Hội thơ Đường luật Nam Định truyền thống và hiện đại

Ra mắt Ban Chấp hành Hội thơ Đường luật tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.

Có một điểm đáng lưu ý là thơ Đường luật khi truyền vào Việt Nam đã được Việt hóa. Theo đó, người Việt tuy tuân thủ các quy tắc niêm luật của thể loại nhưng nội dung, cách nghĩ, cách cảm thì mang rõ tư tưởng, tinh thần của người Việt Nam. Qua thời gian, những sáng tác thơ Đường luật có giá trị đã trở thành di sản tinh thần của người Việt. Và ngày nay, những người yêu văn hóa cổ truyền vẫn dùng thơ Đường làm phương tiện sáng tác; là nền tảng để câu lạc bộ (CLB), hội, nhóm Thơ Đường luật ra đời.

Hội thơ Đường luật Nam Định thành lập năm 2018, nhưng trước đó, từ những năm đầu 2000 đã manh nha phong trào sáng tác thơ của những nhóm người yêu thơ Đường và dần được phát triển, duy trì sinh hoạt dưới hình thức các CLB ở các huyện, thành phố trước đây. Từ hoạt động với loại hình CLB, qua thời gian đã phát triển thành tổ chức Hội chặt chẽ, quy mô và liên tục phát triển. Đến nay, Hội thơ Đường luật Nam Định có tổng số 130 hội viên sinh hoạt ở 10 chi hội. Ban Chấp hành Hội với sự nhiệt tâm, năng động đã đưa phong trào phát triển nhanh chóng ở cả chiều rộng lẫn bề sâu. Trong nhiều năm liền, Hội thơ Đường luật Nam Định đã vươn lên trở thành lá cờ đầu của Hội thơ Đường luật Việt Nam.

Để mở rộng giao lưu thơ, quảng bá văn hóa của mảnh đất con người Nam Định tới bạn bè, Hội thơ Đường luật Nam Định đã cử hội viên tham gia các sinh hoạt thơ tại nhiều tỉnh, thành phố. Mỗi kỳ giao lưu thơ, các sáng tác của các nhà thơ Thành Nam cũng để lại ấn tượng đặc biệt trong lòng công chúng bởi chất lượng nghệ thuật và sắc màu văn hóa đậm đà. Đó là yếu tố quan trọng để Hội thơ Đường luật Việt Nam quyết định lựa chọn Hội thơ Đường luật Nam Định phối hợp tổ chức Ngày hội thơ Đường luật toàn quốc lần thứ XVIII (3/2026) tại phường Nam Định... Không phải ngẫu nhiên mà Hội thơ Đường luật Việt Nam lại quyết định chọn Nam Định làm nơi tổ chức sự kiện quan trọng này, bởi ngoài tinh thần hiếu khách, năng lực tổ chức thì Nam Định chính là nơi có phong trào sáng tác Đường thi mạnh trong top đầu cả nước. Bằng chứng là Hội thơ Đường luật Nam Định tuy chỉ là một hội thơ của quần chúng nhưng bằng nội lực, mỗi năm đều ra hai số Nội san với nội dung sáng tác đa dạng, phong phú. Nhiều tác giả hội viên sáng tác đều tay và liên tục ra sách. Chỉ tính riêng năm 2024, có 9 tác giả ra sách và 5 nhà thơ được vinh danh với lượng sáng tác trên 1.000 bài thơ (2022-2024).

Trong ngày thơ Việt Nam, Hội cũng tạo ấn tượng với việc tổ chức treo hàng trăm phướn thơ tại các địa điểm diễn ra các sự kiện lớn của thành phố Nam Định (cũ), các ngôi chùa: Linh Sơn, Cổ Lễ, Ninh Cường, Chùa Dưa… Chính những hoạt động ấy giúp quảng bá rộng rãi sức ảnh hưởng của thơ Đường tới công chúng, góp phần vào công cuộc bảo tồn gìn giữ văn hóa truyền thống.

Tập thơ “Nam Định mãi sáng danh” của Hội thơ Đường luật Nam Định mới xuất bản.

Nam Định là nơi hội tụ, kết tinh nhiều giá trị văn hóa, cũng bởi vậy không có gì lạ khi Nam Định cũng trở thành miền đất của thi thư, nơi những hạt mầm của tình yêu thơ Đường có điều kiện bén rễ, phát triển, đến nay đã nảy cành xanh lá. Kể từ khi thành lập đến nay, Hội đã xuất bản 7 tập thơ với hàng vạn thi phẩm. Qua những sáng tác của các nhà thơ đã cho bạn đọc những cảm nhận sâu sắc về mảnh đất, con người Nam Định; về chiều sâu văn hóa và bản lĩnh, tri thức của con người nơi đây - những con người dũng cảm, can trường mang trong huyết quản "Hào khí Đông A"; hậu duệ của những biểu tượng cho trí tuệ, tinh thần hiếu học như: Lương Thế Vinh, Nguyễn Hiền, Đào Sư Tích…

Sau khi sáp nhập tỉnh, vào tháng 12/2025 Hội thơ Đường luật Nam Định đã sáp nhập với các Chi hội của Ninh Bình, Hà Nam tổ chức Đại hội Hội thơ Đường luật Ninh Bình lần thứ I. Việc sáp nhập đã giúp Hội thơ Đường luật Nam Định có thêm nguồn lực, dư địa phát triển, tuy nhiên bản sắc văn hóa, chất thơ của những thi sĩ Thành Nam thì vẫn còn mãi.

Có điểm cần phải nói thêm là thơ Đường tuy vẫn được xem là hiện thân của di sản văn hóa truyền thống, song những người sáng tác Đường thi hiện tại không phải rập khuôn theo tinh thần của người xưa. Bởi những thi huynh, thi hữu trong Hội thơ Đường luật Nam Định phần nhiều giàu tri thức. Họ là những người hiếu cổ nhưng không nệ cổ; chỉ mượn hình thức thể loại để truyền tải một nguồn tri thức mới, tinh thần mới. Vì vậy, cũng không có gì lạ khi những thi phẩm Đường luật bên cạnh những chủ đề về văn hóa truyền thống, đạo đức trong gia đình, những chuẩn mực trong ứng xử trong các mối quan hệ anh - em, vợ - chồng, nam - nữ, còn có nhiều sáng tác về các nội dung: Vệ sinh môi trường, phong trào xây dựng nông thôn mới, các sự kiện chính trị lớn của đất nước như đại hội Đảng bộ các cấp, bầu cử, các sinh hoạt đời sống hiện đại… Chính điều này đã biến sân chơi Đường thi Thành Nam thành nhịp cầu giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, nơi nhiều thế hệ những người yêu mến cổ thi cùng sinh hoạt, sáng tác, chia sẻ và lan tỏa niềm đam mê thơ Đường tới mọi người.

Bài, ảnh: Mai Phương