Hồ Đắk Lô - sức cuốn hút của vùng non xanh nước biếc

Cửa xả tràn mô phỏng nhà sàn Tây Nguyên thu hút từ cái nhìn đầu tiên

Cuốn hút từ nét đẹp hoang sơ

Mùa khô, mặt hồ phẳng lặng như tấm gương khổng lồ, phản chiếu sắc xanh của trời đất. Giữa không gian nhiệt đới oi bức, những cơn gió mát lành từ mặt hồ thổi lên làm dịu đi cái nắng gay gắt. Vào cuối ngày, ánh nắng chiếu xuống những quả đồi tròn xanh thẳm nghiêng mình in vào đáy nước. Hai nhà bè nuôi cá, mang lại cảm giác ấm áp khi chiều về. Ngồi trên bờ đập ngắm hoàng hôn, từng tia ánh vàng lấp lóa trên mặt nước mang lại cảm giác thư thái, yên bình.

Từ bờ đập nhìn xuống cánh đồng vừa qua mùa thu hoạch, vài làn khói mỏng bay lên giữa những gốc rạ trơ trọi. Dòng nước từ hồ theo hệ thống kênh mương tiếp tục chảy về, chuẩn bị tưới tắm cho vụ mùa mới. Ở phía bên kia bờ đập là những dãy đồi, núi xếp lớp, xen lẫn màu xanh của cỏ cây. Ven mép nước, trên những bãi đất la đà, vài chiếc dù của người câu cá trong khung cảnh an nhàn, tĩnh lặng.

Hồ Đắk Lô được khởi công xây dựng từ tháng 3/2000, lòng hồ là thung lũng hội tụ các dòng suối nhỏ từ thượng nguồn, được che chắn bởi những ngọn đồi thấp. Đập chính dài 440 m nối liền hai sườn đồi, có chiều cao 16,4 m và bề rộng đỉnh đập 5 m; hai đập phụ có tổng chiều dài 110 m, cao 13,04 m, rộng 4 m chặn dòng nước tạo thành hồ. Đến tháng 12/2002, công trình hoàn thành, trở thành hồ thủy lợi đầu tiên của Cát Tiên.

Với sức chứa trung bình hơn 20 triệu m3 nước và diện tích mặt hồ dao động từ 40 - 50 ha tùy theo mùa, hơn 20 năm qua, nước hồ đã tưới cho khoảng 960 ha đất canh tác bằng hệ thống kênh mương dài hơn 22 km. Mặt nước rộng lớn len lỏi giữa đồi núi, bao quanh bởi rừng nguyên sinh thuộc Vườn quốc gia Cát Tiên, góp phần tạo nên cánh đồng Gia Viễn, Tiên Hoàng, Mỹ Lâm xanh tươi, trù phú.

Những năm 1986 - 1990, người dân từ tỉnh Ninh Bình, đồng bào Tày, Nùng từ miền núi phía Bắc vào đây lập nghiệp, cùng với đồng bào Mạ quây quần sinh sống. Các dân tộc cùng sinh sống đã khai hoang, mở đất, biến vùng đất hoang thành ruộng đồng. Nguồn nước từ hồ Đắk Lô đã tưới tiêu, tạo nên những cánh đồng lúa 2 - 3 vụ/năm nặng hạt. Hơi nước bốc lên tỏa mát cũng góp phần điều hòa không khí, làm dịu vùng đất lòng chảo vốn có khí hậu khô nóng, giúp đất đai màu mỡ, hệ sinh thái và cảnh quan môi trường cũng được cải thiện rõ rệt.

Tiềm năng du lịch dần được đánh thức

Dù chưa phát triển các dịch vụ du lịch, nhiều người từ các tỉnh, các xã quanh vùng vẫn tìm đến hồ tận hưởng không gian trong lành, ngắm thiên nhiên hoang sơ. Du khách có thể đi thuyền ra nhà bè, ngồi trên thuyền dập dềnh mặt nước, thưởng thức các món ăn từ cá lăng - một loài cá đặc sản của sông Đồng Nai, nổi tiếng với thịt chắc, ngọt, béo, thơm. Các món cá lăng nấu măng chua, cá lăng nướng muối ớt, hấp, lẩu, kết hợp với rượu nếp quýt làm từ sản phẩm “Lúa gạo Cát Tiên” giữa không gian trời nước mênh mông, trải nghiệm này không bao giờ quên.

Mùa này, mực nước hồ hạ thấp. Chiều đến thanh, thiếu niên trong xã thường lên bờ đập hóng mát. Các biển cảnh báo nguy hiểm được đặt tại khu vực để ngăn chặn việc xuống tắm, bảo đảm an toàn và giữ cho việc tham quan, vui chơi diễn ra trọn vẹn.

Từng có dịp du ngoạn trên hồ, tham quan nhà bè, đặt chân lên các đảo nhỏ phía xa, đến các lán trại bảo vệ rừng bên kia hồ, ngắm đàn gia súc tự do “ăn rừng”, chúng tôi cảm nhận rõ sự yên bình nơi này. Anh Nguyễn Huy Hùng, một người dân địa phương dẫn đường đã bày tỏ niềm tự hào, tình yêu với thắng cảnh quê hương qua từng câu chuyện kể, từng lời giới thiệu về công tác bảo vệ rừng phòng hộ, bảo vệ nguồn nước hồ trong suốt hành trình.

Lần này trở lại vào mùa khô, cảnh sắc vẫn quen thuộc, sức hút của hồ không thay đổi, nhiều du khách đã biết đến vẻ đẹp hoang sơ, tìm về, thưởng lãm chụp hình, ghi lại những khoảnh khắc giữa non xanh, nước biếc thơ mộng, hữu tình.

Anh Huỳnh Thanh Hoàng (du khách Đồng Nai) chia sẻ sau trải nghiệm: “Sức hút của hồ Đắk Lô ở vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, không gian thanh bình, giữa một vùng đất thuần nông. Những đảo nhỏ giữa hồ như những nét chấm phá riêng, độc đáo. Đến đây được tận hưởng không khí trong lành, không uổng một chuyến đi”.

Tour du lịch sẽ tròn vị khi lang thang qua buôn Brun, buôn Go của người Mạ, thôn Cao Sinh ngay dưới chân đập, cảm nhận nhịp sống giản dị, yên ả, thưởng thức hương vị cây trái, nông sản từ thành quả lao động của con người và nguồn nước mang lại. Cùng với Khu khảo cổ Cát Tiên, Căn cứ kháng chiến Khu VI và Vườn quốc gia Cát Tiên, hồ Đắk Lô góp phần tạo nên tiềm năng phát triển du lịch sinh thái khu vực phía Nam Lâm Đồng.

Quỳnh Uyển .