Houthi phong tỏa hàng hải Ả-rập Xê-út: An ninh năng lượng toàn cầu trước nguy cơ mới

Tàu thuyền di chuyển trên Biển Đỏ. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trong tuyên bố, người phát ngôn quân sự của Houthi Yahya Saree cáo buộc Ả-rập Xê-út đã áp đặt các biện pháp hạn chế đối với cảng biển và sân bay của Yemen trong nhiều năm qua, khiến tình hình nhân đạo tại quốc gia này thêm trầm trọng.

Houthi cho biết lệnh phong tỏa hàng hải có hiệu lực ngay lập tức và được thực hiện theo nguyên tắc "bao vây đáp trả bao vây". Lực lượng này đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả trên quy mô lớn nếu Ả-rập Xê-út tiếp tục có các hành động leo thang.

Theo Houthi, việc phong tỏa nhằm đáp trả những gì lực lượng này cho là các biện pháp siết chặt của Ả-rập Xê-út đối với các cảng và sân bay Yemen, trong đó có vụ không kích gần đây. Trước đó, một quan chức cấp cao của Houthi cũng từng cảnh báo eo biển Bab al-Mandab có thể bị đóng nếu căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Bab al-Mandab là cửa ngõ phía Nam của Biển Đỏ, kết nối với kênh đào Suez và là một trong những tuyến hàng hải quan trọng trên thế giới. Trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz đang bị gián đoạn, tuyến đường qua Biển Đỏ trở thành hành lang quan trọng để xuất khẩu dầu mỏ và nhiều mặt hàng khác từ khu vực Vùng Vịnh.

Theo dữ liệu vận tải hàng hải, Ả-rập Xê-út thời gian gần đây vận chuyển hơn 70% lượng dầu thô xuất khẩu hằng ngày sang cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Các chuyến hàng từ cảng này đi châu Âu chủ yếu qua kênh đào Suez, trong khi các chuyến đến châu Á phải đi qua eo biển Bab al-Mandab. Khối lượng dầu mỏ vận chuyển qua eo biển này trong tháng 6 đạt khoảng 7,4 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 7% sản lượng dầu toàn cầu.

Trước tuyên bố của Houthi, liên quân Ả-rập do Ả-rập Xê-út dẫn đầu tại Yemen khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ các tàu thương mại hoạt động qua Eo biển Bab al-Mandab.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, người phát ngôn liên quân Turki Al-Malki cho biết, Bộ Chỉ huy lực lượng hỗn hợp đang triển khai các biện pháp tác chiến cần thiết, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhằm bảo đảm an toàn cho các tàu của liên quân hoạt động tại khu vực này.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Ả-rập Xê-út lên án mạnh mẽ việc Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với nước này, bác bỏ cáo buộc Riyadh phong tỏa Yemen và khẳng định sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ các tàu của mình.

Yemen rơi vào nội chiến hơn một thập kỷ, kể từ khi Houthi kiểm soát thủ đô Sanaa, dẫn tới chiến dịch can thiệp quân sự của liên quân do Ả-rập Xê-út đứng đầu từ năm 2015, nhằm hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận.

Cuộc xung đột khiến Yemen chứng kiến một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới, trong khi đất nước bị chia cắt giữa chính quyền được Ả-rập Xê-út hậu thuẫn tại Aden và lực lượng Houthi kiểm soát Sanaa.

Thỏa thuận ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian đạt được năm 2022 nhìn chung được duy trì trong thời gian qua. Tuy nhiên, căng thẳng đã gia tăng trở lại sau vụ sân bay Sanaa bị tấn công gần đây. Houthi cáo buộc Ả-rập Xê-út đứng sau vụ việc và sau đó tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào sân bay Abha ở Tây Nam Ả-rập Xê-út.

Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ căng thẳng tiếp tục leo thang, đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và ngoại giao.

LÊ QUẢNG