Học giả Trung Quốc ấn tượng với thành tựu đối ngoại của Việt Nam

Trước thềm Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ lần thứ 22 do Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức vào đầu tháng 8 tới, Giáo sư Lưu Nhược Nam đã chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam một số đánh giá về những thành tựu đối ngoại nổi bật của Việt Nam thời gian qua cũng như những kỳ vọng vào hai kỳ Hội nghị quan trọng này.

Nỗ lực lớn, thành tựu lớn

Trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển nhanh chóng sang trật tự đa cực và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, Giáo sư Lưu Nhược Nam cho rằng, những năm gần đây, Việt Nam đã triển khai một chương trình đối ngoại hết sức tích cực và đạt được những kết quả quan trọng thông qua chính sách đối ngoại đa dạng hóa, cân bằng, với trọng tâm cốt lõi là không ngừng củng cố sự tự cường kinh tế.

Cụ thể, Việt Nam đã thể hiện sự cân bằng trong quan hệ với các nước lớn, tích cực tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và thiết lập mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với các nước trong khu vực, cũng như đàm phán thành công Hiệp định thương mại tự do với Khối EFTA.

Thông qua những nỗ lực này, Việt Nam đã gặt hái được nhiều thành công và thành tựu đối ngoại quan trọng, trong đó phải kể đến 10 chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam đến các nước, đón 10 đoàn Lãnh đạo các nước đến thăm Việt Nam, nâng số lượng đối tác có quan hệ Đối tác toàn diện trở lên lên 45 nước tính đến tháng 7/2026.

Có thể nói, nhìn tổng thể, những kết quả tích cực trên đã đánh dấu chuyển dịch ưu tiên đối ngoại của Việt Nam từ "ứng phó thách thức" sang "chủ động định hình và xây dựng luật chơi" tại các diễn đàn đa phương.

Theo Giáo sư Lưu Nhược Nam, một số dấu mốc quan trọng khẳng định sự dịch chuyển này bao gồm: Thứ nhất, chính sách quốc phòng "bốn không" được thể hiện trong văn kiện các kỳ Đại hội Đảng và các chỉ thị, nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư của Việt Nam.

Thứ hai, việc tăng cường và nâng cấp quan hệ hợp tác toàn diện với nhiều đối tác trên thế giới như các quốc gia châu Âu, Nhật Bản, New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Anh... nhằm tạo động lực phát triển quan hệ hơn nữa.

Thứ ba, Việt Nam đẩy mạnh cải cách sâu rộng trong nước trên nhiều lĩnh vực nhằm hội nhập sâu sắc hơn vào cộng đồng quốc tế.

Kỳ vọng vào vai trò của Việt Nam

Với việc nhiều học giả quốc tế nhìn nhận Việt Nam đang là một "quốc gia kết nối" đóng vai trò then chốt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Giáo sư Lưu Nhược Nam bày tỏ đồng tình với đánh giá này.

Bà Lưu Nhược Nam cho biết, trong năm 2019, Việt Nam đã đóng góp tích cực vào tiến trình đàm phán hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên giữa Mỹ và Triều Tiên. Còn hiện nay, với hệ thống mạng lưới 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) với 65 đối tác trên khắp các châu lục, dòng vốn đầu tư từ các cường quốc và các nền kinh tế khác vào Việt Nam liên tục tăng trưởng, đồng thời kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang một số thị trường lớn như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) ngày càng mở rộng. Ngoài ra, Việt Nam cũng đóng vai trò mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của Trung Quốc.

Trên cơ sở đó, Giáo sư Lưu Nhược Nam cho rằng, trên khía cạnh ngoại giao, những nỗ lực và đóng góp trên bình diện song phương và đa phương của Việt Nam cần được tiếp tục duy trì triển khai; còn trên khía cạnh kinh tế và hội nhập quốc tế, Việt Nam cần tiếp tục duy trì độ mở của nền kinh tế và chủ động đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu, từ đó tạo động lực phát triển để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số đã đề ra.

Quan trọng hơn, chuyên gia Lưu Nhược Nam còn khẳng định, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đồng thời là ưu tiên hàng đầu và cũng là điểm sáng nổi bật trong công tác ngoại giao kinh tế của Việt Nam.

Trong đó, Hiệp định Khu vực Thương mại tự do Trung Quốc - ASEAN (CAFTA) phiên bản 3.0 đã đưa vào các điều khoản liên quan đến chuyển đổi số và chuyển đổi xanh vào nội dung FTA. Thêm vào đó, hai tiến trình quan trọng này cũng được đề cập trong nhiều thỏa thuận hợp tác kinh tế-thương mại giữa Việt Nam với các quốc gia khác nhân các chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao, và đây đều là những thành tựu rõ nét của ngoại giao kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh việc tập trung thu hút đầu tư nước ngoài và chuyển giao công nghệ, theo vị học giả Trung Quốc, một khía cạnh thiết yếu khác là Việt Nam cần mở rộng thị trường nội địa, đồng thời đưa các giải pháp chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đi sâu vào đời sống của người dân.

Nếu chọn ba từ để khái quát kỳ vọng đối với chính sách đối ngoại của Việt Nam sau chuỗi hội nghị quan trọng này, Giáo sư Lưu Nhược Nam cho biết sẽ dùng các từ "Bao trùm", "Sôi động" và "Khéo léo".

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng nóng lên, Việt Nam vẫn nỗ lực giữ một vị thế cân bằng. Là một thành viên chủ động và tích cực của ASEAN, có quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp với nhiều quốc gia trên thế giới, cùng vai trò là một cường quốc tầm trung đang nổi lên, tất cả những yếu tố này đều đóng vai trò là những đòn bẩy đối ngoại quan trọng và bao trùm của Việt Nam.

Hai khái niệm "Sôi động" và "Khéo léo" trên thực tế lại giữ vai trò bổ trợ cho nhau.

"Sôi động" thể hiện sự chủ động, tích cực tham gia vào các công việc khu vực và toàn cầu, duy trì kết nối, tương tác thường xuyên với tất cả các đối tác trên thế giới. "Khéo léo" trong việc "thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại" như đã nêu tại văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Giáo sư Lưu Nhược Nam hiện đang giảng dạy tại Viện Quan hệ Quốc tế, Đại học Ngoại thương Bắc Kinh (Trung Quốc), là một học giả chuyên về quan hệ quốc tế khu vực Đông Á, an ninh quốc tế và phân tích chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Các công trình nghiên cứu của Giáo sư Lưu Nhược Nam đã được xuất bản rộng rãi trên các tạp chí hàng đầu, đồng thời bà từng đảm nhiệm các vị trí nghiên cứu thỉnh giảng tại Mỹ, châu Âu và Australia.

Tình Nhi