Thoát nghèo từ điểm tựa chính sách và ý chí vươn lên

Căn nhà vừa mới xây của gia đình ông Đỗ Văn Sơn.

Ngôi nhà mới xây của gia đình ông Đỗ Văn Sơn (68 tuổi, xóm 7, xã Đồng Hỷ) là dấu mốc quan trọng trong hành trình vượt khó. Ít ai biết rằng, phía sau căn nhà khang trang hôm nay là những năm tháng đầy biến động. Gia đình đông con, một người con không may qua đời, một người con khác gặp tai nạn, trong khi vợ ông phải trải qua bốn lần phẫu thuật tim với chi phí điều trị lớn. Gánh nặng bệnh tật cùng những mất mát liên tiếp khiến kinh tế gia đình nhiều thời điểm rơi vào bế tắc.

Khó khăn là vậy nhưng gia đình ông Sơn không buông xuôi. Khoảng 10 năm trước, tận dụng diện tích đất của gia đình, ông bắt đầu chăn nuôi gà, chim bồ câu để có thêm thu nhập. Quy mô không lớn, hiệu quả từng thời điểm còn phụ thuộc vào giá cả và dịch bệnh, nhưng ông vẫn duy trì, lấy công làm lãi, có đồng nào tích cóp đồng ấy. Vợ ông dù sức khỏe không còn như trước vẫn tranh thủ thu gom sắt vụn, phế liệu để kiếm thêm thu nhập. Những khoản tiền kiếm được không nhiều nhưng giúp gia đình trang trải sinh hoạt, từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Thay vì trông chờ hoàn toàn vào trợ cấp, các thành viên trong gia đình đều cố gắng làm những công việc phù hợp với khả năng để tự lo cho cuộc sống.

Trong những năm tháng ấy, sự quan tâm của chính quyền địa phương, các đoàn thể và bà con là nguồn động viên lớn giúp gia đình ông Sơn có thêm nghị lực vượt qua khó khăn. Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đã góp phần giảm bớt gánh nặng, tạo điều kiện để gia đình từng bước ổn định cuộc sống. Nhưng để có được cuộc sống hôm nay còn là kết quả của một quá trình dài gia đình tự lao động, chắt chiu và tích lũy. Được bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đúng quy định khi địa phương làm tuyến đường qua đất của gia đình, cộng với số tiền tích góp trong nhiều năm đã giúp ông Sơn có điều kiện xây dựng ngôi nhà mới.

Với ông Sơn, việc có được ngôi nhà kiên cố và phương tiện phục vụ công việc không phải sự thay đổi trong một sớm một chiều, mà là thành quả của nhiều năm cả gia đình cùng làm, cùng tiết kiệm và từng bước tạo dựng cuộc sống. Khi điều kiện kinh tế đã tốt hơn, ông cũng chủ động mong muốn gia đình ra khỏi diện hộ nghèo. "Thoát được nghèo rồi, gia đình tôi mừng lắm. Không còn để Nhà nước phải lo nữa, con cháu cũng đỡ vất vả hơn", ông chia sẻ.

Nếu gia đình ông Sơn đã bước qua khó khăn thì bà Hoàng Thị Liên (75 tuổi, xóm 8, xã Đồng Hỷ) đang trên hành trình hoàn thành mục tiêu thoát nghèo. Sau khi con trai mất, bà Liên sống cùng con dâu là chị Hoàng Thị Thìn và một người cháu trai. Ba bà cháu nương tựa vào nhau, trong đó chị Thìn là lao động chính của gia đình. Hằng ngày, chị đi làm công nhân, với thu nhập khoảng 7-8 triệu đồng/tháng; bà Liên được hưởng trợ cấp khoảng 1 triệu đồng/tháng. Với khoản thu nhập ấy, gia đình phải tính toán, dành dụm để trang trải các khoản sinh hoạt và những chi phí phát sinh.

Căn nhà dự kiến hoàn thành trong năm 2026 của gia đình bà Hoàng Thị Liên.

Sau trận mưa lũ lớn khiến ngôi nhà cũ bị hư hỏng nặng, cuộc sống của gia đình vốn khó khăn lại càng thêm chật vật. Tuổi cao, sức khỏe giảm sút, việc đi lại phải nhờ hai cây gậy khiến bà Liên không còn khả năng lao động như trước. Gánh nặng kinh tế vì thế chủ yếu đặt lên vai người con dâu. Dù thu nhập không cao, chị Thìn vẫn duy trì công việc đều đặn, cố gắng bảo đảm cuộc sống cho cả gia đình. Cùng với nguồn hỗ trợ xây dựng nhà ở sau thiên tai, gia đình chủ động đối ứng thêm nguồn lực, huy động sự giúp đỡ của người thân để xây dựng lại căn nhà. Chính sự chung sức ấy giúp gia đình bà Liên từng bước cải thiện điều kiện sống, thay vì chỉ trông chờ vào nguồn hỗ trợ.

Căn nhà mới của bà Liên hiện đang từng bước hoàn thiện. Theo kế hoạch, khi công trình hoàn thành trong năm nay, cùng với việc điều kiện sống của gia đình được cải thiện, bà sẽ được rà soát theo các tiêu chí để xem xét ra khỏi diện hộ nghèo. Đứng trước căn nhà đang xây dựng, bà Liên vui vẻ nói: "Năm nay, nếu gia đình thoát nghèo, tôi mừng lắm!". Đáng mừng hơn, là suy nghĩ của bà Liên mong muốn khi gia đình mình thoát nghèo, nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước sẽ dành cho hộ khó khăn hơn.

Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, toàn xã Đồng Hỷ còn 44 hộ nghèo, chiếm 0,59% và 99 hộ cận nghèo, chiếm 1,32%, giảm lần lượt 9 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo so với năm trước. Những con số này phản ánh hiệu quả của việc triển khai đồng bộ các chính sách giảm nghèo, đồng thời cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và ý chí vươn lên của người dân.

Trao đổi về công tác giảm nghèo trên địa bàn, ông Nguyễn Minh Huy, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Hỷ, cho biết: "Địa phương xác định giảm nghèo phải thực chất, không chạy theo thành tích. Bên cạnh việc triển khai đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, xã tập trung tuyên truyền để người dân thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí tự vươn lên, không trông chờ, ỷ lại. Chúng tôi cũng huy động nhiều nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ nhà ở, tạo điều kiện tiếp cận việc làm, đào tạo nghề và sinh kế, giúp người dân có nền tảng ổn định cuộc sống, hạn chế tái nghèo và từng bước nâng cao chất lượng đời sống".

Thực tế tại Đồng Hỷ cho thấy, giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ vật chất mà còn là quá trình đồng hành, tuyên truyền, tạo động lực để người dân thay đổi nhận thức và phát huy nội lực. Công tác giảm nghèo được địa phương triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, rà soát công khai, minh bạch đến huy động nguồn lực hỗ trợ về nhà ở, sinh kế và an sinh xã hội.

Thông qua các cuộc họp xóm, hệ thống truyền thanh và hoạt động của các tổ chức đoàn thể, người dân được tiếp cận đầy đủ chủ trương, chính sách, hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm, từ đó chủ động tham gia các chương trình giảm nghèo. Đây chính là nền tảng để Đồng Hỷ tiếp tục thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Ngọc Trường