Hệ thống phòng thủ tham vọng nhất của Mỹ vượt qua hai bài kiểm tra đầu tiên

Theo báo Washington Times, các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), đang được tích hợp vào hệ thống trong quá trình phát triển.

Phát biểu tại Hội nghị chuyên đề về Phòng thủ Không gian và Tên lửa ở Huntsville, Tướng Michael A. Guetlein cho biết: "Hai vụ thử đã thành công đặc biệt và cho thấy những năng lực mà chúng tôi đang xây dựng - từ hệ thống chỉ huy, kiểm soát, mạng lưới cảm biến đến các phương tiện đánh chặn - sẽ có hiệu quả trước những mối đe dọa hiện nay".

Theo ông Guetlein, chương trình Vòm Vàng vẫn đúng tiến độ và dự kiến có thể đi vào hoạt động từ năm 2028.

Theo tờ báo trên, một trong hai vụ thử được tiến hành tại Bãi thử Tên lửa White Sands ở bang New Mexico hồi tháng 6. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khi đó đánh giá đây là một “thành công toàn diện về nhiệm vụ”.

Theo Tướng Guetlein, đây là vụ thử phức tạp nhất trong lịch sử bãi thử White Sands, với số lượng mối đe dọa xuất hiện trên không nhiều nhất. Liên quan đến việc các vụ thử có bao gồm những thành phần hoạt động trong không gian của Vòm Vàng hay không, ông không cung cấp thêm thông tin.

Bài toán ngân sách

Dù các vụ thử ban đầu được đánh giá tích cực, nguồn tài chính cho Vòm Vàng vẫn là vấn đề gây lo ngại. Theo Trung tướng Brian W. Gibson, Phó Giám đốc dự án Vòm Vàng, Lầu Năm Góc đang theo dõi chặt chẽ từng khoản ngân sách Quốc hội phân bổ cho chương trình.

Theo ông, Tướng Guetlein đặc biệt chú trọng khả năng chi trả và mở rộng quy mô của hệ thống, đồng thời khẳng định những hạng mục không đáp ứng được hai yêu cầu này sẽ không được triển khai.

Trong khi đó, Tướng Guetlein cho rằng, Mỹ cần tìm một phương thức tài trợ khác cho Vòm Vàng, ít nhất cho đến năm 2027.

Phần lớn ngân sách dành cho Vòm Vàng hiện nằm trong một gói ngân sách được Quốc hội Mỹ xem xét theo quy trình hòa đối chiếu và rà soát ngân sách, một thủ tục lập pháp đặc biệt cho phép thúc đẩy các biện pháp liên quan đến thu, chi và nợ liên bang, vốn đang vấp phải sự phản đối ngày càng tăng từ cả hai đảng.

“Nếu họ không giải quyết được vấn đề đó, sẽ không có Vòm Vàng, bởi sẽ không có nguồn tài trợ”, Tướng Guetlein nói.

Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng Vòm Vàng là cần thiết do các nước khác đang đầu tư mạnh vào tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu vượt âm, trong khi Mỹ hiện chưa có một hệ thống phòng thủ tên lửa có khả năng bảo vệ toàn bộ lãnh thổ.

Kiến trúc cụ thể của Vòm Vàng được xếp loại mật và vấn đề kinh phí liên tục gây tranh luận giữa Quốc hội và Lầu Năm Góc.

Một báo cáo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) công bố hồi tháng 5 ước tính, hệ thống phòng thủ tên lửa này có thể tiêu tốn tới 1.200 tỷ USD trong 20 năm. Tuy nhiên, CBO lưu ý, con số trên không dựa trên một đề xuất cụ thể của chính quyền.

Trong khi đó, Nhà Trắng ban đầu ước tính toàn bộ dự án Vòm Vàng sẽ tiêu tốn 175 tỷ USD trong 3 năm. Con số này hiện đã tăng thêm 10 tỷ USD, lên khoảng 185 tỷ USD. Theo Tướng Guetlein, khoản tăng thêm chủ yếu dành cho các hệ thống hoạt động trong không gian, thành phần được đánh giá là phức tạp và tham vọng nhất của dự án.

Nhiều tập đoàn quốc phòng lớn của Mỹ đã tham gia các hợp đồng quan trọng liên quan đến Golden Dome và được dự báo sẽ đóng vai trò lớn trong quá trình xây dựng hệ thống.

Không đơn thuần mở rộng Patriot và THAAD

Giới chức Mỹ cho biết, Vòm Vàng được thiết kế theo cách khác với việc đơn giản là chỉ triển khai thêm các hệ thống phòng thủ hiện có như Patriot hoặc Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD).

Trung tướng Gibson cho rằng, chương trình nhằm tạo ra một phương thức tiếp cận mới cho phòng thủ tên lửa Mỹ trong nhiều năm tới, đồng thời đa dạng hóa các giải pháp để Washington không phụ thuộc quá nhiều vào những hệ thống đánh chặn đang được sử dụng trong các hoạt động quân sự ở nước ngoài.

“Đây không phải là việc bố trí hàng loạt khẩu đội Patriot và THAAD quanh các thành phố lớn của Mỹ hay triển khai các tàu khu trục Aegis ngoài khơi. Chúng ta hoàn toàn có thể làm điều đó ngay hôm nay, tùy thuộc vào mối đe dọa, nhưng đó không phải cách tiếp cận của chúng tôi”, ông Gibson nói.

Một trong những yếu tố công nghệ quan trọng của Vòm Vàng là AI. Theo Tướng Guetlein, việc kết hợp năng lực xử lý tiên tiến với AI có thể giúp nâng cao đáng kể khả năng của hệ thống.

Các công nghệ mới, trong đó có AI, sẽ tiếp tục là một trong những trọng tâm được thảo luận tại Hội nghị chuyên đề về Phòng thủ Không gian và Tên lửa. Quân đội Mỹ kỳ vọng những công nghệ này không chỉ nâng cao khả năng phát hiện và đánh chặn mà còn giúp giảm chi phí khi Vòm Vàng được triển khai trên quy mô lớn.

Bảo Minh