Hệ thống Thi hành án dân sự phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ

Sáng 17/7, Bộ Tư pháp long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thi hành án dân sự (19/7/1946 - 19/7/2026).

Bày tỏ niềm vui tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thi hành án dân sự, thay mặt lãnh đạo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu gửi tới các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Tư pháp, các vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể các thế hệ cán bộ, công chức, người lao động hệ thống Thi hành án dân sự lời chào trân trọng và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Phó Thủ tướng nhắc lại, ngày 19/7/1946, Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ký Sắc lệnh số 130/SL về thể thức thi hành mệnh lệnh hoặc bản án của Tòa án, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của công tác thi hành án dân sự.

Từ dấu mốc lịch sử đó đến nay, trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống Thi hành án dân sự đã không ngừng đổi mới, từng bước hoàn thiện cả về thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ và năng lực thực thi.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, nguyên Phó Thủ tướng Lê Thành Long và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Nếu như những ngày đầu, hệ thống Thi hành án dân sự còn phân tán, điều kiện vật chất, nhân lực rất hạn chế thì đến nay, ngành Thi hành án dân sự đã xây dựng được một hệ thống thống nhất từ Trung ương đến địa phương, với đội ngũ chấp hành viên, thẩm tra viên và công chức ngày càng chuyên nghiệp, bản lĩnh và giàu kinh nghiệm; hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện; phương thức quản trị từng bước hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Thi hành án dân sự đã trở thành một thiết chế quan trọng trong tổ chức thực thi pháp luật, bảo đảm hiệu lực của các bản án, quyết định của Tòa án, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo lập môi trường pháp lý an toàn, minh bạch cho phát triển kinh tế - xã hội.

Nhìn lại chặng đường 80 năm xây dựng và trưởng thành, Bộ Tư pháp nói chung và hệ thống Thi hành án dân sự nói riêng có quyền tự hào về những thành tựu và những đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, nổi bật là:

Một là, thể chế về thi hành án dân sự ngày càng được hoàn thiện, đồng bộ, bám sát thực tiễn. Đặc biệt, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã thể chế hóa nhiều chủ trương lớn của Đảng về cải cách tư pháp, tạo nền tảng pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thi hành án dân sự trong giai đoạn phát triển mới.

Hai là, tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ thi hành án dân sự không ngừng được xây dựng, củng cố, kiện toàn theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hoạt động ngày càng hiệu lực, hiệu quả.

Việc chuyển sang mô hình tổ chức hai cấp là bước đổi mới quan trọng, phù hợp với chủ trương lớn của Đảng về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Ba là, kết quả hoạt động thi hành án dân sự ngày càng chuyển biến tích cực, thực chất, góp phần trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân; nhiều vụ việc có giá trị đặc biệt lớn, liên quan đến tham nhũng, kinh tế, tín dụng - ngân hàng được tổ chức thi hành hiệu quả, góp phần thu hồi tài sản cho Nhà nước, giảm nợ xấu, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế và tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh ổn định.

Bốn là, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy mạnh, từng bước hình thành phương thức quản trị mới trong hoạt động thi hành án dân sự.

Việc triển khai Nền tảng số Thi hành án dân sự, Trung tâm Giám sát và điều hành thông minh và nhiều phần mềm nghiệp vụ quan trọng khác đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống, cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và từng bước xây dựng nền thi hành án dân sự hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch.

Năm là,cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm hoạt động của hệ thống Thi hành án dân sự được đầu tư bài bản, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình hiện đại hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan thi hành án, người dân và doanh nghiệp.

Những thành quả đó là kết tinh của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Quốc hội, Chính phủ; sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành, địa phương; đặc biệt là sự cống hiến thầm lặng, bền bỉ, tận tụy của nhiều thế hệ cán bộ thi hành án dân sự trong suốt 80 năm qua.

Các đại biểu tham dự buổi Lễ chụp ảnh lưu niệm.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng nhiệt liệt biểu dương và trân trọng cảm ơn những đóng góp quan trọng của các thế hệ cán bộ, công chức, người lao động hệ thống Thi hành án dân sự trong suốt chặng đường 80 năm qua.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, phấn đấu tăng trưởng bền vững hai con số, đòi hỏi phải huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh và yêu cầu công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và cải cách tư pháp phải là một chỉnh thể thống nhất, đồng bộ, liên thông, hiệu quả; đồng thời chỉ đạo khắc phục triệt để tình trạng tổ chức thi hành pháp luật còn là khâu yếu.

Trong bối cảnh đó, hệ thống Thi hành án dân sự phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hoạt động chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm các bản án, quyết định được thực thi nghiêm minh, bảo vệ quyền tài sản, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, đưa các nguồn lực đang bị tồn đọng trở lại phục vụ phát triển, củng cố niềm tin vào công lý và tạo lập môi trường pháp lý an toàn, minh bạch cho đầu tư, kinh doanh.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp và hệ thống Thi hành án dân sự tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

Thứ nhất, tổ chức thi hành nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả Luật Thi hành án dân sự năm 2025; tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật; bảo đảm pháp luật về thi hành án dân sự được thực hiện thống nhất, thông suốt; không để khoảng trống pháp lý hoặc vướng mắc về thể chế làm chậm quá trình thi hành án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Thứ hai, bảo đảm tất cả các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được tổ chức thi hành nghiêm minh, đúng pháp luật và hiệu quả; lấy quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức và hiệu quả thu hồi tài sản làm thước đo.

Tập trung xử lý dứt điểm các vụ việc có điều kiện thi hành, nhất là các vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan Thi hành án dân sự ngay từ giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án.

Thứ ba, tiếp tục thực hiện hiệu quả Kết luận số 162-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về xây dựng hệ thống Thi hành án dân sự tinh gọn, hiện đại. Trong đó, xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ then chốt; quan tâm xây dựng, đào tạo đội ngũ chấp hành viên, công chức thi hành án dân sự có bản lĩnh, liêm chính, công tâm, tinh thông nghiệp vụ, dám chịu trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân. Đây là yếu tố quyết định chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự trong giai đoạn mới.

Thứ tư, xác định chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu, bắt buộc và là chìa khóa nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được thực hiện thực chất, đồng bộ, làm thay đổi căn bản phương thức quản trị và tổ chức thi hành án. Do đó, C cần hoàn thiện Nền tảng số Thi hành án dân sự; xây dựng cơ sở dữ liệu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”, kết nối hiệu quả với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành; từng bước hình thành nền thi hành án số toàn diện, hiện đại, công khai, minh bạch.

Thứ năm, thực hiện hiệu quả chủ trương xã hội hóa một số hoạt động thi hành án dân sự. Tổ chức thực hiện hiệu quả các cơ chế mới về Văn phòng Thi hành án dân sự và Thừa hành viên; xác định rõ phạm vi hoạt động, trách nhiệm nghề nghiệp và cơ chế kiểm tra, giám sát để hoạt động xã hội hóa phát triển đúng định hướng, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự nói chung..

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thi hành án dân sự là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, không phải nhiệm vụ riêng của Bộ Tư pháp và các cơ quan thi hành án dân sự.

Ông đề nghị Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các Bộ, ngành và cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và các cơ quan Thi hành án dân sự; kịp thời cung cấp, kết nối thông tin, xử lý các vụ việc phức tạp, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

80 năm là một chặng đường đủ dài để khẳng định sự lớn mạnh, trưởng thành và những đóng góp quan trọng của hệ thống Thi hành án dân sự; đồng thời cũng là điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn, nhiệm vụ nặng nề hơn và trách nhiệm lớn hơn.

Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng tin tưởng rằng hệ thống Thi hành án dân sự sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

H.Thư - H.Giang