Không thể chậm trễ

Nhìn lại năm 2025 cho thấy, tình hình thiên tai trên địa bàn tỉnh diễn biến cực đoan, vượt xa dự báo. Đỉnh điểm là đợt mưa lũ lịch sử do hoàn lưu bão số 11 vào tháng 10/2025, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng trên diện rộng. Hàng nghìn ha lúa, hoa màu bị nhấn chìm; gần 1 nghìn ha cây ăn quả bị tàn phá; hơn 2 nghìn ha thủy sản mất trắng; hàng triệu con gia súc, gia cầm bị cuốn trôi hoặc chết. Trận lũ lịch sử vừa qua là phép thử khắc nghiệt, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo phải thay đổi tư duy về phòng, chống thiên tai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Vì vậy, bước sang năm 2026, khi mùa mưa bão cận kề, yêu cầu đặt ra không chỉ là khắc phục hậu quả mà phải chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa.

Trước hết, cần rà soát, đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng phòng, chống thiên tai, đặc biệt là đê điều, hồ đập, trạm bơm tiêu thoát nước. Những điểm xung yếu, khu vực từng ngập sâu, sạt lở phải được gia cố từ sớm, tránh tình trạng xử lý bị động, chắp vá. Đầu tư cho phòng, chống thiên tai không phải là chi phí mà là khoản bảo hiểm cần thiết để giảm thiểu thiệt hại lâu dài.

Mặt khác, công tác dự báo, cảnh báo cần được nâng cao về độ chính xác và tốc độ truyền tải. Thông tin phải đến được với người dân kịp thời, dễ hiểu, giúp chủ động ứng phó. Thực tế cho thấy, ở những nơi nắm chắc thông tin và chuẩn bị sớm, thiệt hại đã được giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, mỗi người dân, nhất là những hộ kinh doanh, chủ trang trại cần chủ động các phương án nhằm nâng “sức đề kháng” trước thiên tai. Ông Nguyễn Khắc Nam, chủ trang trại chăn nuôi lợn ở thôn Gai Bún, xã Tiên Lục cho biết: “Trận lũ lịch sử năm 2025, toàn bộ chuồng trại của gia đình tôi bị ngập úng, thiệt hại khoảng 3 tỷ đồng. Hiện tại, gia đình đã đầu tư 1,5 tỷ đồng để gia cố chuồng trại, tôn nền cao hơn”. Bài học này cho thấy, nâng cao nhận thức cộng đồng cần được đặt ngang hàng với đầu tư hạ tầng. Các địa phương tăng cường tuyên truyền, tập huấn kỹ năng phòng, tránh thiên tai; xây dựng phương án ứng phó cụ thể đến từng thôn, xóm, hộ gia đình. Mỗi người dân phải trở thành một “mắt xích” trong hệ thống phòng, chống thiên tai.

Cùng với đó, siết chặt công tác quy hoạch; kiểm soát khu vực ven sông, vùng trũng thấp, hạn chế phát sinh rủi ro mới. Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo đảm an toàn trước thiên tai.

Giảm thiểu thiệt hại do thiên tai là yêu cầu cấp thiết, cần có sự phòng hộ kỹ lưỡng. Mùa mưa bão 2026 đang đến gần, các ngành, các cấp, chính quyền địa phương cần có sự chủ động, sẵn sàng ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho Nhân dân. Đây không chỉ là phép thử năng lực điều hành của chính quyền mà còn là thước đo ý thức, sự chủ động của mỗi người dân. Chủ động hôm nay chính là cách thiết thực để giảm thiểu thiệt hại ngày mai.

Thành Nam