Học ngành nào để lái máy bay như phi công Hà Còi

Phi công, cơ phó Bùi Thanh Hà. Ảnh: @hacoi1711.

Ngày 16/4, phi công Hà "Còi" (tên thật Bùi Thanh Hà, sinh năm 2001) gây chú ý khi đăng tải clip lên kênh TikTok cá nhân, cho biết sẽ dừng bay trong thời gian tới và lên đường đi du học.

Từ câu chuyện của phi công Hà Còi, nhiều bạn trẻ cũng bắt đầu quan tâm đến con đường trở thành người lái máy bay chuyên nghiệp.

Tiêu chí để trở thành phi công

Phi công là người được đào tạo chuyên nghiệp để điều khiển máy bay, chịu trách nhiệm vận hành chuyến bay an toàn từ lúc cất cánh đến khi hạ cánh.

Công việc của phi công không chỉ là "lái máy bay" mà còn bao gồm theo dõi thời tiết, kiểm tra kỹ thuật, phối hợp với kiểm soát không lưu và xử lý các tình huống khẩn cấp.

Để trở thành phi công, ứng viên phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí khắt khe về học vấn, sức khỏe và kỹ năng.

Trước hết, ứng viên cần có trình độ học vấn tối thiểu tốt nghiệp THPT, ưu tiên nền tảng tốt ở các môn tự nhiên như Toán, Lý và khả năng tiếng Anh vững (thường từ IELTS 6.0 trở lên) để học và làm việc trong môi trường quốc tế.

Tiêu chuẩn sức khỏe phải đạt theo quy định hàng không, bao gồm thính lực và thị lực tốt (không hoặc ít tật khúc xạ); hệ thần kinh, hệ tim mạch và đường hô hấp khỏe mạnh, ổn định; không mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng bay...

Ngoài ra, phi công phải có tư duy logic, phản xạ nhanh, khả năng chịu áp lực cao và kỷ luật nghiêm ngặt, vì công việc đòi hỏi xử lý tình huống chính xác trong thời gian ngắn.

Học viên tại Học viện Hàng không Việt Nam. Ảnh: FBNT.

Học phi công ở đâu?

Tại Việt Nam, người muốn trở thành phi công thường bắt đầu từ các cơ sở đào tạo nền tảng như Học viện Hàng không Việt Nam, nơi cung cấp kiến thức cơ bản về hàng không, sau đó tiếp tục tham gia các chương trình huấn luyện bay chuyên sâu trong nước hoặc liên kết quốc tế để lấy bằng phi công thương mại (CPL).

Từ năm 2025, Học viện Hàng không Việt Nam đã mở chuyên ngành Quản lý và khai thác bay tích hợp đào tạo phi công thương mại. Học viện đào tạo kết hợp với trường Phi công Bay Việt và các trường bay khác ở Czech, Nam Phi, Mỹ.

Sinh viên ra trường sẽ được nhận bằng kỹ sư Quản lý Hoạt động bay, chuyên ngành Quản lý và khai thác bay và Bằng phi công thương mại của đối tác nước ngoài, có giá trị cả ở Việt Nam và quốc tế.

Về học phí, năm 2025, chuyên ngành Quản lý và khai thác bay có học phí 18,5 triệu đồng/học kỳ. Trong khi đó, học phí để đào tạo phi công mức khoảng 3 tỷ đồng cho 4 chương trình.

Trong đó, ba chương trình học đào tạo trong nước gồm chương trình huấn luyện PPL trong thời gian 4 tháng có học phí 570 triệu đồng, chương trình huấn luyện lý thuyết ATP học trong 6 tháng học phí 160 triệu đồng, chương trình huấn luyện MCC, JET FAM học trong 1 tháng có mức học phí 215 triệu đồng.

Một chương trình học ở nước ngoài là huấn luyện bay CPL & IR-ME đào tạo trong thời gian từ 6-12 tháng, có mức học phí từ 60.000 USD đến 80.000 USD (khoảng hơn 1,5 tỷ đến hơn 2 tỷ đồng).

Ngoài Học viện Hàng không Việt Nam, một số hãng bay như Vietnam Airlines và VietJet Air có chương trình đào tạo phi công từ đầu (cadet pilot), tuyển chọn ứng viên và gửi đi đào tạo tại các trung tâm huấn luyện ở nước ngoài.

Một số đơn vị đào tạo bay như trường Phi công Bay Việt cũng cung cấp chương trình huấn luyện thực hành. Thời gian huấn luyện khoảng 18-20 tháng.

Tuy nhiên, do điều kiện đào tạo trong nước còn hạn chế, phần lớn học viên phi công Việt Nam vẫn phải hoàn thành một phần hoặc toàn bộ khóa bay ở nước ngoài trước khi quay về làm việc cho các hãng hàng không.

Du học cũng là lựa chọn phổ biến để trở thành phi công. Những điểm đến phổ biến của học viên Việt Nam là Mỹ, Australia, Canada hoặc New Zealand - nơi có điều kiện bay tốt, chương trình chuẩn quốc tế và nhiều giờ bay thực hành. Thời gian đào tạo thường kéo dài khoảng 18-24 tháng.

Ưu điểm của du học là được tiếp cận môi trường chuyên nghiệp, tích lũy nhiều giờ bay và sử dụng tiếng Anh thường xuyên. Chi phí đào tạo dao động từ 3-5 tỷ đồng.

Phương Lam