Học 'mẹo' y học cổ truyền Trung Quốc và cái kết

Trong một video thu hút hàng triệu lượt xem, nhà sáng tạo nội dung Sherry Zhu (23 tuổi, New Jersey, Mỹ) nói vui rằng nếu bạn uống nước đá mỗi ngày thì “bạn trông không mấy Trung Quốc”. Chia sẻ với GQ, cô cho rằng uống nước nóng giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Những lời khuyên như vậy xuất phát từ y học cổ truyền Trung Quốc (Traditional Chinese Medicine - TCM), hệ thống chăm sóc sức khỏe có lịch sử hơn 5.000 năm. TCM tiếp cận bệnh tật theo hướng toàn diện, kết hợp yếu tố thể chất, cảm xúc và tinh thần.

Không riêng cô gái người Mỹ gốc Hoa này, trên mạng xã hội Mỹ, hàng loạt video chia sẻ mẹo sức khỏe theo TCM đang lan rộng trên mạng xã hội. Người sáng tạo nội dung thường đưa ra các lời khuyên như giữ ấm bàn chân để giảm đau bụng kinh, uống trà kỷ tử, táo đỏ và gừng để tăng sức đề kháng, hoặc vận động mỗi ngày để thúc đẩy dòng chảy của khí, năng lượng nội tại trong cơ thể.

Các video thường mang giọng điệu nửa nghiêm túc, nửa hài hước với chú thích như "Do my Chinese baddie routine with me" (Cùng tôi thực hiện chu trình dưỡng sinh kiểu con gái Trung Quốc) hay "Advice from your Chinese big sister" (Lời khuyên từ chị gái Trung Quốc của bạn).

Không chỉ người gốc Hoa, nhiều nhà sáng tạo nội dung phương Tây cũng hào hứng tham gia. Một số video mở đầu bằng câu: “Ngày đầu tiên tôi sống như người Trung Quốc”, trong đó người dùng nấu cháo, ăn bữa sáng mặn hoặc luộc táo, những món được cho là tốt cho tiêu hóa theo TCM.

Học dưỡng sinh kiểu Trung

Sự quan tâm đến văn hóa của xứ tỷ dân trên mạng xã hội Mỹ gần đây được một số người gọi là “Chinamaxxing”, xu hướng chia sẻ meme, video và nội dung ca ngợi các yếu tố văn hóa Trung Quốc.

Theo các nhà quan sát văn hóa, trào lưu này phản ánh sự tò mò ngày càng lớn của người trẻ Mỹ đối với những nền văn hóa ngoài phương Tây. Khi mạng xã hội giúp nội dung lan tỏa nhanh hơn, các thói quen đời sống, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe hay phong cách sống từ nhiều quốc gia trở thành nguồn cảm hứng mới.

Trong bối cảnh đó, nhiều sản phẩm và yếu tố văn hóa Trung Quốc cũng thu hút sự chú ý của công chúng Mỹ, điển hình như đồ chơi sưu tầm Labubu, trò chơi điện tử Black Myth: Wukong,.. Những yếu tố này góp phần khiến văn hóa quốc gia này xuất hiện nhiều hơn trong các cuộc trò chuyện và trào lưu trên mạng xã hội.

Một yếu tố khác thúc đẩy trào lưu TCM là sự hoài nghi ngày càng lớn của người Mỹ đối với hệ thống y tế trong nước.

Lulu Ge chia sẻ phương pháp làm đẹp từ trà thảo dược và phương pháp gua sha. Ảnh: @luluge/IG.

Theo Lulu Ge, nhà sáng lập thương hiệu thảo dược Elix, nhiều người thất vọng với mô hình điều trị chuyên khoa hóa cao của y học hiện đại. Với các bệnh mạn tính như hậu Covid hay rối loạn miễn dịch, bệnh nhân thường tìm đến phương pháp chăm sóc tổng thể.

“Y học cổ truyền Trung Quốc phù hợp với các vấn đề sức khỏe kéo dài vì xem cơ thể như một hệ thống liên kết”, Ge nói.

Khi trào lưu Chinamaxxing bùng nổ đầu năm nay, thương hiệu của cô ghi nhận mức tăng 250% lượt tiếp cận trên mạng xã hội và lưu lượng truy cập website tăng 40% mỗi tuần.

Rủi ro khi học mẹo trên MXH

Theo ước tính, thị trường TCM toàn cầu đã đạt giá trị khoảng 400 tỷ USD vào năm 2022. Tuy vậy, xu hướng này cũng gây ra nhiều tranh luận. Một số người Mỹ gốc Á cho rằng việc “trải nghiệm làm người Trung Quốc trong một ngày” trên mạng xã hội có thể làm phẳng chiều sâu văn hóa.

Tuy vậy, trào lưu này cũng gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Các chuyên gia cảnh báo rằng nội dung trên mạng xã hội thường đơn giản hóa những nguyên lý phức tạp của y học cổ truyền.

Felice Chan, bác sĩ châm cứu và đồng sáng lập thương hiệu chăm sóc da Moonbow, cho biết bà hoan nghênh sự quan tâm ngày càng lớn với TCM nhưng lo ngại kiến thức bị hiểu sai qua các video ngắn.

“TCM là hệ thống tri thức truyền qua nhiều thế hệ, không chỉ là vài mẹo sức khỏe lan truyền trên mạng”, bà nói.

Dù vậy, nhiều nhà sáng tạo nội dung cho rằng sức hút của y học cổ truyền Trung Quốc còn đến từ cảm giác kết nối cộng đồng. Theo họ, trong thời đại mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo, nhiều người trẻ tìm đến các phương pháp truyền thống vì cảm thấy gần gũi và mang tính con người hơn.

Như Phương