Hungary nhận đủ tiêm kích Gripen C/D, kéo dài thời gian phục vụ đến năm 2036

Không quân Hungary đã hoàn tất quá trình tiếp nhận 4 máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen C do hãng Saab của Thụy Điển chế tạo, qua đó nâng tổng số máy bay Gripen trong biên chế lên 18 chiếc.

Hai chiếc cuối cùng trong hợp đồng đã hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Kecskemét ngày 23/6, nơi đóng quân của Sư đoàn Không quân số 101, đánh dấu việc Saab hoàn thành toàn bộ đơn hàng mà Budapest ký kết vào năm 2024.

Điểm đáng chú ý là Hungary tiếp tục lựa chọn phiên bản Gripen C, thay vì mẫu máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen E/F thế hệ mới hơn dù Saab đã sẵn sàng sản xuất hàng loạt dòng tiêm kích này.

Theo giới quan sát, quyết định trên giúp Không quân Hungary duy trì sự đồng nhất trong đội bay. Trước đó, nước này đã vận hành 14 máy bay Gripen cùng phiên bản, nên việc bổ sung thêm Gripen C giúp đơn giản hóa công tác huấn luyện, bảo dưỡng và hậu cần kỹ thuật.

Hợp đồng mua 4 máy bay được ký vào tháng 2/2024 và Saab mất 2 năm 4 tháng để hoàn tất quá trình sản xuất cũng như bàn giao.

Khác với 14 máy bay Gripen đầu tiên được Hungary tiếp nhận theo hợp đồng thuê dài hạn ký năm 2006, 4 chiếc mới lần này được Budapest mua đứt. Giá trị hợp đồng chưa từng được công bố.

Thỏa thuận được ký chỉ vài ngày trước khi Hungary trở thành quốc gia cuối cùng phê chuẩn việc Thụy Điển gia nhập NATO, dù các cuộc thảo luận về thương vụ đã bắt đầu từ năm 2021.

Máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen C là tiêm kích đa năng một động cơ, có chiều dài 14,1 mét, sải cánh 8,4 mét, tốc độ tối đa Mach 2, bán kính chiến đấu hơn 800 km và tầm bay hơn 3.000 km khi mang thùng dầu phụ.

Máy bay được trang bị pháo tự động 27 mm, có thể mang nhiều loại tên lửa không đối không, tên lửa chống hạm, tên lửa đối đất và bom dẫn đường chính xác trên 8 giá treo vũ khí.

Theo kế hoạch hiện nay, Không quân Hungary sẽ tiếp tục khai thác toàn bộ phi đội Gripen đến năm 2036.

Tuy nhiên, sau mốc thời gian này, Budapest vẫn chưa xác định loại máy bay chiến đấu sẽ thay thế Gripen.

Saab kỳ vọng Hungary sẽ tiếp tục lựa chọn dòng Gripen E/F. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sẽ không đơn giản bởi phiên bản Gripen E/F có nhiều thay đổi về thiết kế, kích thước và cấu trúc, khiến quá trình nâng cấp trực tiếp từ Gripen C gần như không khả thi.

Dù vậy, Saab cho rằng chi phí chuyển đổi có thể được giảm nhờ tận dụng một số cụm linh kiện và hệ thống tương thích giữa hai phiên bản, tương tự chương trình hiện đại hóa đang được Thụy Điển triển khai.

Ngoài Gripen E/F, máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của Mỹ cũng được đánh giá là một ứng viên tiềm năng đối với Không quân Hungary.

Tuy nhiên, nếu lựa chọn phương án này, Budapest sẽ phải sớm đưa ra quyết định, bởi danh sách chờ mua F-35 được dự báo sẽ kéo dài từ nửa sau thập niên 2030.

Việt Hùng