Hiệp hội Doanh nghiệp Tuyên Quang kiến nghị sửa quy định phân loại xe bán tải

Ngày 21/3 vừa qua, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang có Công văn số 82/CV-HH gửi Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, VCCI cùng các cơ quan liên quan, kiến nghị về những bất cập trong quy định phân loại xe bán tải (pickup), gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thay đổi quy định làm khó phương tiện bán tải

Theo nội dung công văn của Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang, trước đây, tại QCVN 41:2019/BGTVT, xe bán tải có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được coi là xe con trong tổ chức giao thông. Điều này giúp người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sử dụng xe cho cả mục đích đi lại và vận chuyển hàng hóa nhẹ.

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1/2025, theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT và QCVN 41:2024/BGTVT, tiêu chí “dưới 950 kg được xem là xe con” không còn được duy trì. Xe bán tải bị đưa vào nhóm ô tô tải thông dụng. Cùng với đó, Thông tư 12/2025/TT-BXD và các quy định tại địa phương, điển hình như Quyết định 01/2026 của UBND TP Hà Nội, đã bắt đầu áp dụng các tiêu chí kỹ thuật mới để hạn chế giờ lưu thông của nhóm xe này trong khu vực nội đô.

Hiệp hội cho rằng, việc thay đổi trạng thái pháp lý của xe bán tải từ "xe con" sang "xe tải" làm giảm công năng tài sản, phát sinh chi phí vận hành, nhân công và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Điều này gây thiệt hại trực tiếp cho hàng chục nghìn phương tiện đã được đăng ký và sử dụng hợp pháp trước đó.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang, việc thay đổi trạng thái pháp lý của xe bán tải từ "xe con" sang "xe tải" gây thiệt hại trực tiếp cho hàng chục nghìn phương tiện đã được đăng ký và sử dụng hợp pháp.

Theo phân tích của Hiệp hội, việc hạn chế quyền tài sản và kinh doanh nảy sinh từ thông tư, quy chuẩn thay vì quy định rõ ràng bằng luật là không đảm bảo tiêu chuẩn hiến định vì các văn bản dưới luật làm phát sinh hậu quả vượt quá khuôn khổ luật cho phép. Việc áp dụng chế độ xe tải cho các xe pickup đã mua sắm trước đó mà không có điều khoản chuyển tiếp rõ ràng mang tính hồi tố bất lợi.

Việc dẫn chiếu các khái niệm kỹ thuật mới để áp đặt cơ chế hạn chế nặng hơn có dấu hiệu "đặt ra quy định mới" trái luật. Ngoài ra, việc thắt chặt quản lý đối với dòng xe phổ biến của doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh không phù hợp với chủ trương cắt giảm chi phí tuân thủ của Nhà nước.

Những kiến nghị liên quan tới quy định phân loại xe bán tải

Từ thực trạng này, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang kiến nghị Bộ Xây dựng khẩn trương chủ trì kiểm tra, rà soát toàn diện tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi của các quy định hiện hành, liên quan đến phân loại xe bán tải (pickup), đặc biệt là mối quan hệ giữa QCVN 41:2024/BGTVT, Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT, Thông tư số 12/2025/TT-BXD và các văn bản quy định về giao thông của địa phương.

Cục Đăng kiểm Việt Nam và Cục Đường bộ Việt Nam khẩn trương tham mưu cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT theo hướng: tách riêng nhóm xe pickup thành phụ lục độc lập. Trong đó, quy định rõ xe pickup có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950 kg được tổ chức giao thông như xe con, hoặc quy định rõ xe pickup có tổng tải trọng hoặc khối lượng toàn bộ thuộc ngưỡng nhất định và không vượt quá giới hạn phương tiện dân dụng thông thường thì được tổ chức giao thông như xe con, bảo đảm dễ hiểu, minh bạch, khả thi và thống nhất trên toàn quốc.

Trong thời gian chưa sửa đổi xong văn bản quy phạm pháp luật, đề nghị Bộ Xây dựng, Cục Đăng kiểm Việt Nam và Cục Đường bộ Việt Nam có văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất theo hướng không xử lý bất lợi đối với xe pickup có khối lượng hàng chuyên chở dưới 950 kg đã được đăng ký, đăng kiểm, mua bán, sử dụng hợp pháp theo cơ chế trước đây, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Đề nghị bổ sung điều khoản chuyển tiếp theo hướng: bảo lưu quyền khai thác, sử dụng hợp pháp đối với các xe pickup đã đăng ký, lưu hành trước thời điểm quy định mới có hiệu lực; không để người dân, doanh nghiệp phải gánh chịu hậu quả bất lợi do sự thay đổi đột ngột của chính sách kỹ thuật - hành chính; không để phát sinh tình trạng một tài sản hợp pháp, được đầu tư hợp pháp, đang khai thác hợp pháp lại bị giảm mạnh giá trị sử dụng chỉ vì sự thay đổi của văn bản dưới luật.

Bộ Tư pháp được đề nghị xem xét, xử lý theo thẩm quyền đối với các quy định, cách hiểu, cách áp dụng pháp luật có dấu hiệu làm phát sinh, hạn chế quyền không đúng thẩm quyền, không đúng căn cứ luật định. Trường hợp cần thiết, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền đình chỉ, bãi bỏ, sửa đổi phần nội dung trái pháp luật hoặc không còn phù hợp thực tiễn theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025.

Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang cho biết họ hoàn toàn ủng hộ việc quản lý chặt chẽ, khoa học, đồng bộ và hiệu quả. Tuy nhiên, quản lý nhà nước phải đặt trên nền tảng hợp hiến, hợp pháp, hợp lý, có tính chuyển tiếp, có tính dự báo, tính bảo vệ niềm tin pháp lý chính đáng của người dân và doanh nghiệp; tuyệt đối không để một thay đổi trong văn bản kỹ thuật hoặc văn bản dưới luật trở thành nguyên nhân làm giảm sút quyền tài sản, làm suy giảm tính ổn định, minh bạch của môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo ra thiệt hại thực tế cho xã hội.

Với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, cùng người dân, đồng thời thực hiện đúng chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang mong muốn cơ quan quản lý quan tâm xem xét, khẩn trương xử lý và có văn bản trả lời để cộng đồng doanh nghiệp, người dân sớm ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, đi lại và khai thác tài sản hợp pháp của mình.

Nguyệt Minh