Hiệu quả chính sách tái hòa nhập cộng đồng

Công tác đặc xá luôn là chủ trương lớn, thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo, mang đậm bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp dân tộc Việt Nam; thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc với những người lầm lỗi, biết ăn năn, hối cải, tích cực sửa chữa lỗi lầm để trở thành người lương thiện.

Hơn 80 năm qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng xã hội. Từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá, tha tù trước thời hạn cho gần 100.000 người. Năm 2026, Chủ tịch nước đã có Quyết định 751/QĐ-CTN ngày 26/5/2026 đặc xá, tha tù trước thời hạn cho 9.950 phạm nhân.

Những người được đặc xá trở về với gia đình đã được toàn xã hội tiếp nhận, tạo điều kiện, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, THNCĐ. Bộ Công an và các địa phương đã chú trọng xây dựng, nhân rộng các mô hình THNCĐ, giải quyết việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù (CHXAPT), người được đặc xá.

Đến nay, cả nước đã xây dựng 1.846 mô hình THNCĐ, trong đó có 106 mô hình tiêu biểu, có sức lan tỏa, mang lại hiệu quả thiết thực như: “Ba giảm, bốn giữ”; “Dòng họ tự quản về an ninh, trật tự”; “Chi hội Cựu chiến binh vận động Nhân dân phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy” ở Ninh Bình; “Dòng họ tự quản, bản bình yên” ở Điện Biên; “Quỹ Phát triển THNCĐ” ở Đồng Tháp; “Doanh nhân với an ninh, trật tự” ở Thanh Hóa; “Năm đồng hành” ở Quảng Trị; “Câu lạc bộ bạn giúp bạn” ở Quảng Ninh...

Việc triển khai chính sách cho người CHXAPT vay vốn tín dụng theo Quyết định 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, đã có 13.000 người CHXAPT được vay vốn với số tiền trên 1.000 tỷ đồng để đầu tư sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế gia đình, ổn định cuộc sống.

Một số địa phương có tỉ lệ người CHXAPT được tiếp cận nguồn vốn vay cao như Phú Thọ, Thanh Hóa, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh, Lâm Đồng, Gia Lai, Ninh Bình. Đặc biệt, Ninh Bình là địa phương đầu tiên cả nước có một số cơ sở sản xuất sử dụng lao động là người CHXAPT được vay vốn tín dụng, góp phần tạo việc làm, ổn định cuộc sống, phát huy hiệu quả chính sách hỗ trợ THNCĐ.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm thông qua các chương trình như: “Tiếp nhận, giúp đỡ người CHXAPT về địa phương - Viết tiếp ước mơ, kiến tạo cuộc sống” ở Ninh Bình; “Ánh sáng nẻo về” ở Vĩnh Long; “Phiên chợ tình người” ở Thanh Hóa; “Thắp sáng ước mơ hoàn lương” ở Phú Thọ, Tây Ninh. Các mô hình, chương trình này góp phần giảm mặc cảm, xóa bỏ định kiến xã hội, tạo điều kiện để người CHXAPT, người được đặc xá ổn định cuộc sống, THNCĐ bền vững.

Có thể thấy, thực hiện tốt công tác THNCĐ là một trong những yếu tố quan trọng giúp người CHXAPT, người được đặc xá ổn định cuộc sống, không tái phạm, góp phần phòng ngừa, kéo giảm tội phạm. THNCĐ chính là một bộ phận quan trọng trong tổng thể các giải pháp, từ tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, răn đe, phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ; nhằm mục tiêu lớn nhất là phòng ngừa tội phạm từ gốc, bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.

Bùi Chánh Yên