Chuyện chưa kể về những người xây dựng Nghị quyết 29

Trung tướng Trần Sỹ Quang, Cục trưởng Cục An ninh kinh tế, báo cáo giải trình về dự thảo Nghị quyết tại Phiên họp Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội ngày 17/4.

Ngày 24/4, Nghị quyết số 29/2026/QH16 (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 29) về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2004 có hiệu lực đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài đã được Quốc hội thông qua.

Phiên họp Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội mở rộng ngày 18/4.

Những con số ấn tượng

Kết quả trên thể hiện sự thống nhất rất cao của các đại biểu, đại diện cho toàn thể nhân dân cả nước đối với chủ trương, chính sách, quy định pháp luật mang tính đột phá. Đồng thời, giải quyết một trong các vấn đề mang tính thời sự thời gian qua, đó là thực trạng lãng phí tài nguyên đất đai diễn ra phổ biến tại các dự án tồn đọng, kéo dài còn tồn tại ở hầu hết các địa phương trong cả nước; đó là các vụ án, vụ việc vi phạm pháp luật về đất đai của một bộ phận cán bộ, lãnh đạo vì lợi ích chung, không tham nhũng nhưng chưa được xử lý dứt điểm, triệt để đã và đang tạo ra tâm lý lo sợ, “không dám nghĩ, không dám làm” của không ít cán bộ, đảng viên, đặc biệt là số cán bộ cấp cơ sở.

Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài do Bộ Công an chủ trì phối hợp Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan liên quan phối hợp với tỷ lệ tán thành cao.

Nghị quyết được ban hành trên cơ sở chính trị vững chắc là các Nghị quyết, Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Trong đó, trọng tâm là Kết luận số 182-KL/TW, ngày 29/7/2025, Kết luận số 218-KL/TW ngày 24/11/2025 và Kết luận số 24-KL/TW ngày 13/4 của Bộ Chính trị với chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, có tư duy sáng tạo, cách làm đột phá, giải quyết những điểm nghẽn, nút thắt trong cơ chế, chính sách.

Đồng thời, tập trung vào những vấn đề chưa được quy định hoặc đã quy định nhưng không phù hợp với thực tiễn, mang lại giá trị hiệu quả, thiết thực; tạo được chuyển biến mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung. Qua đó, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật để tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc, khơi dậy, phát huy tiềm năng và nguồn lực đất đai, tạo động lực mới cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Trong thực tiễn, từ khi được ban hành đến nay, Nghị quyết nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân, đặc biệt là các nhà quản lý trong lĩnh vực đất đai.

Nhiều bài viết chuyên môn đã được đăng tải với nội dung đánh giá cao về kỹ năng lập pháp và thể hiện sự đồng thuận đối với các quy định cụ thể của Nghị quyết. Không dừng lại ở đó, các cấp chính quyền đã khẩn trương tổ chức triển khai thi hành Nghị quyết nhằm sớm đưa các dự án tồn đọng, kéo dài vào vận hành, sử dụng và giải quyết những vấn đề cố hữu đã tồn tại nhiều năm tại địa phương mà chưa có biện pháp xử lý. Qua đó, đã tháo gỡ những “ngòi nổ” có nguy cơ làm phát sinh tình hình phức tạp về an ninh, trật tự.

Lãnh đạo và cán bộ Cục An ninh kinh tế đã khẩn trương phối hợp chặt chẽ các Bộ, ngành liên quan để tổ chức triển khai với rất nhiều khó khăn và áp lực.

Theo thống kê tính đến ngày 30/3 của các Bộ, ngành, địa phương, có khoảng 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng mức đầu tư trên 3,3 triệu tỷ đồng sẽ được xem xét, triển khai các biện pháp tháo gỡ, sớm đưa vào vận hành, sử dụng tạo ra nguồn lực lớn giúp nền kinh tế đất nước có thể tăng trưởng hai con số theo đúng mục tiêu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đề ra.

Khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ được giao

Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Trần Tiến Dũng, cán bộ Phòng An ninh khoa học, công nghệ và tài nguyên, môi trường, Cục An ninh kinh tế cho biết: Trong quá trình này, cán bộ đơn vị phải đối mặt với không ít áp lực. Vào thời điểm đó, mặc dù Luật đất đai năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/8/2024 và Kết luận số 182-KL/TW được Bộ Chính trị ban hành từ ngày 29/7/2025 nhưng đến ngày 1/6/2026, Bộ Công an mới chính thức được Chính phủ giao nhiệm vụ chủ trì; phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan và địa phương liên quan xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm về đất đai của tổ chức, cá nhân vi phạm trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và yêu cầu phải hoàn thành trong thời gian rất gấp (Chính phủ chỉ đạo việc xây dựng dự thảo Nghị quyết phải thực hiện xong trước ngày 15/3/2026 để kịp thời báo cáo Quốc hội xem xét, ban hành ngay tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 4/2026).

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và lãnh đạo Bộ Công an, cán bộ Cục An ninh kinh tế đã khẩn trương phối hợp chặt chẽ các Bộ, ngành liên quan để tổ chức triển khai.

Yêu cầu đặt ra là các quy định của Nghị quyết phải bám sát tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 182 và Kết luận số 218 để thể chế hóa thành các quy định pháp luật vừa đảm bảo tính nghiêm minh nhưng đồng thời phải bảo vệ, khuyến khích được cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và không tham nhũng. Đặc biệt hơn nữa, mục tiêu đặt ra thông qua thực tiễn triển khai của Nghị quyết còn phải giải quyết triệt để những vụ việc, vấn đề tồn đọng, vướng mắc mà các địa phương đang phải đối mặt trong thời gian dài, chưa có biện pháp xử lý.

Được sự động viên, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo Cục An ninh kinh tế, toàn thể cán bộ trong đơn vị đã nỗ lực với tinh thần “tất cả vì nhiệm vụ chung, quyết tâm hoàn thành Nghị quyết đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng”. Từng cán bộ được phân công nhiệm vụ đã chủ động tìm tòi, thu thập tài liệu và tranh thủ từng giờ, từng phút để nghiên cứu, thảo luận về các nội dung liên quan đến Nghị quyết. Đồng thời, tranh thủ tối đa ý kiến của các chuyên gia trong các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là các chuyên gia trong lĩnh vực lập pháp và lĩnh vực đất đai…

Đáng chú ý, cùng thời điểm thực hiện nhiệm vụ xây dựng Nghị quyết là thời gian cả nước đón Tết Nguyên đán năm 2026. Sau đó, một sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước là Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đòi hỏi tất cả cán bộ Cục An ninh kinh tế phải tham gia triển khai kế hoạch đảm bảo ANTT cho sự kiện này. Trong khi đó, nhiệm vụ xây dựng Nghị quyết không được trì hoãn nên các thành viên xây dựng Nghị quyết đã tình nguyện không nghỉ Tết cùng gia đình. Đồng thời, đề nghị lãnh đạo đơn vị bố trí luân phiên tham gia Kế hoạch bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc để tranh thủ thời gian xây dựng Nghị quyết nhằm đảm bảo tiến độ đề ra - đồng chí Dũng kể lại.

Với sự nỗ lực trên, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực được Cục An ninh kinh tế chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành, cơ quan, trọng tâm là cơ quan liên ngành tư pháp Trung ương đã hoàn thành; báo cáo lãnh đạo Bộ Công an trình Chính phủ đúng thời hạn; đảm bảo chất lượng (khi xin ý kiến thành viên Chính phủ nhận được sự thống nhất, đồng tình rất cao).

Tuy nhiên, đến ngày 10/4/2026 (khi chỉ còn cách thời điểm Quốc hội tổ chức Kỳ họp thứ nhất chỉ còn hơn một tuần), Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công an chủ trì; phối hợp Bộ Tài chính tổng hợp 2 dự thảo Nghị quyết dự kiến trình Quốc hội là “Cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của các tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực” và “Cơ chế, chính sách đặc thù để tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài” thành 1 Nghị quyết chung.

Lúc này, mặc dù thời gian rất gấp nhưng bằng nỗ lực của cán bộ Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an và Cục Phát triển hạ tầng, Bộ Tài chính, nhiệm vụ trên đã hoàn thành. Ngày 24/4/2026, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết số 29 (tổng hợp 2 Nghị quyết độc lập nêu trên).

Trong thời gian tới, quá trình triển khai thi hành Nghị quyết còn rất nhiều công tác, nhiệm vụ đặt ra… Nhưng với sự nỗ lực sẵn có trong quá trình xây dựng, ban hành Nghị quyết, Cục An ninh kinh tế quyết tâm hoàn thành các phần việc được Quốc hội, Chính phủ, Bộ Công an phân công với vai trò là đơn vị chủ trì.

Xuân Mai