Infantino và là một nhân vật có ảnh hưởng trong tổ chức, từ chức để phản đối đề xuất.

Cordeiro cho biết sau hơn 35 năm làm việc trong ngành ngân hàng, ông hiểu rõ giá trị của World Cup cũng như hậu quả khi đem một phần tài sản ấy trao cho nhà đầu tư. Theo ông, đó là lý do kế hoạch phải bị bác bỏ.

Khi một nhân vật kỳ cựu trong bộ máy FIFA công khai rời đi, cuộc khủng hoảng không còn là màn đấu khẩu giữa Infantino và UEFA. Nó trở thành bằng chứng cho thấy niềm tin vào Chủ tịch FIFA đang suy giảm ngay trong tổ chức mà ông lãnh đạo.

UEFA, AFC và CONCACAF đồng loạt phản đối, buộc Infantino phải rút lại đề xuất gây tranh cãi.

Đáng chú ý hơn, những đồng minh từng được xem là chỗ dựa của Infantino cũng bắt đầu quay lưng. Châu Á sẽ đăng cai World Cup 2034 tại Saudi Arabia và nhiều quốc gia trong khu vực từng hưởng lợi từ sự ủng hộ của ông, nhưng AFC vẫn phản đối mạnh mẽ kế hoạch.

Chủ tịch AFC, Shaikh Salman bin Ebrahim al-Khalifa cáo buộc FIFA đang “làm suy yếu” World Cup và yêu cầu xem xét khẩn cấp cách tổ chức này được quản trị. AFC tuyên bố sát cánh với UEFA, còn CONCACAF cũng bác bỏ đề xuất sau cuộc họp khẩn.

Sự phản đối ấy càng có ý nghĩa bởi Infantino đã dùng tiền để tạo sức ép lên các liên đoàn nhỏ. Theo kế hoạch, mỗi thành viên có thể nhận 40 triệu USD nếu ủng hộ, nhưng chỉ được 10 triệu USD nếu phản đối.

Với những nền bóng đá đang thiếu ngân sách, nợ nần hoặc cần xây dựng cơ sở hạ tầng, khoản chênh lệch 30 triệu USD đủ sức ảnh hưởng đến lá phiếu. Infantino dường như muốn biến sự khó khăn của các liên đoàn nhỏ thành công cụ bảo vệ kế hoạch của mình.

Tuy nhiên, UEFA, AFC và CONCACAF đã tạo ra một khối phản đối khoảng 150 thành viên. Một thất bại bẽ bàng hiện rõ trước mắt, buộc Infantino phải lùi bước trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra.

Đây không thể được xem là một sai sót chiến thuật thông thường. Một Chủ tịch FIFA đánh giá quá cao quyền lực, sử dụng tiền để tác động đến các thành viên và cố thúc đẩy một thỏa thuận thiếu minh bạch đã vi phạm chính trách nhiệm mà vị trí của ông đòi hỏi.

Bác bỏ kế hoạch là chưa đủ

Việc kế hoạch bị hủy không đồng nghĩa cuộc khủng hoảng đã kết thúc. Nếu bóng đá thế giới chỉ chặn đề xuất rồi để Infantino tiếp tục tại vị, những vấn đề tương tự hoàn toàn có thể trở lại dưới một hình thức khác.

Truyền thông châu Âu cho rằng Infantino không còn xứng đáng giữ ghế Chủ tịch FIFA. Một nhà lãnh đạo đặt lợi ích chính trị cá nhân và động cơ tài chính của nhà đầu tư tư nhân lên trên trách nhiệm bảo vệ World Cup không thể tiếp tục tự nhận mình là người gìn giữ bóng đá thế giới.

Mối liên hệ giữa các nhà đầu tư được nhắc đến trong kế hoạch với gia đình Donald Trump càng khiến câu chuyện trở nên nhạy cảm. Infantino từ lâu duy trì quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ, khiến ranh giới giữa lợi ích bóng đá, thương mại và chính trị ngày càng trở nên mờ nhạt.

Làn sóng bất tín nhiệm ngày càng lớn đặt tương lai của Infantino trên cương vị Chủ tịch FIFA vào thế bấp bênh.

UEFA gọi vụ việc là “sự từ bỏ trách nhiệm của FIFA với tư cách tổ chức gìn giữ bóng đá thế giới”. Nhận định ấy đi thẳng vào bản chất vấn đề: Infantino không chỉ đưa ra một quyết định sai, mà còn phản bội vai trò được giao.

Sẽ là ngây thơ nếu chờ ông tự nguyện từ chức. Ngay giữa cuộc khủng hoảng, Infantino vẫn thúc đẩy kế hoạch mở rộng World Cup tiếp theo lên 64 đội, trong lúc UEFA tổ chức cuộc họp khẩn để chống lại ông.

Cách phản ứng ấy cho thấy Chủ tịch FIFA không xem sự phản đối là lời cảnh báo cần lắng nghe. Với ông, đó dường như chỉ là một trở ngại cần vượt qua để tiếp tục duy trì quyền lực.

Vì vậy, UEFA và các đồng minh không thể dừng lại sau chiến thắng đầu tiên. Họ cần tập hợp đủ sự ủng hộ, đưa ra một ứng viên có uy tín và trực tiếp thách thức Infantino trong cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA vào tháng 3 năm sau.

Aleksander Ceferin là một lựa chọn dễ được nhắc đến, dù Chủ tịch UEFA cũng từng bị chỉ trích vì những thay đổi tại Champions League. Nasser al-Khelaifi có thể nhận được sự hậu thuẫn từ một số khu vực, trong khi Lise Klaveness xứng đáng được ghi nhận vì đã công khai đối đầu Infantino từ trước khi làn sóng phản đối bùng phát.

Danh tính người kế nhiệm vẫn cần được tranh luận, nhưng điều không nên còn gây tranh cãi là tương lai của Chủ tịch đương nhiệm. FIFA không thể nói về minh bạch, trách nhiệm và lợi ích chung trong khi tiếp tục được điều hành bởi một người vừa tìm cách bán một phần tài sản lớn nhất của bóng đá trong một quá trình bị chính các thành viên mô tả là mờ ám.

Kế hoạch bán quyền lợi World Cup đã thất bại, nhưng việc đánh bại một đề xuất không đủ để thay đổi FIFA. Bóng đá thế giới phải bác bỏ cả mô hình quyền lực đã tạo điều kiện cho Infantino hành động mà không cần sự giám sát thực chất.

Infantino phải ra đi không phải vì ông thua một cuộc bỏ phiếu chưa diễn ra, mà vì vụ việc đã phơi bày cách ông nhìn FIFA: một cỗ máy quyền lực và tài chính có thể được điều khiển theo ý chí cá nhân. Chừng nào người tạo ra mô hình ấy vẫn còn tại vị, bóng đá thế giới chưa thể nói đến một cuộc cải tổ thực sự.

Hà Trang