Hội thảo khoa học quốc gia nhìn lại 40 năm Việt Nam đổi mới và hội nhập quốc tế

Hội thảo khoa học quốc gia “Việt Nam trên hành trình 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế (1986 - 2026)” nhằm tổng kết thành tựu, bài học kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn phát triển mới. Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh năm 2026 đánh dấu 40 năm thực hiện đường lối đổi mới toàn diện đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo. Từ bối cảnh kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, Việt Nam đã có những chuyển biến sâu sắc về kinh tế, đời sống nhân dân và vị thế quốc tế.

Sau bốn thập niên, quy mô và tiềm lực kinh tế của đất nước được nâng lên, quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào các thể chế đa phương và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Những thành tựu đó đặt ra yêu cầu tiếp tục tổng kết thực tiễn, làm rõ nguyên nhân tạo nên kết quả, đồng thời nhận diện những hạn chế trong nhận thức lý luận, thiết kế thể chế, phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện.

GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu khai mạc

GS.TS. Hoàng Anh Tuấn khẳng định: “40 năm là chặng đường đủ dài để nhìn lại và đủ gần để rút ra bài học cho các giai đoạn phát triển tiếp theo của đất nước”. Theo ông, hội thảo hướng tới bổ sung luận cứ khoa học phục vụ công tác tổng kết lý luận và thực tiễn, hoạch định chính sách về quản trị quốc gia, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy nội lực, phát triển văn hóa và bảo vệ Tổ quốc. Đây cũng là dịp để các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực trao đổi, đối chiếu các góc nhìn liên ngành, góp phần nhận diện những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển đất nước.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật cho biết mối quan hệ giữa thực tiễn, lý luận, thể chế và tổ chức thực hiện là một trong những vấn đề quan trọng cần được làm rõ qua tổng kết 40 năm đổi mới. Trong đó, thực tiễn đặt ra yêu cầu, lý luận có vai trò nhận thức và định hướng, thể chế chuyển hóa nhận thức thành khuôn khổ hành động, năng lực tổ chức thực hiện quyết định hiệu quả, đưa chủ trương vào cuộc sống.

PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát biểu đề dẫn hội thảo

Từ góc độ này, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm gợi mở 5 nhóm vấn đề trọng tâm để các đại biểu trao đổi:

Một là, làm rõ sự phát triển trong tư duy lý luận và đường lối đổi mới của Đảng;

Hai là, đánh giá thực chất những thành tựu, hạn chế và cơ chế tạo nên chuyển biến của đất nước;

Ba là, phân tích mối quan hệ giữa đổi mới, độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế;

Bốn là, nhận diện những vấn đề mới nảy sinh trong giai đoạn phát triển hiện nay;

Năm là, đề xuất định hướng và điều kiện bảo đảm để tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới.

Phát biểu kết luận và bế mạc hội thảo, TS. Bùi Văn Thạch, Phó Tổng Thư ký thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương khái quát những vấn đề lý luận và thực tiễn được đặt ra qua các tham luận, ý kiến thảo luận. Đồng thời, ông nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và chuyển hóa các luận cứ khoa học thành cơ sở tham khảo cho công tác nghiên cứu, hoạch định và thực hiện chính sách trong giai đoạn mới.

Hội thảo nhận được gần 60 tham luận của các nhà khoa học, nhà quản lý đến từ nhiều cơ quan Trung ương, học viện, viện nghiên cứu và trường đại học trên cả nước. Trong đó, 59 tham luận được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tuyển chọn, biên tập và xuất bản thành sách với dung lượng 828 trang, cung cấp tài liệu phục vụ đại biểu tham dự.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học quốc gia “Việt Nam trên hành trình 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế (1986 - 2026)”

Các tham luận đề cập nhiều lĩnh vực, từ lý luận về chủ nghĩa xã hội, hệ thống chính trị, thể chế kinh tế đến văn hóa, giáo dục, đối ngoại, quốc phòng và an ninh. Sự tham gia của các nhà khoa học thuộc nhiều thế hệ góp phần mở rộng góc nhìn và tăng cường tính liên ngành trong nghiên cứu về công cuộc đổi mới.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về yêu cầu gắn kết tổng kết thực tiễn với phát triển lý luận. Trong 40 năm đổi mới, Việt Nam đang có kinh nghiệm và nguồn dữ liệu thực tiễn phong phú. Việc phân tích, khái quát nguồn dữ liệu này có ý nghĩa quan trọng trong việc lý giải nguyên nhân của thành tựu, nhận diện các điểm nghẽn và xác định những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề cập yêu cầu chủ động thích ứng với những biến đổi của môi trường quốc tế và không gian số về công tác tư tưởng, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và văn hóa,bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc. Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò chủ thể của nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được xác định là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển đất nước.

Thực tiễn đổi mới cho thấy, các chủ trương chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa thành chính sách phù hợp, tổ chức thực hiện và gắn với nhu cầu, quyền lợi chính đáng của nhân dân. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, phát huy tiềm năng con người và mở rộng sự tham gia của xã hội vào quá trình phát triển đất nước thời kỳ mới.

Hội thảo góp phần phục vụ công tác tổng kết 40 năm đổi mới, bổ sung cơ sở khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước. Đồng thời, sự kiện cũng khơi dậy tinh thần đổi mới, ý chí tự chủ, tự cường và khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Minh Châu