Huế chủ động xây 'lá chắn' trước thiên tai ngày càng cực đoan

Hình ảnh nhiều khu vực ở Huế ngập sâu trong đợt mưa lũ lớn cuối tháng 10/2025.

Biến đổi khí hậu khiến thiên tai tại khu vực miền Trung, trong đó có Huế, ngày càng diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường. Các hiện tượng như mưa lớn cục bộ, lũ chồng lũ, sạt lở đất, xâm thực bờ biển và ngập lụt đô thị xuất hiện với tần suất dày hơn, mức độ rủi ro cao hơn.

Thực tế cho thấy, các đợt lũ lớn vào các năm 1999, 2009, 2020, 2023 và đặc biệt cuối năm 2025 đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh. Theo đánh giá, thiên tai có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế địa phương từ 1–1,5% mỗi năm, tác động đến môi trường đầu tư và hoạt động du lịch.

HỆ THỐNG PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI ĐƯỢC KIỆN TOÀN

Trước thực tế đó, mới đây, UBND thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 156/KH-UBND nhằm triển khai các giải pháp tổng thể về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trong giai đoạn mới.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, toàn thành phố có 40 xã, phường. Hệ thống phòng chống thiên tai của thành phố cũng được tổ chức đồng bộ từ thành phố đến cơ sở, với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và phòng chống thiên tai các cấp được kiện toàn, bảo đảm phương châm “4 tại chỗ”.

Chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu Hồng Vân dùng dây thừng tiếp tế lương thực cho người dân tại xã A Lưới 1 bị cô lập do mưa lũ thời điểm cuối tháng 10/2025.

Hiện nay, 40 đội xung kích phòng chống thiên tai cấp xã, phường được duy trì và thường xuyên tập huấn, diễn tập các kỹ năng cứu hộ, cứu nạn, sơ tán dân, ứng phó lũ lụt và sạt lở đất. Các cơ chế như Quỹ phòng chống thiên tai, Quỹ phòng thủ dân sự cùng các chính sách hỗ trợ phục hồi sản xuất sau thiên tai cũng được rà soát, hoàn thiện, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Đáng chú ý, công tác phòng chống thiên tai tại Huế không chỉ dừng ở ứng phó mà đang từng bước chuyển sang chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro ngay từ sớm.

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHỆ, ĐẦU TƯ HẠ TẦNG VÀ LẤY NGƯỜI DÂN LÀM TRUNG TÂM

Một trong những điểm mới của kế hoạch lần này là xác định chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ là khâu đột phá. Thành phố Huế đã đưa vào vận hành nhiều hệ thống như radar mưa, trạm đo mưa tự động, hệ thống giám sát ngập lụt, bản đồ số GIS, nền tảng đô thị thông minh Hue-S và thiết bị bay không người lái phục vụ khảo sát thiên tai.

Trong thời gian tới, Huế tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích, dự báo và cảnh báo sớm các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Việc tích hợp dữ liệu mưa, lũ, ngập lụt, sạt lở và các điểm sơ tán lên bản đồ số giúp chính quyền điều hành theo thời gian thực, đồng thời hỗ trợ người dân chủ động theo dõi thông tin thiên tai trên thiết bị di động.

Cán bộ HueIOC trực tổng đài, hỗ trợ tiếp nhận hàng nghìn thông tin từ người dân trong thời điểm bão lũ

Song song với công nghệ, thành phố tập trung đầu tư hệ thống hạ tầng phòng chống thiên tai giai đoạn 2026–2030. Nhiều dự án lớn được triển khai như nâng cấp các hồ chứa nước, xây dựng hệ thống thoát lũ khu vực Tây Nam ra đầm phá, đầu tư khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, xây dựng đê chắn sóng khu vực cảng Chân Mây, nâng cao năng lực điều tiết lũ của hồ Tả Trạch.

Các công trình này được kỳ vọng góp phần giảm ngập lụt đô thị, bảo vệ khu dân cư ven sông, ven biển, đảm bảo an toàn cho sản xuất nông nghiệp và hạ tầng giao thông, tạo “lá chắn cứng” trước thiên tai.

Điểm quan trọng, Huế xác định người dân là trung tâm trong công tác phòng chống thiên tai. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, di dời các hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở cao; xây dựng phương án sơ tán, dự trữ lương thực, nước sạch và nhu yếu phẩm khi có tình huống khẩn cấp.

Các chương trình nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng chống thiên tai trong trường học và cộng đồng được đẩy mạnh, kết hợp với hệ thống cảnh báo trên nền tảng số giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, chính xác.

Nguyễn Thuấn