Hoàn thiện Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh để nâng hiệu quả phòng bệnh trong tình hình mới

Tại trụ sở Bộ Y tế, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo xây dựng Thông tư Quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh.

Thông tin tại cuộc họp cho thấy, ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 165/2026/NĐ-CP nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để triển khai chiến lược y tế, đánh dấu bước chuyển dịch trọng tâm của hệ thống từ "chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh".

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu. Anh: Trần Minh

Để hướng dẫn thi hành chi tiết Nghị định này, Bộ Y tế đã ban hành kèm theo các thông tư chuyên ngành như Thông tư 13/2026/TT-BYT về hoạt động tiêm chủng và Thông tư 15/2026/TT-BYT quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh.

Tuy nhiên, qua rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật triển khai Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (Hết hiệu lực từ ngày 1/7/2026 theo quy định tại khoản 2, Điều 45 của Luật Phòng bệnh), có 10 Thông tư hướng dẫn chuyên môn đã hết hiệu lực về thời gian thi hành. Nhiều nội dung hướng dẫn thi hành của 10 Thông tư này đã đưa vào Nghị định số 165/2026/NĐ-CP.

Bộ Y tế đưa ra phương án triển khai xây dựng Thông tư thay thế các Thông tư theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm và điều chỉnh hướng dẫn một số điều của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP.

Dự thảo Thông tư gồm 7 Chương với 26 Điều: Quy định chung, quy định phạm vi điều chỉnh, giải thích từ ngữ; Hướng dẫn kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho người học trong cơ sở giáo dục; Quy định danh mục vi sinh vật gây bệnh truyền nhiễm theo nhóm nguy cơ và cấp độ an toàn sinh học phù hợp với kỹ thuật xét nghiệm, thực hành an toàn sinh học trong xét nghiệm;

Quy định về quản lý mẫu bệnh phẩm bệnh truyền nhiễm; Quy định danh mục cơ sở vật chất, thiết bị tối thiểu phục vụ hoạt động kiểm dịch y tế tại cửa khẩu; Quy định về điều kiện vệ sinh trong mai táng, hỏa táng, vận chuyển thi thể, hài cốt, tro cốt; Điều khoản thi hành, quy định về hiệu lực thi hành, quy định chuyển tiếp, điều khoản tham chiếu và trách nhiệm thi hành.

Dự thảo Thông tư được xây dựng không phát sinh chính sách mới, không phát sinh thủ tục hành chính, không làm tăng chi phí tuân thủ và đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Cục trưởng Cục Phòng bệnh Hoàng Minh Đức báo cáo, làm rõ thêm về dự thảo Thông tư ( Ảnh: Trần Minh)

Các thành viên của Tổ soạn thảo tham gia họp đã thảo luận về tiến độ soạn thảo, biên tập, chỉnh lý và đóng góp về dự thảo Thông tư xoay quanh 7 nội dung chuyên môn được điều chỉnh quy định tại Nghị định số 165/2026/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành khoản 1, Điều 5; điểm b khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 70;

Khoản 4 Điều 71 về kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho người học trong các cơ sở giáo dục; Quy định danh mục vi sinh vật gây bệnh truyền nhiễm theo nhóm nguy cơ theo quy định tại khoản 2 Điều 59;

Quy định cấp độ an toàn sinh học phù hợp với kỹ thuật xét nghiệm theo quy định tại khoản 2 Điều 60; Quy định về việc thực hành an toàn sinh học trong xét nghiệm theo quy định tại khoản 2 Điều 61;

Quy định về quản lý mẫu bệnh phẩm bệnh truyền nhiễm theo quy định tại khoản 1 Điều 44, khoản 2 Điều 63, điểm b khoản 1 Điều 66; Quy định danh mục cơ sở vật chất, thiết bị tối thiểu phục vụ hoạt động kiểm dịch y tế tại cửa khẩu theo quy định tại khoản 2 Điều 39.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nêu rõ, việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng và ban hành Thông tư thay thế các Thông tư được ban hành theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, đồng thời điều chỉnh, bổ sung hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật về phòng bệnh sau khi Luật Phòng bệnh và Nghị định số 165/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Các thành viên tổ soạn thảo phát biểu. Ảnh: Trần Minh

Thứ trưởng yêu cầu đơn vị đầu mối - Cục Phòng bệnh tổng hợp ý kiến của thành viên Tổ soạn thảo, sớm hoàn thiện nội dung của dự thảo Thông tư, trình xin ý kiến của cấp có thẩm quyền về phương án rút gọn, gửi xin ý kiến đóng góp của các Bộ, ngành, địa phương. Qua đó, khẩn trương hoàn tất trình tự, thủ tục hoàn thiện, ban hành Thông tư, làm căn cứ pháp lý cho việc huy động nguồn lực, phối hợp liên ngành và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng bệnh trên phạm vi toàn quốc.

Từ văn bản này sẽ góp phần quan trọng làm căn cứ pháp lý trực tiếp để các bộ, ngành, địa phương và các cơ sở y tế triển khai thống nhất các hoạt động chuyên môn như giám sát dịch tễ, phát hiện và xử lý ổ dịch, kiểm dịch y tế, tiêm chủng, sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế, báo cáo và chia sẻ dữ liệu, cũng như các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm...

Đồng thời, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu tăng cường năng lực giám sát, cảnh báo sớm, ứng phó kịp thời với các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi và các tình huống y tế công cộng khẩn cấp; nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe Nhân dân và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Thái Bình/ Ảnh: Trần Minh