Hơn 1/3 website mới được tạo bởi AI, 'thuyết Internet chết' dần thành hiện thực?

Sau nhiều năm chỉ được xem như một thuyết âm mưu trên Internet, "Dead Internet Theory" (thuyết Internet chết) đang được nhìn nhận dưới góc độ thực tế hơn khi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) làm thay đổi cách nội dung trên Internet được tạo ra.

Theo một nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Stanford, Imperial College London và Internet Archive thực hiện, tính đến tháng 5/2025, hơn một phần ba số website mới xuất hiện trên Internet đã được tạo ra hoàn toàn bởi AI hoặc có sự hỗ trợ của AI.

"Dead Internet Theory" cho rằng Internet, vốn từng là không gian do con người tạo lập và vận hành, đang dần bị lấn át bởi các bot và nội dung tự động. Những người theo quan điểm cực đoan hơn còn cho rằng quá trình này được các chính phủ hoặc tập đoàn công nghệ chủ đích sử dụng để tác động đến nhận thức của công chúng.

17,6% WEBSITE ĐƯỢC TẠO HOÀN TOÀN BỞI AI

Theo bài báo trên trang Fast Company, kể từ khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022, cùng với làn sóng AI tạo sinh bùng nổ, giả thuyết này ngày càng được nhắc đến nhiều hơn. Nghiên cứu mới cho thấy ít nhất một phần của giả thuyết này đang dần được phản ánh qua các số liệu thực tế.

Khoảng 35,3% website mới được công bố tính đến tháng 5/2025 có sự tham gia của AI trong quá trình tạo nội dung. Trong đó, 17,6% website được tạo hoàn toàn bởi AI, không có sự tham gia của con người trong quá trình biên soạn.

Để đánh giá mức độ hiện diện của AI trên Internet, nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ Wayback Machine của Internet Archive, phân tích các trang web được xuất bản trong giai đoạn 2022-2025 và áp dụng nhiều công cụ phát hiện nội dung do AI tạo ra.

Kết quả cho thấy, khoảng 35,3% website mới được công bố tính đến tháng 5/2025 có sự tham gia của AI trong quá trình tạo nội dung. Trong đó, 17,6% website được tạo hoàn toàn bởi AI, không có sự tham gia của con người trong quá trình biên soạn.

Các kết quả này cũng tương đồng với nhiều thống kê khác về xu hướng tự động hóa trên Internet. Trước đó, Cloudflare cho biết gần một phần ba lưu lượng Internet trong năm qua đến từ các bot, trong khi Imperva nhận định năm 2024 là lần đầu tiên lưu lượng truy cập tự động vượt qua lưu lượng do con người tạo ra.

Theo Jonáš Doležal, một trong những tác giả nghiên cứu, tốc độ AI hiện diện trên Internet diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự đoán.

Ông cho rằng chỉ trong khoảng ba năm, AI đã tạo ra sự thay đổi lớn đối với môi trường số - vốn phải mất hàng chục năm để con người xây dựng. Theo ông, đây là một trong những cuộc chuyển đổi đáng chú ý nhất của Internet kể từ khi hình thành.

AI ĐANG TÁC ĐỘNG ĐẾN NỘI DUNG TRÊN INTERNET NHƯ THẾ NÀO?

Nhiều số liệu trước đó cũng cho thấy mức độ gia tăng nhanh chóng của hoạt động tự động trên Internet.

Một báo cáo của công ty bảo mật dữ liệu Imperva cho biết, lần đầu tiên trong năm 2024, lưu lượng truy cập do các hệ thống tự động tạo ra đã vượt lưu lượng do con người tạo ra, chiếm khoảng một nửa tổng lưu lượng web toàn cầu. Theo Imperva, xu hướng này chủ yếu xuất phát từ sự phổ biến nhanh chóng của AI tạo sinh và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Các đối tượng lừa đảo cũng được cho là đang tận dụng các công cụ AI để tạo hàng loạt website giả mạo trong thời gian ngắn nhằm đánh lừa người dùng. AI cũng được sử dụng để sao chép nội dung của các cơ quan báo chí, đồng thời tạo ra những website chất lượng thấp chỉ nhằm mục đích tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).

Bên cạnh việc đo lường tỷ lệ nội dung do AI tạo ra, nghiên cứu cũng đánh giá những tác động mà AI có thể gây ra đối với chất lượng thông tin trên Internet.

Nhóm nghiên cứu kiểm chứng sáu giả thuyết thường được nhắc đến khi nói về nội dung do AI tạo ra. Tuy nhiên, chỉ có hai giả thuyết được dữ liệu xác nhận.

Thứ nhất, AI đang góp phần làm thu hẹp sự đa dạng về ngữ nghĩa và quan điểm trên Internet, khiến nội dung ngày càng có xu hướng giống nhau hơn.

Thứ hai, nội dung trực tuyến đang xuất hiện xu hướng "tích cực hóa", với cách diễn đạt trở nên ôn hòa, an toàn và mang màu sắc lạc quan nhiều hơn so với trước.

Ngay cả CEO OpenAI Sam Altman cũng từng thừa nhận hiện tượng này. Sau khi OpenAI ra mắt tác nhân lập trình AI Codex vào năm ngoái, ông cho biết làn sóng ca ngợi sản phẩm trên diễn đàn Reddit, cụ thể là subreddit r/Claudecode, tạo cho ông cảm giác như có sự tham gia đáng kể của các tài khoản hoặc hoạt động mang tính tự động.

PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG GIÁM SÁT LIÊN TỤC TÁC ĐỘNG CỦA AI VỚI INTERNET

Trong khi đó, nghiên cứu chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy AI làm gia tăng các hiện tượng thường bị chỉ trích như văn bản dài dòng nhưng ít thông tin, văn phong rập khuôn, thiếu nguồn trích dẫn hay sự gia tăng của thông tin sai lệch do AI tạo ra.

Các tác giả cho biết họ đang phát triển nghiên cứu này thành một hệ thống theo dõi liên tục nhằm cập nhật tỷ lệ nội dung do AI tạo ra trên Internet theo thời gian thực.

Theo Jonáš Doležal, thách thức lớn nhất trong thời gian tới không chỉ là việc AI tạo ra ngày càng nhiều nội dung, mà còn là làm sao để các mô hình AI có thể hỗ trợ sáng tạo thay vì khiến Internet trở nên đồng nhất và lặp lại.

Ông cho rằng thay vì buộc các mô hình AI luôn phải đưa ra những phản hồi an toàn và đồng thuận tuyệt đối, việc cho phép chúng thể hiện cá tính hoặc những góc nhìn khác biệt có thể giúp AI trở thành công cụ hỗ trợ sáng tạo cho con người, thay vì thay thế tiếng nói của con người trên Internet.

Các tác giả nghiên cứu cho rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu trong việc theo dõi tác động của AI đối với Internet. Họ đang phát triển một hệ thống giám sát liên tục nhằm theo dõi hiện tượng này theo thời gian thực, đồng thời phân tích chi tiết những nhóm website, lĩnh vực hoặc ngôn ngữ chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ nội dung do AI tạo ra, qua đó cung cấp cái nhìn đầy đủ và chi tiết hơn về sự thay đổi của môi trường Internet.

Thanh Minh