Hãng xe bắt tay hãng công nghệ: Tái định hình sâu sắc ngành ô tô toàn cầu

Xe điện thử nghiệm công nghệ tự hành do Hyundai phát triển. Ảnh: Hyundai.

Những thương vụ hợp tác quy mô lớn gần đây, từ Mitsubishi Electric - Foxconn cho tới Hyundai/KIA - NVIDIA, đã cho thấy ranh giới giữa hai lĩnh vực này đang dần bị xóa nhòa, mở ra một giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.

Ngày 17-3, sau thời gian dài đàm phán, Mitsubishi Electric đã chấp nhận bán 50% cổ phần mảng linh kiện ô tô cho Foxconn (Honhai Industries) - tập đoàn điện tử lớn của Đài Loan (Trung Quốc). Cùng ngày, tại Hàn Quốc, Hyundai và KIA cũng quyết định tăng cường hợp tác với NVIDIA nhằm phát triển công nghệ xe tự lái và trí tuệ nhân tạo. Theo thỏa thuận mới, hai hãng xe Hàn Quốc không chỉ dừng ở việc sử dụng chip của đối tác Mỹ mà còn mở rộng sang xây dựng “nhà máy AI”, phát triển hệ thống tự lái cấp độ 2 (theo thang của NVIDIA) và các nền tảng phần mềm cho xe thế hệ mới.

Làn sóng hợp tác giữa các hãng xe và doanh nghiệp công nghệ diễn ra mạnh mẽ như vậy phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách phát triển sản phẩm và chuỗi giá trị của ngành ô tô, đồng thời cho thấy các hãng xe ngày càng phụ thuộc vào năng lực xử lý dữ liệu, điện toán và phần mềm - những lĩnh vực vốn là thế mạnh của các công ty công nghệ.

Chủ tịch Hyundai Motor Group Chung Eui-sun (trái) và Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành NVIDIA Jensen Huang tại một sự kiện ở Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap.

Theo các chuyên gia, ngành ô tô đang bước vào một “cuộc chuyển đổi kép”: Vừa điện hóa, vừa số hóa. Nếu trước đây, giá trị cốt lõi của một chiếc xe nằm ở động cơ và cơ khí, thì nay phần mềm, chip và dữ liệu mới là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh. Điều này buộc các hãng xe truyền thống phải tìm kiếm đối tác công nghệ thay vì tự phát triển toàn bộ.

Thực tế cho thấy, các tập đoàn công nghệ đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị ô tô. NVIDIA, với nền tảng chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh mẽ, đang trở thành đối tác chiến lược của nhiều hãng xe trong phát triển hệ thống tự lái, nhà máy thông minh và robot. Các dự án hợp tác với Hyundai không chỉ tập trung vào xe mà còn mở rộng sang sản xuất, với việc xây dựng các trung tâm dữ liệu và mô hình “nhà máy số” nhằm tối ưu hóa toàn bộ quy trình sản xuất.

Ở chiều ngược lại, các công ty công nghệ cũng coi ô tô là lĩnh vực tăng trưởng mới. Foxconn là ví dụ điển hình khi liên tục mở rộng sang sản xuất xe điện và linh kiện ô tô, tận dụng kinh nghiệm trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng. Việc tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của Mitsubishi Electric giúp Foxconn tiến thêm một bước trong chiến lược trở thành nhà cung cấp giải pháp toàn diện cho ngành ô tô. Foxconn là một trong những nhà sản xuất thuộc lĩnh vực công nghệ nhưng gần đây đã có những bước tiến đáng chú ý trong ngành ô tô, bao gồm cả việc sản xuất xe theo đơn đặt hàng cho các đối tác.

Xiaomi (Trung Quốc) cũng đang tận dụng lợi thế công nghệ để lấn sân vào ngành ô tô, với những sản phẩm đầu tay như SU7 tích hợp nhiều công nghệ tự động. Về phần mình, Honda và Sony từ lâu đã bắt tay hợp tác, với tham vọng đưa ra dòng xe sử dụng công nghệ điện tử và các dịch vụ giải trí của Sony.

Phần mềm đã trở thành một trụ cột trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại. Ảnh: Hoàng Linh

Một điểm đáng chú ý là các mối quan hệ hợp tác không còn mang tính đơn lẻ mà đã trở thành xu hướng hệ thống. Hãng xe không chỉ hợp tác với 1 đối tác mà cùng nhau xây dựng cả hệ sinh thái, từ chip, phần mềm đến dữ liệu và sản xuất. Điều này tạo ra một mạng lưới liên kết phức tạp, trong đó mỗi bên đóng vai trò riêng nhưng phụ thuộc lẫn nhau.

Mặt khác, bối cảnh địa chính trị và thương mại toàn cầu cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Áp lực từ thuế quan, rủi ro chuỗi cung ứng và chi phí đầu tư ngày càng cao khiến các doanh nghiệp phải chia sẻ nguồn lực và rủi ro thông qua hợp tác. Tốc độ đổi mới công nghệ nhanh khiến việc “tự làm tất cả” lúc này kém hiệu quả.

Tuy nhiên, xu hướng hợp tác cũng đặt ra thách thức mới. Phụ thuộc vào đối tác công nghệ có thể khiến các hãng xe mất dần quyền kiểm soát trong một số lĩnh vực cốt lõi, đặc biệt là phần mềm và dữ liệu. Các công ty công nghệ cũng phải đối mặt với thách thức về sản xuất và tiêu chuẩn an toàn trong ngành ô tô - bởi đây là lĩnh vực có yêu cầu khắt khe hơn nhiều so với điện tử tiêu dùng.

Như thế, rõ ràng trong tương lai gần ngành ô tô sẽ không còn là “cuộc chơi riêng” của các hãng xe truyền thống. Thay vào đó, đây sẽ là sân chơi của các liên minh giữa công nghiệp và công nghệ, nơi những doanh nghiệp có khả năng tích hợp phần cứng, phần mềm và dữ liệu sẽ chiếm ưu thế.

Mẫu xe điện của Foxconn trong một sự kiện trưng bày. Ảnh: Bloomberg.

Nhìn rộng hơn, sự kết hợp giữa các hãng xe và công ty công nghệ không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là điều kiện để tồn tại trong kỷ nguyên mới. Khi xe trở thành một “thiết bị thông minh di động”, ranh giới giữa ô tô và công nghệ ngày càng mờ nhạt và rõ ràng ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào một thời kỳ tái định hình sâu sắc.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh