Hành trình tham gia cứu hộ quốc tế: Bài cuối: Năng lực ứng phó ngày một nâng cao

Vận dụng kinh nghiệm tích lũy

Trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra sáng 06/02/2023 tại Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ được xem là thảm họa khủng khiếp nhất trong vòng một thế kỷ quét qua lãnh thổ nước này. Đoàn công tác của Bộ Công an với 24 cán bộ, chiến sĩ, do Đại tá Nguyễn Minh Khương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, làm trưởng đoàn, xuất phát từ Hà Nội bay sang Thổ Nhĩ Kỳ vào lúc 22 giờ ngày 09/02/2023. Song song với lực lượng Công an, Bộ Quốc phòng cũng tổ chức Lễ cử 76 quân nhân tham gia lực lượng hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa tại Thổ Nhĩ Kỳ vào chiều 10/2/2023, do Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ, Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ - Cứu nạn, làm tổng chỉ huy. Lực lượng này gồm đội Quân y với 30 người, đội Cứu sập của Binh chủng Công binh với 30 người, đội chó nghiệp vụ tìm kiếm cứu nạn của Bộ đội Biên phòng với 9 người cùng 6 chó nghiệp vụ và bộ phận chỉ huy 7 người.

Trong thời gian triển khai từ ngày 13 đến 22/2 tại tỉnh Hatay, lực lượng cứu hộ Việt Nam đã tổ chức tìm kiếm tại 31 điểm, phát hiện 15 vị trí có người trong đống đổ nát, trong đó 2 vị trí nạn nhân còn dấu hiệu của sự sống. Sau đó, đoàn đã bàn giao cho đơn vị cứu hộ địa phương sử dụng trang thiết bị hạng nặng để đào bới và đưa được 28 thi thể nạn nhân ra ngoài. Tối 21/02/2023 theo giờ địa phương, đoàn cứu hộ, cứu nạn của Quân đội đã trao gần 25 tấn hàng viện trợ của Bộ Quốc phòng Việt Nam tặng Thổ Nhĩ Kỳ. Trong thư thăm hỏi gửi lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng thông báo Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp 100.000 USD cho mỗi nước. Đại sứ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ - ông Đỗ Sơn Hải nêu rõ việc hai đoàn công tác của Quân đội và Công an Việt Nam sang cứu hộ, cứu nạn là biểu tượng góp phần tăng cường quan hệ song phương giữa hai nước, được người dân, chính quyền địa phương và các lực lượng cứu hộ quốc tế khác tin tưởng, đánh giá cao.

Bộ Công an tổ chức Lễ đón đoàn cứu hộ sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Myanmar

Hơn hai năm sau, trưa 28/3/2025, một trận động đất mạnh 7,7 độ richter xảy ra tại thành phố Mandalay, miền Trung Myanmar, khiến hơn 3.000 người tử vong và gần 4.600 người bị thương. Chiều 30/3/2025, đội cứu hộ liên ngành của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an Việt Nam gồm 106 người, do Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ và Đại tá Nguyễn Minh Khương, được giao trọng trách đồng chỉ huy, đã hạ cánh xuống sân bay Yangon cùng hàng cứu trợ. Riêng lực lượng của Bộ Quốc phòng gồm 79 quân nhân, bao gồm khối thông tin tuyên truyền, cứu hộ thuộc Bộ Tư lệnh Công binh và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, cùng lực lượng quân y. So với chiến dịch thiện nguyện tại Thổ Nhĩ Kỳ, quy mô đoàn lần này đã tăng lên, và trong số các quân nhân tham gia đợt này có nhiều người góp mặt hỗ trợ tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2023, cho thấy kinh nghiệm từ chiến dịch trước đã được vận dụng trực tiếp.

Sau khi đến sân bay Yangon, đoàn di chuyển bằng ô tô qua quãng đường gần 500km để tới thủ đô Naypyidaw. Tại đây, đoàn của Bộ Quốc phòng triển khai nhiệm vụ tìm kiếm nạn nhân tại 3 vị trí: khu chung cư Bala Tidi, Bệnh viện Ottara Thiri và khách sạn Aye Chan Thar. Sử dụng chó nghiệp vụ cùng thiết bị tìm kiếm chuyên dụng, đoàn đã phát hiện 32 vị trí có nạn nhân mắc kẹt dưới đống đổ nát, trực tiếp tổ chức tìm kiếm ở 20 vị trí, và đưa ra ngoài 21 thi thể nạn nhân. Đoàn đã phối hợp với lực lượng cứu hộ của Myanmar và Thổ Nhĩ Kỳ cứu sống một nam thanh niên 26 tuổi. Đây là ca cứu sống được ghi nhận đầu tiên trong các chiến dịch cứu hộ quốc tế của Việt Nam. Về phần mình, đoàn cứu nạn cứu hộ của Bộ Công an, sau hơn một tuần thực hiện nhiệm vụ, đã độc lập đưa được 7 thi thể nạn nhân bị mắc kẹt trong các tòa nhà đổ sập để bàn giao cho gia đình lo hậu sự. Đây là một trong những nhiệm vụ được lực lượng Công an triển khai độc lập, bên cạnh việc phối hợp cùng lực lượng Quân đội trong tổng thể chiến dịch. Tổng cộng, đoàn Việt Nam đã đưa 28 thi thể nạn nhân ra khỏi hiện trường tại Myanmar, cùng một ca được cứu sống.

Người dân Thổ Nhĩ Kỳ nhận hàng cứu trợ từ lực lượng cứu hộ Việt Nam

Từng bước khẳng định vị thế

Bên cạnh công việc tìm kiếm cứu nạn, đoàn công tác đã tiến hành nhiều hoạt động nhân đạo: hỗ trợ và bàn giao cho phía Myanmar 40 tấn lương khô cùng một số lều bạt; các thành viên trong đoàn quyên góp được 5.000 USD để hỗ trợ gia đình các nạn nhân; tổ chức khám và cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 lượt người dân địa phương, trong bối cảnh các bệnh viện ở Naypyidaw bị tàn phá, thiếu thuốc men và trang thiết bị y tế. Việt Nam cũng viện trợ khẩn cấp 300.000 USD giúp Myanmar khắc phục hậu quả động đất, gấp ba lần khoản hỗ trợ 100.000 USD dành cho Thổ Nhĩ Kỳ trước đó.

Tối 08/4/2025, đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam về đến sân bay Nội Bài, kết thúc 10 ngày tham gia hoạt động hỗ trợ nhân đạo tại Myanmar. Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ đánh giá quá trình cứu hộ, cứu nạn tại Myanmar khó khăn, nguy hiểm hơn nhiều so với Thổ Nhĩ Kỳ, do đoàn phải làm việc trong điều kiện nắng nóng, nhiệt độ cao, trong khi nhiều thi thể bị vùi lấp dưới đống đổ nát đã phân hủy, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của các quân nhân. Nhà chức trách Myanmar đã tổ chức Lễ tri ân, gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các đội tìm kiếm và cứu nạn quốc tế, trong đó có các đơn vị cứu hộ của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng Việt Nam.

Đoàn công tác Việt Nam kết thúc công việc ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: TTXVN

Lực lượng cứu hộ Việt Nam tại Venezuela. Ảnh: TTXVN

Nhìn lại ba chiến dịch thiện nguyện từ Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar đến Venezuela có thể thấy rõ năng lực cứu hộ quốc tế của Việt Nam ngày càng nâng cao. Về quy mô lực lượng, con số tăng từ khoảng 100 người tại Thổ Nhĩ Kỳ lên 106 người tại Myanmar và 124 người tại Venezuela. Về hàng cứu trợ, từ gần 25 tấn tại Thổ Nhĩ Kỳ lên 40 tấn tại Myanmar và hơn 45 tấn tại Venezuela; khoản viện trợ khẩn cấp cũng tăng từ 100.000 USD lên 300.000 USD.

Xuyên suốt cả ba chiến dịch, lực lượng cứu hộ Công an Nhân dân luôn có mặt cùng Quân đội Nhân dân Việt Nam: từ vai trò một đoàn công tác riêng biệt tại Thổ Nhĩ Kỳ do Đại tá Nguyễn Minh Khương chỉ huy đến việc phối hợp cùng Bộ Quốc phòng thành lập đoàn công tác liên ngành quy mô lớn nhất tại Venezuela. Chính từ nền tảng kinh nghiệm được tích lũy qua hai lần hỗ trợ tại Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar, lực lượng cứu hộ, cứu nạn Việt Nam đã bước vào chiến dịch ở Venezuela năm 2026 với tâm thế chủ động và năng lực được kiểm chứng, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam nay đã trở thành một bên chủ động, có năng lực tham gia cứu trợ thảm họa trên phạm vi toàn cầu.

NHÓM PV