Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam yêu cầu NSX phim tôn trọng lịch sử

Chiều 19/7, ông Nguyễn Phước Bửu Nam, Chủ tịch Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam cho biết ngày 18/7, Hội đồng đã ban hành thông cáo đặc biệt gửi các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa, điện ảnh, cơ quan báo chí và khán giả, yêu cầu, đề nghị tôn trọng sự thật lịch sử trong các tác phẩm nghệ thuật, điện ảnh lấy cảm hứng từ triều Nguyễn.

Theo thông cáo, thời gian qua, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam ghi nhận xuất hiện một số tác phẩm điện ảnh lấy cảm hứng từ lịch sử triều Nguyễn, trong đó có nhiều chi tiết hư cấu liên quan đến Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung.

Trong đó, một số cách xây dựng hình tượng và các tình tiết trong các tác phẩm này đã gây nên nhiều ý kiến trái chiều, đồng thời có nguy cơ khiến công chúng có nhận thức chưa chính xác về các nhân vật và bối cảnh lịch sử.

"Mọi tác phẩm lấy cảm hứng từ lịch sử đều có quyền sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên việc áp đặt các quan niệm, chuẩn mực đạo đức, tâm lý hoặc giá trị xã hội đầu thế kỷ XXI cần được cân nhắc thận trọng. Việc diễn giải thiếu căn cứ hoặc không phù hợp với bối cảnh lịch sử có thể dẫn đến sự hiểu lầm của công chúng, đặc biệt đối với những nhân vật có thật và sự kiện đã được ghi nhận trong các nguồn tư liệu lịch sử", theo Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam.

Tranh luận bủa vây dự án Hoàng hậu cuối cùng thời gian qua.

Hội đồng cho rằng việc khắc họa hình tượng Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung cần được thực hiện trên cơ sở tham khảo đầy đủ các nguồn tư liệu lịch sử đáng tin cậy như: tài liệu lưu trữ, thư từ, hồi ký, nhật ký, hình ảnh và lời chứng của các nhân vật liên quan.

Trong trường hợp các chi tiết hư cấu được xây dựng nhưng không có cơ sở lịch sử rõ ràng, việc gắn trực tiếp với danh tính của các nhân vật lịch sử có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của các bậc tiền nhân đồng thời gây tổn thương đối với hậu duệ và những người đang nghiên cứu, bảo tồn các giá trị lịch sử của Triều Nguyễn.

Để đảm bảo sự hài hòa giữa quyền tự do sáng tạo nghệ thuật và trách nhiệm đối với lịch sử, Hội Đồng Nguyễn Phúc Tộc Việt Nam trân trọng đề nghị các đơn vị sản xuất và phát hành phổ biến các tác phẩm liên quan phải công khai hoặc minh bạch cơ sở tư liệu đối với các chi tiết hư cấu liên quan đến Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng thái hậu Từ Cung khi được giới thiệu là dựa trên sự kiện hoặc nhân vật lịch sử.

Ngoài ra, ê-kíp có hình thức giải thích, đính chính hoặc chú thích rõ ràng đối với những nội dung mang tính hư cấu nhưng có khả năng công chúng hiểu nhầm là sự thật lịch sử. Trong trường hợp tác phẩm sử dụng nhiều yếu tố sáng tạo mà không thể chứng minh bằng các nguồn tư liệu lịch sử đáng tin cậy, Hội đồng đề nghị các soạn giả cân nhắc thay đổi tên nhân vật nhằm tránh gây nhầm lẫn với nhân vật lịch sử có thật và đảm bảo phù hợp với các qui định của pháp luật cũng như đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động nghệ thuật.

Một số chi tiết, phục trang của phim Hoàng hậu cuối cùng gây ý kiến trái chiều.

Hội Đồng Nguyễn Phúc Tộc Việt Nam luôn trân trọng quyền tự do sáng tạo nghệ thuật và đánh giá cao những tác phẩm góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc. Tuy nhiên Hội đồng cũng có trách nhiệm bảo vệ danh dự của các bậc tiền nhân và gìn giữ tính trung thực của lịch sử trước những diễn giải thiếu căn cứ hoặc có nguy cơ gây hiểu lầm trong xã hội.

"Chúng tôi mong nhận được sự đồng hành của các cơ quan quản lý, giới nghiên cứu, các đơn vị sáng tạo nghệ thuật, cơ quan truyền thông và đông đảo công chúng trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị lịch sử và văn hóa của dân tộc trên tinh thần khách quan, khoa học và tôn trọng sự thật lịch sử", Hội Đồng Nguyễn Phúc Tộc Việt Nam nhấn mạnh.

Thời gian qua, bộ phim Hoàng hậu cuối cùng đến từ bộ đôi Bảo Nhân - Nam Cito vướng nhiều tranh luận sau khi công bố dự án, dàn diễn viên. Ngoài việc những ý kiến trái chiều liên quan đến dàn diễn viên, nhiều nhà nghiên cứu, giới chuyên môn, khán giả đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh tính chính xác của phục trang, đặc biệt là trang phục của nhân vật Hoàng thái hậu và các nhân vật thuộc triều Nguyễn.

Hoàng hậu cuối cùng khởi quay ngày 20/3, bối cảnh chính diễn ra tại Điện Kiến Trung - Đại Nội Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ thiên tình sử có thật của Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng đế Bảo Đại.

Theo nhà sản xuất, phim lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật nhưng không hướng đến việc tái hiện toàn bộ cuộc đời Nam Phương hoàng hậu hay các nhân vật lịch sử. Thay vào đó, phim muốn tập trung khai thác những khoảng trống cảm xúc phía sau danh vị, xoáy sâu vào tâm lý của những người cũng biết yêu, biết tổn thương và phải đưa ra những lựa chọn khó khăn trong cuộc đời.

Trong khi đạo diễn Bảo Nhân nói rằng anh và ê-kíp không hoàn toàn xác định sẽ kể câu chuyện về những nhân vật, danh vị của họ. Đạo diễn muốn kể về con người phía sau danh vị đó. Bởi lẽ, trước khi trở thành biểu tượng lịch sử, họ cũng là những con người, có sự tổn thương, hy sinh, đấu tranh.

"Chúng tôi không khai thác các nhân vật trước hết như một vị vua hay một vị hoàng hậu, mà là những con người - một người vợ, người chồng, người cha, người mẹ với những yêu thương, tổn thương và lựa chọn của riêng mình. Tôi tin lịch sử cho chúng ta biết điều gì đã xảy ra, còn điện ảnh giúp chúng ta cảm nhận những con người ấy đã sống như thế nào. Đó chính là điều Hoàng hậu cuối cùng muốn kể", anh nói thêm.

An Anh

Ảnh: NSX