Hành trình đi tìm lời giải cho những câu hỏi 'vì sao?' bằng nghiên cứu khoa học của nữ thủ khoa ngành Kinh tế

"Điểm số chưa bao giờ là đích đến cuối cùng của em. Điều em luôn theo đuổi là hiểu được bản chất của các vấn đề kinh tế và tìm ra lời giải cho những câu hỏi mình luôn trăn trở.". Đó là cách Quỳnh Anh nhìn về hành trình đại học của mình.

Khi thành tích là kết quả của một hành trình

Quỳnh Anh cho biết, khoảnh khắc biết mình trở thành thủ khoa ngành Kinh tế, bản thân không quá bất ngờ bởi luôn theo sát kết quả học tập qua từng học kỳ. Nhưng niềm vui vẫn vẹn nguyên sau nhiều năm nỗ lực. Người đầu tiên nữ sinh báo tin không phải bạn bè hay thầy cô, mà là gia đình.

"Thành quả này không chỉ là sự cố gắng của riêng em mà còn là sự đồng hành của cả gia đình. Bố mẹ và chị gái luôn tin tưởng, động viên và tạo mọi điều kiện để em có thể toàn tâm cho việc học", Quỳnh Anh chia sẻ.

Gia đình là điểm tựa vững chắc trong suốt quá trình học tập, rèn luyện của Quỳnh Anh. Ảnh: NVCC

Sau gia đình, nữ thủ khoa gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết - giảng viên Khoa Kinh tế, người hướng dẫn nghiên cứu khoa học và đồng hành cùng Quỳnh Anh trong nhiều dự án suốt những năm đại học. Với Quỳnh Anh, những người luôn tin tưởng mình chính là động lực để nữ sinh không ngừng cố gắng.

Cô sinh viên luôn muốn biết "vì sao?"

Không giống nhiều sinh viên đặt mục tiêu học để đạt điểm cao, Quỳnh Anh bước vào ngành Kinh tế bằng sự tò mò. Nữ sinh luôn tự hỏi vì sao một chính sách kinh tế có thể làm thay đổi sinh kế của hàng triệu người, hay điều gì quyết định sự thành công hoặc thất bại của một doanh nghiệp khi môi trường chính sách thay đổi. Chính những câu hỏi ấy khiến Quỳnh Anh càng học càng say mê.

Trần Quỳnh Anh - thủ khoa ngành Kinh tế, Khoa Kinh tế Chính trị, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB) tốt nghiệp với GPA xuất sắc 3.87/4.0. Ảnh: NVCC

"Càng học và nghiên cứu, em càng thấy những thắc mắc trước đây dần được giải đáp, đồng thời lại mở ra nhiều câu hỏi mới. Điều đó khiến em muốn tiếp tục tìm hiểu sâu hơn", nữ sinh chia sẻ.

Ngay từ những học kỳ đầu, Quỳnh Anh lựa chọn phương pháp "học hiểu bản chất thay vì học thuộc". Mỗi mô hình hay lý thuyết đều được đặt trong câu hỏi "Why?" và "How?", rồi đối chiếu với các vấn đề kinh tế đang diễn ra ngoài thực tế. Nhờ vậy, việc học với Quỳnh Anh không còn là chuẩn bị cho các kỳ thi, mà trở thành quá trình tích lũy tri thức lâu dài.

Bước ngoặt từ một cuộc thi "tham gia cho có trải nghiệm"

Nếu phải chọn một dấu mốc làm thay đổi hoàn toàn quãng đời sinh viên, Quỳnh Anh không nhắc đến GPA hay danh hiệu thủ khoa, đó là cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên năm học 2024-2025.

"Em tham gia rất vô tư. Các bạn rủ lập nhóm thì nghĩ cứ cố gắng hết sức, nếu không đạt giải cũng có thêm trải nghiệm", cô nhớ lại.

Nhưng phía sau quyết định tưởng chừng đơn giản ấy là hàng tháng trời miệt mài nghiên cứu. Đó là những buổi họp nhóm kéo dài từ sau giờ học đến khuya, có hôm kết thúc lúc 3-4 giờ sáng rồi sáng hôm sau lại tiếp tục đến lớp. Là vô số lần chạy mô hình thất bại, phải xây dựng lại từ đầu, là những đêm thức trắng chỉnh sửa từng bảng số liệu, từng câu chữ.

Có những thời điểm cả nhóm rơi vào bế tắc, nhưng dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết và PGS.TS. Tô Thế Nguyên, cùng sự động viên lẫn nhau, không ai lựa chọn bỏ cuộc.

"Điều em nhớ nhất là cô Tuyết luôn tin tưởng chúng em, ngay cả khi chính chúng em mất niềm tin vào bản thân."

Quỳnh Anh (thứ 2 từ trái qua) cùng cô giáo hướng dẫn và các bạn đã đi Đài Loan thực tập. Ảnh: NVCC

Sau gần nửa năm bền bỉ, nhóm giành Giải Nhất cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp khoa và Giải Nhì cấp trường. Nhưng theo Quỳnh Anh, phần thưởng lớn nhất không phải những tấm giấy khen.

"Cuộc thi khiến em nhận ra học không chỉ để lấy điểm, mà còn để tạo ra tri thức có thể ứng dụng vào thực tiễn."

Sáu tháng ở Đài Loan và giấc mơ nghiên cứu lớn hơn

Từ nền tảng nghiên cứu đó, Quỳnh Anh tiếp tục giành học bổng Taiwan Experience Education Program (TEEP) do Bộ Giáo dục Đài Loan tổ chức, thực tập sáu tháng tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo về IoT (CITI), thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan (NTUST).

Lần đầu làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, nữ sinh được tiếp cận các dự án về năng lượng tái tạo, công nghệ IoT, tham gia hội thảo khoa học và làm việc cùng các nhà nghiên cứu đến từ nhiều quốc gia. Điều khiến Quỳnh Anh ấn tượng nhất không phải hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, mà là văn hóa học thuật.

"Mọi người trao đổi và phản biện rất thẳng thắn. Không có khoảng cách về học vị hay tuổi tác. Ai cũng có quyền đặt câu hỏi và bảo vệ quan điểm của mình."

Khoảng thời gian ấy giúp Quỳnh Anh rèn luyện tư duy phản biện, khả năng nghiên cứu độc lập và nhận ra rằng một công trình khoa học có giá trị không chỉ cần kiến thức, mà còn đòi hỏi kỷ luật, sự kiên trì và tinh thần học hỏi không ngừng. Quan trọng hơn, trải nghiệm tại Đài Loan đã củng cố quyết tâm theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu.

Quỳnh Anh thừa nhận nghiên cứu khoa học chưa bao giờ là con đường dễ dàng. Có những đêm cô thức trắng để tìm lời giải cho một bài toán nghiên cứu, có lúc cảm thấy năng lực của mình còn quá hạn chế.

"Em từng nghi ngờ bản thân. Nhưng thay vì nghĩ mình không đủ giỏi, em chọn cách coi đó là động lực để học thêm và hoàn thiện bản thân."

Quỳnh Anh kết thúc buổi bảo vệ bài khóa luận tốt nghiệp. Ảnh: NVCC

Sau khi tốt nghiệp, Quỳnh Anh dự định tích lũy kinh nghiệm tại các viện nghiên cứu hoặc bộ phận phân tích dữ liệu trước khi học tiếp bậc thạc sĩ và tiến sĩ ở nước ngoài. Lĩnh vực nữ sinh muốn theo đuổi là Kinh tế học ứng dụng và phân tích chính sách trong các lĩnh vực năng lượng, năng lượng tái tạo và phát triển bền vững.

"Em mong có thể sử dụng các mô hình định lượng để đóng góp những giải pháp thực tế cho sự phát triển kinh tế."

Nhìn lại hành trình bốn năm đại học, Quỳnh Anh cho rằng danh hiệu thủ khoa chỉ là một cột mốc. Điều quý giá hơn cả, nữ sinh đã tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi từng theo mình từ những ngày đầu bước vào giảng đường: học để làm gì. Với nữ thủ khoa ngành Kinh tế, câu trả lời không nằm ở bảng điểm 3.87/4.0, mà ở niềm tin rằng tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những giá trị hữu ích cho xã hội.

Phương Anh