Hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác bầu cử - kinh nghiệm nhìn từ TPHCM

Chiều 31-3, Hội đồng Bầu cử quốc gia tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Hội nghị do Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn chủ trì.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị

Tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TPHCM - trình bày tham luận về "Kinh nghiệm công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy định pháp luật về bầu cử liên quan đến dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ người ứng cử đại biểu HĐND; Việc triển khai thực hiện công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp".

Với sự lãnh đạo chặt chẽ của Trung ương, với tỉ lệ 99,06% cử tri tham gia bỏ phiếu, cử tri TP lựa chọn bầu đủ 38 đại biểu Quốc hội, 125 đại biểu HĐND thành phố; bầu 4.228 đại biểu HĐND cấp xã.

Chuẩn bị chu đáo, chặt chẽ và sự đồng thuận, tin tưởng cao của nhân dân và cử tri

Kết quả này là minh chứng rõ nét cho sự chuẩn bị tổ chức bầu cử hết sức chu đáo, chặt chẽ cùng với sự đồng thuận, tin tưởng cao của nhân dân và cử tri TPHCM, thể hiện tinh thần trách nhiệm, niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TPHCM - trình bày tham luận

Đặc biệt là sự chủ động, linh hoạt trong quá trình tổ chức thực hiện, hoàn thành nhiều nội dung vượt tiến độ, TPHCM là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức bầu cử sớm vào ngày 26-2 tại 4 khu vực với 4.406 cử tri, bảo đảm đúng quy định, an toàn, hiệu quả, qua đó kịp thời rút kinh nghiệm, hoàn thiện công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử chung của cả nước.

Ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy định pháp luật về bầu cử liên quan đến dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ, giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND các cấp tại TPHCM bao gồm 4 trọng tâm.

Đó là, quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, bám sát các chỉ tiêu, định hướng về cơ cấu, thành phần, chủ động chuẩn bị từ sớm: Ngay từ khi triển khai, thành phố đã bám sát các văn bản hướng dẫn để dự kiến cơ cấu đảm bảo tỉ lệ hợp lý giữa các thành phần theo đúng quy định.

Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp. Phân bổ theo địa bàn gắn với quy mô dân số, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo mỗi đơn vị bầu cử đều có đại diện của chính quyền cấp xã...

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, TPHCM có 42 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND TP, mỗi đơn vị bầu cử có 2 người ứng cử đại diện cho cấp xã (còn lại là những người ứng cử do cấp thành phố giới thiệu). Điều này là tiền đề giúp tăng sự gắn kết giữa Tổ đại biểu ở từng đơn vị bầu cử với cử tri, giúp nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cử tri.

Cùng với đó, phân bổ giới thiệu người ứng cử theo hướng ưu tiên chất lượng và tính chuyên môn, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới.

Cùng với việc tập trung đảm bảo cơ cấu theo quy định, TP tập trung việc cơ cấu theo hướng chuyên sâu: Tăng đại biểu chuyên trách; mở rộng thành phần trí thức; chú trọng cơ cấu các doanh nhân tiêu biểu; quan tâm đến nhân sự am hiểu về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao.

Đây sẽ là tiền đề để hình thành nên tổ chức HĐND vừa đa dạng hóa thành phần vừa mang tính chuyên sâu, giúp HĐND hoạt động thực chất hơn, nâng cao chất lượng hoạt động, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của Thành phố trong giai đoạn mới.

Một số bài học kinh nghiệm cụ thể rút ra từ TPHCM

Về kinh nghiệm triển khai thực hiện công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND, ông Nguyễn Mạnh Cường chỉ rõ trong công tác hiệp thương, TP bám sát các quy định của pháp luật, tập trung một số yêu cầu trọng tâm khi hiệp thương giới thiệu người ứng cử đảm bảo quy trình: Tuân thủ tuyệt đối các bước hiệp thương, đảm bảo thực hiện đúng trình tự, thủ tục và thời gian quy định của Luật Bầu cử và các hướng dẫn Trung ương.

Bảo đảm yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn: Kiên quyết không hạ thấp tiêu chuẩn vì cơ cấu. Đây là yêu cầu quan trọng nhất. Người được giới thiệu phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực đóng góp ý kiến và phản biện chính sách tại nghị trường; Hồ sơ ứng cử viên được kiểm tra, thẩm định, đối chiếu chặt chẽ, bảo đảm tính trung thực trong kê khai, lịch sử chính trị và bằng cấp chuyên môn. Đặc biệt, Thành phố coi trọng kết quả tín nhiệm của cử tri nơi công tác và nơi cư trú. Những trường hợp có tỉ lệ tín nhiệm thấp hoặc có phản hồi tiêu cực từ nhân dân phải được xem xét, làm rõ và đưa ra khỏi danh sách hiệp thương kịp thời.

Đảm bảo dân chủ, công tâm, khách quan, minh bạch: Tạo môi trường bình đẳng, bảo đảm mọi ứng cử viên (dù là người được giới thiệu hay người tự ứng cử) đều được đối xử công bằng trong quy trình hiệp thương và tiếp xúc cử tri.

Đảm bảo sự đồng thuận: Công tác hiệp thương phải bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của cấp ủy Đảng, đồng thời phải tạo được sự đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân, thông qua vai trò cầu nối của Mặt trận Tổ quốc các cấp.

Trong quá trình triển khai thực hiện, bên cạnh việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, hệ thống Mặt trận các cấp TP đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức, linh hoạt trong điều hành, phù hợp với tình hình thực tiễn. TPHCM rút ra một số kinh nghiệm cụ thể:

Thứ nhất, tại từng Hội nghị hiệp thương, cần chủ động xây dựng phương án số lượng nhân sự có số dư cao hơn theo quy định, nhằm dự phòng các trường hợp phát sinh, bất khả kháng trong quá trình hoàn thiện danh sách chính thức người ứng cử, qua đó bảo đảm tính chủ động, không bị động trong mọi tình huống.

Thứ hai, cần tiếp tục đúc kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong tổ chức hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, vận động bầu cử và mạn đàm tiểu sử, bảo đảm phù hợp với từng địa bàn, từng thành phần cử tri.

Thứ ba, tăng cường đầu tư nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho cơ sở, nhất là về nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tổ chức, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới.

Thứ tư, công tác chuẩn bị, tổ chức và điều hành các hội nghị cần tiếp tục được quan tâm nâng cao chất lượng theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, bảo đảm chặt chẽ về nội dung, linh hoạt trong điều hành, đồng thời phát huy vai trò tham gia của cử tri.

"Cuộc bầu cử trên địa bàn TPHCM đã thành công rất tốt đẹp. Đây là tiền đề quan trọng củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đồng thời tạo động lực để TP thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới. Với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới và quyết tâm cao, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP sẽ tiếp tục phát huy kết quả đạt được, xây dựng TP ngày càng văn minh, phát triển, hiện đại, nghĩa tình, đóng góp chung vào sự phát triển của đất nước" - ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.

Văn Duẩn