Houthi xác nhận tấn công Israel, chiến sự Trung Đông có nguy cơ lan rộng

Theo tuyên bố của Houthi, cuộc tấn công được thực hiện bằng “loạt tên lửa” nhằm đáp trả việc các cơ sở hạ tầng tại Iran, Li-băng, Iraq và các vùng lãnh thổ Palestine liên tục bị không kích. Nhóm này khẳng định sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự cho đến khi “sự gây hấn trên mọi mặt trận chấm dứt”.

Lần đầu tham chiến, Houthi đẩy xung đột sang hướng mới

Việc Houthi chính thức tham chiến được xem là bước ngoặt nguy hiểm. Trước đó, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn này từng nhiều lần tấn công tàu thương mại trên Biển Đỏ để ủng hộ Hamas sau sự kiện ngày 7/10/2023, gây gián đoạn nghiêm trọng các tuyến hàng hải quốc tế.

Giới quan sát lo ngại rằng, với năng lực tên lửa tầm xa và kinh nghiệm tác chiến phi đối xứng, Houthi có thể tiếp tục mở rộng mục tiêu không chỉ tại Israel mà còn trên các tuyến vận tải chiến lược quanh bán đảo Ảrập.

Ngày 28/3, Israel xác nhận đã phát hiện một tên lửa phóng từ Yemen trong lúc nước này tiếp tục không kích sâu vào thủ đô Tehran của Iran.

Việc Houthi tham chiến, cùng với các mối đe dọa từ Iran nhằm vào các mục tiêu tại Ảrập và UAE, cho thấy chiến sự đang dần vượt khỏi khuôn khổ xung đột song phương. Dù Mỹ và Israel tuyên bố mục tiêu chính là loại bỏ mối đe dọa tên lửa và chương trình hạt nhân của Iran, khả năng thay đổi chế độ tại Tehran hiện không còn được nhấn mạnh như trước.

Các nỗ lực ngoại giao vẫn diễn ra thông qua các bên trung gian như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, song chưa đạt được đột phá. Một đề xuất 15 điểm của Mỹ, bao gồm yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân và hạn chế phát triển tên lửa, đã bị Tehran đánh giá là chỉ phục vụ lợi ích của Washington và Tel Aviv.

Tên lửa được phóng từ Yemen nhằm vào Israel vạch ngang bầu trời phía trên Hebron ở Bờ Tây hôm 28/3. Ảnh: Anadolu.

Mỹ tuyên bố chiến tranh có thể kết thúc “trong vài tuần”, có thể đã thả mìn xuống Iran

Nhiều hãng truyền thông Mỹ đưa tin về việc Mỹ dường như đã triển khai mìn tại miền nam Iran. Ba chuyên gia nói với trang báo điều tra Bellingcat rằng loại vũ khí này là mìn chống tăng Gator do Mỹ sản xuất và được thả từ trên không.

Phát biểu sau cuộc họp ngoại trưởng G7 tại Pháp ngày 27/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng chiến dịch quân sự chống Iran có thể kết thúc “trong vài tuần, không phải vài tháng”.

Ông nhấn mạnh, Iran sẽ trở nên suy yếu hơn bao giờ hết sau chiến dịch này. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường lại cho thấy diễn biến trái chiều khi các cuộc tấn công vẫn liên tiếp leo thang.

Chỉ ít giờ sau phát biểu của ông Rubio, truyền thông Mỹ đưa tin một căn cứ quân sự Mỹ tại Ảrập Xêút đã bị tấn công, khiến ít nhất 12 binh sĩ Mỹ bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng. Cuộc tấn công được cho là sử dụng kết hợp tên lửa và máy bay không người lái, đồng thời gây hư hại một số máy bay tiếp nhiên liệu.

Một trong những điểm nóng đáng lo ngại nhất hiện nay là eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 28/3 tuyên bố đã chặn ba tàu container tìm cách đi qua eo biển này, đồng thời cảnh báo cấm mọi tàu thuyền liên quan đến “các đồng minh của Mỹ và Israel”.

Ông Rubio thừa nhận việc đảm bảo tự do hàng hải tại Hormuz sẽ là “thách thức cấp bách”, ngay cả khi Mỹ đạt được mục tiêu quân sự. Ông cảnh báo Iran có thể áp đặt một dạng “thu phí qua eo biển”, gây tác động kinh tế nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran phải đảm bảo lưu thông tự do qua Hormuz trước ngày 6/4, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng.

Mỹ và Israel ngày 27 và 28/3 không kích các nhà máy sản xuất nguyên liệu hạt nhân ở Iran. Video: Al Jazeera.

Không kích dồn dập, thương vong tăng cao

Trên thực địa, các cuộc không kích của Israel nhằm vào Iran tiếp tục gia tăng cường độ, tập trung vào các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân như nhà máy nước nặng tại Arak và cơ sở sản xuất “bánh vàng” tại Yazd. “Bánh vàng” là tên gọi thông dụng của một dạng uranium cô đặc sơ cấp, được tạo ra trong quá trình xử lý quặng uranium. Đây không phải là nhiên liệu hạt nhân hoàn chỉnh, mà là sản phẩm trung gian, có màu vàng nâu.

Iran xác nhận các cơ sở này bị tấn công nhưng không ghi nhận thương vong hay rò rỉ phóng xạ.

Trong khi đó, các đòn tấn công bằng tên lửa và UAV từ phía Iran vẫn duy trì với tần suất 10-20 vụ mỗi ngày nhằm vào Israel, cho thấy năng lực quân sự của Tehran chưa bị suy giảm đáng kể.

Một người đàn ông quét dọn các mảnh vỡ gần một tòa nhà bị trúng không kích vào rạng sáng 27/3 tại Tehran, Iran. Ảnh: Getty Images.

Thái An