Hành trình di sản trên sông Sài Gòn: Chờ một cú hích để vươn tầm

Sài Gòn – TP.HCM vốn được hình thành và phát triển gắn liền với những dòng sông hay các hệ thống kênh rạch chằng chịt trải dài khắp địa bàn.

Nhận diện rõ những lợi thế tự nhiên này, thời gian qua ngành du lịch thành phố đã có thêm nhiều bước chuyển mình mạnh mẽ và tích cực.

Các sản phẩm mới mẻ như tàu hai tầng, buýt sông hay tour ngắm hoàng hôn hiện nay đã định hình rõ nét trong lòng người dân và du khách.

Tại họp báo cung cấp thông tin các vấn đề kinh tế - xã hội ngày 16-4, bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trưởng phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên Sở Du lịch, khẳng định các sản phẩm này đang mang lại diện mạo mới cho đô thị. Không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển, các tuyến thủy nội địa đã từng bước đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm ngày càng cao của du khách trong và ngoài nước.

Dù sở hữu tiềm năng to lớn, song bức tranh du lịch đường sông vẫn còn những mảng màu chưa hoàn thiện. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là hệ thống bến bãi phục vụ khách du lịch vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. Nhiều điểm dừng chân hiện nay vẫn thiếu các tiện ích cơ bản nhất như nhà chờ đạt chuẩn, khu vệ sinh sạch sẽ hay bãi đậu xe trung chuyển.

Thực trạng này không chỉ gây khó khăn cho các doanh nghiệp lữ hành trong việc thiết kế hành trình mà còn làm giảm đáng kể trải nghiệm của khách hàng. Khi thiếu đi các điểm dừng chân lý thú, hành trình trên sông đôi khi trở nên đơn điệu. Du khách hiện nay không chỉ có nhu cầu di chuyển mà còn muốn được dừng chân, khám phá các dịch vụ ven sông hấp dẫn.

Chương trình tour trà chiều du ngoạn trên sông Sài Gòn ngắm hoàng hôn hiện đang mang đến cho du khách những trải nghiệm vô cùng độc đáo.

Trên chuyến hành trình du ngoạn trên dòng Sài Gòn trong buổi hoàng hôn rực nắng, ông An Sơn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Thuyền buồm Đông Dương cho biết, sản phẩm tham quan và giải trí cao cấp này đã nhanh chóng trở thành điểm nhấn độc đáo ngay tại khu vực trung tâm thành phố, đáp ứng hoàn hảo nhu cầu trải nghiệm không gian sông nước ngày càng tăng cao của du khách trong và ngoài nước.

Chương trìn tour trên sông sang trọng như Indochina Star cho thấy sức hút mạnh mẽ của TP.HCM đối với các nhà đầu tư lớn trong phân khúc du thuyền hạng sang.

Những dự án này không chỉ đơn thuần mở rộng quy mô khai thác mà còn góp phần quan trọng trong việc định vị, phát huy tối đa tiềm năng du lịch sông nước vốn là thế mạnh đặc trưng. Đây chính là bước đi chiến lược để biến dòng sông Sài Gòn thành một không gian văn hóa, giải trí đẳng cấp.

Du khách sẽ được đắm mình trong không gian rộng thoáng ngút tầm mắt trải dài suốt hành trình ngắm nhìn những công trình kiến trúc cao tầng sang trọng.

Thuyền lướt nhẹ qua những công viên rực rỡ sắc màu hoa hướng dương ươm vàng trong ánh hoàng hôn tại khu vực công viên ven sông đầy thơ mộng.

Hành trình băng qua dưới dạ cầu dây văng Ba Son và Thủ Thiêm kết nối đôi bờ nhộn nhịp tạo nên một trải nghiệm thị giác thật sự choáng ngợp.

Tuy nhiên với những lợi thế, bên cạnh đó hạ tầng bến bãi, công tác quy hoạch hành lang sông và quỹ đất phục vụ du lịch cũng đang gặp nhiều vướng mắc. Nhiều khu vực dọc bờ sông chưa có quy hoạch nhất quán, dẫn đến tình trạng manh mún trong đầu tư. Điều này vô hình trung trở thành rào cản ngăn bước các nguồn lực xã hội hóa mạnh mẽ muốn rót vốn vào các dự án hạ tầng du lịch thủy.

Đáng chú ý, hệ sinh thái sản phẩm dịch vụ dọc hai bờ sông hiện vẫn còn khá khiêm tốn. Sự thiếu vắng các khu dịch vụ ẩm thực, vui chơi giải trí và mua sắm ven sông khiến các tour du thuyền chưa tạo được sức hút liên hoàn. Để du khách thực sự chi tiền và ở lại lâu hơn, thành phố cần một chuỗi cung ứng dịch vụ đa dạng và đặc sắc hơn nữa.

Một vấn đề nan giải khác ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan đô thị là tình trạng ô nhiễm môi trường nước. Rác thải trôi nổi trên sông và các kênh rạch không chỉ làm mất đi vẻ đẹp thơ mộng mà còn gây ấn tượng xấu với khách quốc tế. Việc cải thiện môi trường sông nước vì vậy được xác định là điều kiện tiên quyết cho mọi bước phát triển bền vững sau này.

“Với những tồn tại hiện nay, Sở Du lịch TP.HCM đang tích cực phối hợp với các bên liên quan để đưa ra các giải pháp căn cơ”.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, trọng tâm cốt lõi là tích hợp quy hoạch du lịch đường thủy vào quy hoạch tổng thể thành phố. Việc này đảm bảo sự đồng bộ giữa hạ tầng giao thông thủy và không gian phát triển kinh tế ven sông một cách khoa học.

Bên cạnh đó, Thành phố cũng đã và đang đẩy mạnh kêu gọi đầu tư từ khối tư nhân để hình thành các cảng du lịch đạt chuẩn quốc tế. Theo định hướng, các bến thủy này sẽ không chỉ là nơi tàu đậu mà còn là các tổ hợp dịch vụ cao cấp. Sự kết hợp giữa vận chuyển và các sản phẩm ẩm thực, giải trí ven sông sẽ tạo nên một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh và lôi cuốn.

Tầm nhìn của ngành du lịch thành phố vươn xa hơn bằng việc tăng cường liên kết vùng chặt chẽ. TP.HCM đang bắt tay với các tỉnh Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long để xây dựng các tuyến du lịch liên tỉnh. Những hành trình vượt khỏi ranh giới thành phố, kéo dài từ 3 đến 4 ngày bằng đường thủy, hứa hẹn sẽ mang đến trải nghiệm khác biệt.

Hành trình không chỉ đơn thuần là tham quan, mà còn là một cuộc phiêu lưu tao nhã, nơi mỗi bước chân đều chạm vào linh hồn của đất phù sa, ông Trung khẳng định.

Minh chứng cho xu hướng này, tại Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026, ông Đặng Hiếu Trung, Tổng giám đốc Focus Travel Group, đã chính thức ra mắt hải trình "Mekong kỳ vĩ". Đây là tour 3 ngày 2 đêm dành riêng cho phân khúc khách nội địa cao cấp, khởi hành từ TP.HCM đi qua những cù lao xanh mướt. Du khách sẽ được trải nghiệm văn hóa bản địa trên "khách sạn nổi" Indochine sang trọng.

Với định hướng chiến lược rõ ràng, thành phố kỳ vọng sẽ biến du lịch đường sông thành một thương hiệu nhận diện vô cùng đặc thù cho địa phương.

Khi các nút thắt về bến bãi hay quy hoạch được tháo gỡ, dòng sông Sài Gòn sẽ thực sự trở thành một hành lang kinh tế rất rực rỡ.

Sự phát triển bền vững này chắc chắn sẽ đóng góp vai trò quan trọng vào tiến trình tăng trưởng chung của toàn bộ không gian đô thị hiện đại.

Những bước đi táo bạo từ phía doanh nghiệp đang hiện thực hóa khát vọng kết nối sông nước miền Tây và Đông Nam Bộ, theo bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, nếu làm tốt công tác quy hoạch và kết nối, các tour dài ngày như thế này sẽ sớm trở thành phổ biến. Khi đó, dòng sông không chỉ là lối đi mà là một hành trình di sản, văn hóa đặc sắc của toàn khu vực.

Song song đó, cùng với việc phát triển hạ tầng, công tác bảo vệ môi trường cũng được đặt lên hàng đầu. Thành phố đang triển khai nhiều biện pháp nâng cao ý thức cộng đồng và tăng cường quản lý cảnh quan sạch đẹp. Một dòng sông xanh, sạch và an toàn chính là nền tảng vững chắc nhất để các sản phẩm du lịch đường thủy có thể cất cánh và vươn tầm quốc tế.

Hữu Long