Hội Điện ảnh Việt Nam bước vào nhiệm kỳ mới với yêu cầu trẻ hóa

Đại hội Hội Điện ảnh Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong hai ngày 21 và 22-8 tại Hà Nội với sự tham dự của đông đảo nghệ sĩ, đạo diễn, biên kịch, diễn viên và những người làm điện ảnh từ ba miền. Bên cạnh những nội dung về tổ chức, Đại hội cũng là dịp để giới làm nghề nhìn lại chặng đường đã qua và chia sẻ những trăn trở về một tổ chức nghề nghiệp đang đứng trước nhiều thay đổi.

Đại hội được tổ chức trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam có nhiều thay đổi về thị trường, công nghệ và phương thức sáng tạo. Vì thế sự hội tụ của các thế hệ nghệ sĩ, nhà làm phim từ ba miền không chỉ mang ý nghĩa của một kỳ đại hội nghề nghiệp, mà còn là dịp để nhìn lại những kết quả, hạn chế và những vấn đề đặt ra với tổ chức Hội trong chặng đường mới.

PGS.TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam

Nhìn lại nhiệm kỳ qua, đại diện lãnh đạo Hội Điện ảnh Việt Nam cho biết đơn vị này đã tổ chức các lớp tập huấn về phóng sự, phim tài liệu truyền hình, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành; triển khai các chương trình hỗ trợ sáng tác và đổi mới một số tiêu chí của giải thưởng "Cánh diều" theo hướng khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo. Cùng với đó, hoạt động xã hội hóa cũng có chuyển biến, góp thêm nguồn lực cho các chương trình như "Cánh diều", "Ngày Điện ảnh" và các hoạt động hỗ trợ sáng tác trẻ.

Trong đó, giải thưởng "Cánh diều" tiếp tục là một hoạt động nổi bật của Hội. Việc đưa giải thưởng đến một số địa phương ngoài Hà Nội và TP.HCM góp phần mở rộng không gian tổ chức, tăng kết nối giữa điện ảnh với công chúng. Năm 2025, sân chơi này trở lại Hà Nội với 164 tác phẩm tham dự. Kết quả là phim "Mưa đỏ" của Điện ảnh Quân đội Nhân dân giành giải "Cánh diều Vàng" ở hạng mục phim truyện điện ảnh, cùng các giải thưởng cá nhân vinh danh đạo diễn và diễn viên phụ xuất sắc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiệm kỳ IX cũng cho thấy một số vấn đề cần tiếp tục giải quyết. Cụ thể, hoạt động của Hội trong nhiệm kỳ qua được đánh giá là chưa tạo được tác động đủ mạnh đối với chất lượng sáng tác chung; công tác lý luận, phê bình còn hạn chế. Đặc biệt, việc sử dụng nguồn hỗ trợ sáng tác của Nhà nước còn gặp một số vướng mắc về cơ chế, định mức và thủ tục. Nguồn lực xã hội hóa dù tăng nhưng vẫn tập trung vào một số hoạt động, trong khi công tác quảng bá, giao lưu quốc tế và chuyển đổi số còn gặp khó khăn.

Các nghệ sĩ, nhà làm phim và hội viên tham dự Đại hội Hội Điện ảnh Việt Nam lần thứ X diễn ra tại Hà Nội

Một trong những bài toán được đặt ra rõ hơn tại Đại hội X tới đây là trẻ hóa đội ngũ hội viên. Theo đó, Hội hiện đứng trước thực tế lực lượng hội viên có xu hướng già hóa, trong khi một bộ phận người làm phim trẻ, đặc biệt những người hoạt động trong khu vực tư nhân, chưa thực sự gắn bó với hoạt động Hội. Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới cách thức tiếp cận để Hội trở thành một không gian nghề nghiệp có sức hút với nhiều thế hệ làm phim.

Trong nhiệm kỳ 2026-2031, Hội Điện ảnh Việt Nam dự kiến tiếp tục kiện toàn các chi hội cơ sở, tăng cường hỗ trợ sáng tác, tổ chức các trại sáng tác chuyên sâu và chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ. Song song đó, việc phát triển hội viên trẻ, người làm nghề tự do và lực lượng đang hoạt động tại các cơ sở điện ảnh ngoài nhà nước cũng được chú trọng.

Cùng với hoạt động chuyên môn, Hội xác định tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, phản biện chính sách và giám sát xã hội, đồng thời khai thác sức mạnh của điện ảnh và phim truyền hình trong quảng bá văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam. Việc Hội trở thành thành viên của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng mở thêm không gian để đội ngũ văn nghệ sĩ phát huy vai trò xã hội thông qua hoạt động nghề nghiệp.

Tại Đại hội X, các đại biểu đã tiến hành bầu Ban Chấp hành Hội Điện ảnh Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031. Ban Chấp hành mới được kỳ vọng tiếp tục những kết quả đã có, đồng thời tạo ra cách thức hoạt động linh hoạt hơn, tăng kết nối giữa Trung ương Hội với các chi hội và đưa lực lượng trẻ tham gia sâu hơn vào đời sống nghề nghiệp.

Trong một nền điện ảnh đang thay đổi nhanh, yêu cầu đặt ra với Hội không chỉ là duy trì các hoạt động truyền thống, mà còn phải tìm được cách đồng hành thiết thực hơn với người làm nghề. Từ cuộc hội tụ của nghệ sĩ ba miền tại Đại hội X, kỳ vọng về một tổ chức nghề nghiệp cởi mở, chuyên nghiệp và gần hơn với đời sống điện ảnh đương đại cũng được đặt ra rõ nét hơn.

Minh Vân